Właściwości farmakokinetyczne produktu Saridon

Produkt leczniczy Saridon (250 mg paracetamolu + 150 mg propyfenazonu + 50 mg kofeiny) wykazuje złożone właściwości farmakokinetyczne wynikające z obecności trzech substancji czynnych, które po podaniu doustnym podlegają specyficznym procesom wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania.¹

Paracetamol – właściwości farmakokinetyczne

Wchłanianie paracetamolu po podaniu doustnym przebiega szybko i całkowicie z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w surowicy krwi osiągane jest po 30-90 minutach, w zależności od formulacji produktu. Po doustnym podaniu jednej tabletki Saridonu zawierającej 250 mg paracetamolu, maksymalne stężenie w surowicy krwi (Cmax) wynosi 4,3±1,7 μm/ml i jest osiągane po 32±18 minutach (tmax).²

Dystrybucja paracetamolu charakteryzuje się objętością dystrybucji wynoszącą około 0,95 l/kg. Obserwuje się podobne stężenia leku we krwi, osoczu i ślinie. W płynie mózgowo-rdzeniowym stężenie osiąga około połowy wartości stwierdzanej w osoczu, natomiast w tkance tłuszczowej paracetamol występuje jedynie w niewielkich stężeniach. Wiązanie z białkami osocza jest stosunkowo niskie i wynosi mniej niż 10%. Paracetamol przekracza barierę łożyska i przenika do mleka kobiecego.³

Metabolizm paracetamolu odbywa się głównie w wątrobie. Po przyjęciu dawek terapeutycznych, lek ulega przede wszystkim reakcjom sprzęgania z kwasem glukuronowym (w około 60%) i kwasem siarkowym (w około 35%).⁴

Eliminacja paracetamolu następuje głównie przez nerki. Po podaniu produktu leczniczego Saridon, średni okres półtrwania paracetamolu wynosi 2,3±0,5 godziny. Praktycznie cała dawka paracetamolu jest wydalana z moczem w ciągu 24 godzin, głównie w postaci nieaktywnych związków sprzężonych z glukuronianem lub siarczanem. U dzieci okres półtrwania w fazie eliminacji jest nieznacznie krótszy, a u osób w podeszłym wieku – nieznacznie dłuższy. W przypadku niewydolności nerek lub wątroby metabolizm i eliminacja paracetamolu mogą być zmniejszone.⁵

Propyfenazon – właściwości farmakokinetyczne

Wchłanianie propyfenazonu po podaniu doustnym przebiega szybko i całkowicie z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w surowicy krwi jest osiągane po około 30 minutach. Interesującym zjawiskiem farmakokinetycznym jest fakt, że propyfenazon osiąga wyższe maksymalne stężenia w surowicy krwi po skojarzonym podaniu z paracetamolem (jak w produkcie Saridon) w porównaniu do podania samego propyfenazonu. Cmax propyfenazonu wynosi 2,5±0,9 μm/ml po podaniu Saridonu, podczas gdy po podaniu 150 mg samego propyfenazonu osiąga wartość 1,7±0,4 μm/ml.⁶

Dystrybucja propyfenazonu charakteryzuje się niskim stopniem wiązania z białkami osocza (około 10%). Substancja przekracza barierę łożyska i przenika do mleka kobiecego.⁷

Metabolizm propyfenazonu zachodzi głównie w wątrobie. Głównym metabolitem jest N-desmetylopropyfenazon, który jest wydalany z moczem (80%).⁸

Eliminacja – po skojarzonym podaniu paracetamolu i propyfenazonu w dawkach odpowiednio 250 mg i 150 mg (jak w produkcie Saridon), okres półtrwania propyfenazonu ulega wydłużeniu z 64±10 minut do 77±10 minut. Praktycznie cała dawka propyfenazonu jest wydalana z moczem w ciągu 24 godzin, głównie w postaci związków sprzężonych z glukuronianem. Jedynie około 1% dawki wydalane jest w postaci niezmienionego propyfenazonu. W przypadku niewydolności nerek lub wątroby metabolizm i eliminacja propyfenazonu mogą być zmniejszone.⁹

Kofeina – właściwości farmakokinetyczne

Wchłanianie kofeiny po podaniu doustnym zachodzi szybko i prawie całkowicie z przewodu pokarmowego. Po doustnym podaniu dawki 5 mg/kg, kofeina osiąga stężenie maksymalne (Cmax) w ciągu 30-40 minut.¹⁰

Dystrybucja kofeiny obejmuje objętość dystrybucji wynoszącą około 0,5 l/kg. Substancja ta przekracza barierę łożyska i przenika do mleka kobiecego.¹¹

Metabolizm kofeiny prowadzi do powstania głównych metabolitów, takich jak kwas 1-metylomoczowy, L-metyloksantyna oraz 5-aktyloamino-6-amino-3-metylouracyl, które są wydalane z moczem. Natomiast głównym metabolitem kofeiny wydalanym z kałem jest kwas 1,7-dimetylomoczowy.¹²

Eliminacja kofeiny charakteryzuje się przeciętnym okresem półtrwania wynoszącym od 4 do 6 godzin. Kofeina i jej metabolity są wydalane głównie z moczem (86%), przy czym w postaci niezmienionej wydalaniu ulega nie więcej niż około 2% dawki.¹³

Interakcje farmakokinetyczne składników produktu Saridon

Analiza właściwości farmakokinetycznych składników produktu Saridon wykazuje istnienie wzajemnych interakcji między substancjami czynnymi. Jednoczesne podanie paracetamolu i propyfenazonu prowadzi do zwiększenia maksymalnego stężenia propyfenazonu w surowicy krwi (Cmax propyfenazonu wynosi 2,5±0,9 μm/ml po podaniu Saridonu, natomiast 1,7±0,4 μm/ml po podaniu 150 mg samego propyfenazonu). Ponadto obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania propyfenazonu z 64±10 minut do 77±10 minut przy skojarzonym podaniu obu składników.¹⁴

Wpływ czynników patologicznych na farmakokinetykę składników Saridonu

Fizjologiczne i patologiczne czynniki mogą wpływać na farmakokinetykę składników preparatu Saridon:

• Wiek – u dzieci okres półtrwania paracetamolu w fazie eliminacji jest nieznacznie krótszy, natomiast u osób w podeszłym wieku nieznacznie dłuższy.¹⁵
• Niewydolność nerek lub wątroby – w tych stanach patologicznych metabolizm i eliminacja zarówno paracetamolu, jak i propyfenazonu mogą być zmniejszone.¹⁶

Zestawienie parametrów farmakokinetycznych składników produktu Saridon