Działania niepożądane
Sitagliptin Adamed 25 mg

Działania niepożądane leku Sitagliptin Adamed

Sitagliptin Adamed, substancja czynna z grupy inhibitorów dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4), stosowana u pacjentów z cukrzycą typu 2, może wywołać szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Niniejszy artykuł szczegółowo omawia profil bezpieczeństwa sytagliptyny na podstawie badań klinicznych oraz doświadczeń postmarketingowych.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

W trakcie stosowania sytagliptyny obserwowano zarówno łagodne, jak i ciężkie działania niepożądane. Do najpoważniejszych należą zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości o charakterze anafilaktycznym. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipoglikemii, które znacząco wzrasta podczas stosowania sytagliptyny w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) lub insuliną (9,6%).²

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane sytagliptyny klasyfikowane są według następujących kategorii częstości:<sup data-drug="Sitagliptin Adamed" data-section="Działania niepożądane" title="Częstości występowania określono jako występujące: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (3

• Bardzo często: występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
• Często: występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często: występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
• Rzadko: występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
• Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
• Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowa tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zgłaszane w kontrolowanych placebo badaniach klinicznych sytagliptyny stosowanej w monoterapii oraz po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu.⁴

Działania niepożądane w terapii skojarzonej

Warto podkreślić, że częstość występowania niektórych działań niepożądanych może być wyższa przy stosowaniu sytagliptyny w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi w porównaniu z monoterapią. Do najbardziej charakterystycznych należą:⁵

• Hipoglikemia – występuje bardzo często w leczeniu skojarzonym z pochodnymi sulfonylomocznika i metforminą
• Grypa – często przy stosowaniu z insuliną (zarówno z metforminą, jak i bez niej)
• Nudności i wymioty – często przy stosowaniu z metforminą
• Wzdęcia – często przy stosowaniu z metforminą lub pioglitazonem
• Zaparcia – często w leczeniu skojarzonym z pochodnymi sulfonylomocznika i metforminą
• Obrzęki obwodowe – często przy stosowaniu z pioglitazonem oraz w leczeniu skojarzonym z pioglitazonem i metforminą
• Senność i biegunka – niezbyt często przy stosowaniu z metforminą
• Suchość w ustach – niezbyt często przy stosowaniu z insuliną (zarówno z metforminą, jak i bez niej)

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Badania kliniczne przeprowadzone z udziałem młodych pacjentów z cukrzycą typu 2 w wieku od 10 do 17 lat wykazały, że profil działań niepożądanych sytagliptyny w tej grupie wiekowej jest porównywalny do profilu obserwowanego u dorosłych. Oznacza to, że rodzaje i częstość występowania działań niepożądanych są zbliżone niezależnie od wieku pacjenta.⁶

Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe – badanie TECOS

Szczególnie istotne z klinicznego punktu widzenia są dane dotyczące bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego uzyskane w badaniu TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin). W badaniu tym wzięło udział 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę przy eGFR ≥ 30 i < 50 ml/min/1,73 m²) oraz 7339 pacjentów otrzymujących placebo.<sup data-drug="Sitagliptin Adamed" data-section="Działania niepożądane" title="Do badania TECOS (ang. TECOS, Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin), oceniającego wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy włączono 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę, jeśli wartość początkowa eGFR wynosiła ≥ 30 i 7

Wyniki badania TECOS wskazują, że:⁸

• Całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych u pacjentów otrzymujących sytagliptynę była podobna do obserwowanej w grupie placebo
• Wśród pacjentów stosujących insulinę i/lub pochodne sulfonylomocznika, częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła 2,7% w grupie sytagliptyny i 2,5% w grupie placebo
• U pacjentów niestosujących insuliny i/lub pochodnych sulfonylomocznika, częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła 1,0% w grupie sytagliptyny i 0,7% w grupie placebo
• Częstość występowania obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki wynosiła 0,3% w grupie sytagliptyny i 0,2% w grupie placebo

Inne działania niepożądane

Niezależnie od bezpośredniego związku przyczynowego z lekiem, u co najmniej 5% pacjentów leczonych sytagliptyną obserwowano:⁹

• Zakażenia górnych dróg oddechowych
• Zapalenie błony śluzowej nosogardła

Dodatkowo, z częstością niższą niż 5%, ale o co najmniej 0,5% wyższą niż w grupie kontrolnej, zgłaszano:¹⁰

• Zapalenia kości i stawów
• Ból kończyn

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po wprowadzeniu leku do obrotu istotne jest monitorowanie jego bezpieczeństwa poprzez zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49-21-301, fax: + 48 22 49-21-309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.¹¹

Wnioski dotyczące bezpieczeństwa

Sytagliptyna, jako każdy lek przeciwcukrzycowy, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Najpoważniejsze obejmują zapalenie trzustki (w tym martwicze i krwotoczne), ciężkie reakcje nadwrażliwości oraz hipoglikemię (szczególnie w terapii skojarzonej). Profil bezpieczeństwa leku jest dobrze poznany dzięki badaniom klinicznym oraz doświadczeniom postmarketingowym, co pozwala na odpowiednie monitorowanie pacjentów i wczesne wykrywanie potencjalnych powikłań terapii.