Interakcje leku
Sotalol Aurovitas 160 mg
Sotalol chlorowodorek, jako lek przeciwarytmiczny klasy III, niesie ryzyko wywołania poważnych zaburzeń rytmu serca, w tym torsades de pointes, szczególnie w obecności hipokaliemii i/lub bradykardii. Współstosowanie sotalolu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III, niektóre neuroleptyki, erytromycyna i.v., moksyfloksacyna) jest przeciwwskazane ze względu na bardzo wysokie ryzyko arytmii komorowych. Niezalecane jest także łączenie sotalolu z halofantryną, pentamidyną, sparfloksacyną i metadonem ze względu na zwiększone ryzyko torsades de pointes. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu antagonistów wapnia (diltiazem, werapamil), które mogą powodować bradykardię, zaburzenia przewodzenia i niewydolność serca, wymagając ścisłego monitorowania EKG i stanu klinicznego, zwłaszcza u osób starszych.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Przeciwwskazane leczenie skojarzone
- Niezalecane leczenie skojarzone
- Leczenie skojarzone wymagające ostrożności
- Leczenie skojarzone, które należy rozważyć
- Interakcje z alkoholem
- Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
- Tabela interakcji lekowych sotalolu
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Sotalol chlorowodorek może wywoływać poważne zaburzenia rytmu serca, szczególnie torsades de pointes, zwłaszcza w przypadkach współwystępowania hipokaliemii i/lub bradykardii. Ze względu na właściwości farmakologiczne, sotalol klasyfikowany jest jako lek przeciwarytmiczny, którego jednoczesne stosowanie z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT wymaga szczególnej ostrożności, ścisłej kontroli klinicznej oraz monitorowania EKG. Wiele takich połączeń jest przeciwwskazanych.1
Przeciwwskazane leczenie skojarzone
Poniższe połączenia lekowe są bezwzględnie przeciwwskazane:
- Floatafenina – sotalol hamuje kompensacyjne reakcje sercowo-naczyniowe w przypadku wstrząsu lub niedociśnienia wywołanego przez floatafeninę2
- Środki powodujące torsades de pointes:
- Leki przeciwarytmiczne klasy Ia (chinidyna, hydrochinidyna, dyzopiramid)
- Leki przeciwarytmiczne klasy III (amiodaron, dofetylid, ibutylid)
- Niektóre leki neuroleptyczne (tiorydazyna, chloropromazyna, lewomepromazyna, trifluoperazyna, cyjamemazyna, sulpiryd, sultopryd, amisulpryd, tiapryd, pimozyd, haloperydol, droperydol)
- Inne leki: beprydyl, cyzapryd, difemanil, erytromycyna podana dożylnie, mizolastyna, winkamina podana dożylnie, moksyfloksacyna3
Niezalecane leczenie skojarzone
Następujące połączenia lekowe nie są zalecane z uwagi na zwiększone ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca:
- Halofantryna, pentamidyna, sparfloksacyna, metadon – zwiększone ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca, szczególnie torsades de pointes4
- Diltiazem, werapamil – możliwe zaburzenia automatyzmu serca (nadmierna bradykardia, zahamowanie zatokowe), zaburzenia przewodzenia zatokowo-przedsionkowego i przedsionkowo-komorowego oraz niewydolność serca (działanie synergiczne). Takie połączenie można stosować wyłącznie przy ścisłym monitorowaniu klinicznym i EKG, szczególnie u osób w podeszłym wieku i na początku leczenia5
Jeśli to możliwe, należy przerwać stosowanie produktów wywołujących torsades de pointes, chyba że są to leki niezbędne w leczeniu zakażeń. W przypadku konieczności stosowania leczenia skojarzonego, należy wcześniej określić długość odstępu QT i monitorować zapis EKG.6
Leczenie skojarzone wymagające ostrożności
Poniższe połączenia lekowe wymagają szczególnej uwagi ze strony personelu medycznego:
- Substancje powodujące hipokaliemię (leki moczopędne powodujące utratę potasu, leki przeczyszczające o działaniu pobudzającym perystaltykę, glikokortykosteroidy, tetrakozaktyd, amfoterycyna B podawana dożylnie) – zwiększają ryzyko arytmii komorowych, szczególnie torsades de pointes. Przed podaniem sotalolu należy wyrównać hipokaliemię. Konieczne jest monitorowanie stanu klinicznego, stężenia elektrolitów i zapisu EKG.7
- Substancje indukujące bradykardię:
- Antagoniści wapnia wywołujący bradykardię (diltiazem, werapamil)
- Leki przeciwnadciśnieniowe o działaniu ośrodkowym (klonidyna, guanfacyna, alfa-metylodopa)
- Glikozydy naparstnicy, w tym digoksyna
- Leki przeciwarytmiczne klasy Ia i Ic
- Inne: meflochina, inhibitory cholinoesterazy (donepezyl, rywastygmina, takryna, galantamina, neostygmina, pirydostygmina, ambenonium), pilokarpina, inne beta-adrenolityki
Zwiększają ryzyko arytmii komorowych, szczególnie torsades de pointes. Konieczne jest monitorowanie stanu klinicznego pacjenta i zapisu EKG. W przypadku leków przeciwnadciśnieniowych o działaniu ośrodkowym może wystąpić nadciśnienie „z odbicia”, jeśli zostaną odstawione nagle.8
- Wziewne anestetyki halogenowe – sotalol osłabia kompensacyjne reakcje sercowo-naczyniowe. Podczas zabiegu można podać beta-agonistów, aby przeciwdziałać blokadzie receptorów beta-adrenergicznych. Nie należy odstawiać sotalolu nagle i należy poinformować anestezjologa o jego stosowaniu.9
- Insulina, sulfonamidy hipoglikemizujące – beta-adrenolityki mogą maskować objawy hipoglikemii (kołatanie serca, tachykardia). Nieselektywne beta-adrenolityki zwiększają częstość występowania i nasilenie hipoglikemii. Należy częściej kontrolować glikemię, zwłaszcza na początku leczenia.10
- Propafenon – może powodować zaburzenia kurczliwości, automatyzmu i przewodzenia (hamowanie kompensacyjnych mechanizmów współczulnych). Konieczne jest monitorowanie stanu klinicznego pacjenta i zapisu EKG.11
- Baklofen – nasila działanie przeciwnadciśnieniowe. Należy monitorować ciśnienie tętnicze, a w razie konieczności dostosować dawkę leku przeciwnadciśnieniowego.12
- Lidokaina (podawana dożylnie) – zwiększenie stężenia lidokainy w osoczu z możliwymi sercowymi i neurologicznymi działaniami niepożądanymi (zmniejszenie klirensu wątrobowego lidokainy). Konieczne jest monitorowanie stanu klinicznego pacjenta i zapisu EKG.13
Leczenie skojarzone, które należy rozważyć
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – osłabiają działanie przeciwnadciśnieniowe sotalolu (NLPZ hamują prostaglandyny rozszerzające naczynia krwionośne, a pirazolowe NLPZ powodują zatrzymanie sodu i wody).14
- Leki przeciwdepresyjne typu imipraminy, neuroleptyki, pochodne fenotiazyny, amifostyna – nasilają działanie przeciwnadciśnieniowe i zwiększają ryzyko niedociśnienia ortostatycznego (działanie addytywne).15
- Antagoniści wapnia (pochodne dihydropirydyny) – mogą powodować niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca u pacjentów z utajoną lub niekontrolowaną niewydolnością serca (działanie inotropowe ujemne dihydropirydyn, o sile zależnej od produktu, nasilające działanie inotropowe ujemne sotalolu). Sotalol może również osłabiać współczulną reakcję odruchową spowodowaną stanem hemodynamicznym.16
- Dipirydamol (podawany dożylnie) – nasila działanie przeciwnadciśnieniowe.17
Interakcje z alkoholem
Chociaż w dostępnej dokumentacji produktu leczniczego Sotalol Aurovitas nie zawarto bezpośrednich informacji dotyczących interakcji z alkoholem, należy zaznaczyć, że spożywanie alkoholu podczas terapii beta-adrenolitykami, w tym sotalolem, może powodować istotne zaburzenia hemodynamiczne. Alkohol może:
- Nasilać działanie hipotensyjne sotalolu, prowadząc do nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego
- Zwiększać ryzyko objawów ortostatycznych, takich jak zawroty głowy i omdlenia
- Potencjalnie zwiększać ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca, szczególnie u pacjentów z istniejącymi chorobami serca
- Maskować niektóre objawy hipoglikemii u pacjentów stosujących jednocześnie leki przeciwcukrzycowe
Ze względu na potencjalne ryzyko niebezpiecznych interakcji, pacjentom stosującym sotalol należy zalecić ograniczenie lub unikanie spożywania alkoholu, szczególnie w początkowym okresie leczenia lub przy zmianie dawkowania.
Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
Obecność sotalolu w moczu może powodować fałszywe zwiększenie stężenia metanefryny w moczu, mierzonego metodą fotometryczną. U pacjentów leczonych sotalolem, u których podejrzewa się guz chromochłonny, mocz należy analizować stosując test HPLC z ekstrakcją do fazy stałej.18
Sotalol zawiera substancję czynną, która może powodować dodatni wynik testów antydopingowych, co należy zakomunikować sportowcom.19
Tabela interakcji lekowych sotalolu
| Grupa leków/substancja | Rodzaj interakcji | Poziom ważności | Zalecenia |
|---|---|---|---|
| Leki powodujące torsades de pointes (leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III, neuroleptyki, beprydyl, cyzapryd, difemanil, erytromycyna i.v., mizolastyna, winkamina i.v., moksyfloksacyna) |
Zwiększone ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca, szczególnie torsades de pointes | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Floatafenina | Hamowanie kompensacyjnych reakcji sercowo-naczyniowych podczas wstrząsu lub niedociśnienia | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Halofantryna, pentamidyna, sparfloksacyna, metadon | Zwiększone ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca | Wysoki | Niezalecane |
| Diltiazem, werapamil | Zaburzenia automatyzmu serca, przewodzenia, ryzyko niewydolności serca | Wysoki | Niezalecane (stosować tylko pod ścisłą kontrolą) |
| Leki powodujące hipokaliemię (diuretyki, leki przeczyszczające, glikokortykosteroidy, tetrakozaktyd, amfoterycyna B i.v.) |
Zwiększone ryzyko arytmii komorowych | Średni | Wyrównać hipokaliemię przed leczeniem, monitorować elektrolity i EKG |
| Leki wywołujące bradykardię (leki przeciwnadciśnieniowe o działaniu ośrodkowym, glikozydy nasercowe, inhibitory cholinoesterazy) |
Zwiększone ryzyko arytmii komorowych, bradykardia | Średni | Monitorowanie kliniczne i EKG |
| Wziewne anestetyki halogenowe | Osłabienie kompensacyjnych reakcji sercowo-naczyniowych | Średni | Nie odstawiać nagle, poinformować anestezjologa |
| Insulina, sulfonamidy hipoglikemizujące | Maskowanie objawów hipoglikemii, zwiększenie ryzyka hipoglikemii | Średni | Częstsza kontrola glikemii |
| Propafenon | Zaburzenia kurczliwości, automatyzmu i przewodzenia | Średni | Monitorowanie kliniczne i EKG |
| Baklofen | Nasilenie działania przeciwnadciśnieniowego | Średni | Monitorowanie ciśnienia tętniczego |
| Lidokaina (i.v.) | Zwiększenie stężenia lidokainy w osoczu – ryzyko działań niepożądanych | Średni | Monitorowanie kliniczne i EKG |
| NLPZ | Osłabienie działania przeciwnadciśnieniowego | Niski | Kontrola ciśnienia tętniczego |
| Leki przeciwdepresyjne typu imipraminy, neuroleptyki, pochodne fenotiazyny | Nasilenie działania przeciwnadciśnieniowego, ryzyko niedociśnienia ortostatycznego | Niski | Kontrola ciśnienia tętniczego |
| Antagoniści wapnia (pochodne dihydropirydyny) | Niedociśnienie, ryzyko niewydolności serca u predysponowanych pacjentów | Niski | Kontrola ciśnienia i funkcji serca |
| Dipirydamol (i.v.) | Nasilenie działania przeciwnadciśnieniowego | Niski | Kontrola ciśnienia tętniczego |
| Alkohol | Nasilenie działania hipotensyjnego, ryzyko zawrotów głowy i omdleń | Średni | Unikać lub ograniczyć spożycie |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania