Właściwości farmakodynamiczne spiramycyny

Spiramycyna należy do grupy makrolidów o pierścieniu 16-członowym (kod ATC: J01FA02) i jest wytwarzana przez grzyby z gatunku Streptomyces ambofaciens. Mechanizm działania przeciwbakteryjnego spiramycyny opiera się na hamowaniu biosyntezy białka bakteryjnego. Produkt leczniczy Rovamycine oprócz właściwego antybiotyku (spiramycyna I) może zawierać również domieszkę propionianu i octanu spiramycyny (spiramycyna II i III).¹

Spektrum przeciwbakteryjne

Spiramycyna wykazuje aktywność wobec szerokiego spektrum drobnoustrojów. Wrażliwość bakterii na spiramycynę określana jest na podstawie minimalnego stężenia hamującego (MIC) oraz odpowiedzi klinicznej na leczenie.²

Drobnoustroje wrażliwe

Zgodnie z kryteriami mikrobiologicznymi, za wrażliwe na spiramycynę uznaje się drobnoustroje, dla których MIC wynosi ≤1 mg/l. Do tej grupy należy ponad 90% szczepów następujących gatunków:³

• Bakterie Gram-dodatnie ziarenkowce: Streptococcus spp., Staphylococcus wrażliwe na metycylinę
• Bakterie Gram-dodatnie pałeczki: Rhodococcus equi, Corynebacterium diphteriae, Propionibacterium acnes, Actinomyces, Eubacterium
• Bakterie Gram-ujemne: Branhamella catarrhalis, Bordetella pertussis, Campylobacter jejuni, Moraxella
• Bakterie beztlenowe: Porphyromonas, Mobiluncus
• Inne drobnoustroje: Mycoplasma pneumoniae, Coxiella, Chlamydia, Treponema pallidum, Borrelia burgdorferi, Leptospira

Drobnoustroje o średniej wrażliwości

W przypadku drobnoustrojów o średniej wrażliwości, zadowalające wyniki leczenia można uzyskać, gdy stężenia antybiotyku w miejscu zakażenia są większe od MIC. Do tej grupy należą:⁴

• Neisseria gonorrhoeae
• Ureaplasma urealyticum
• Legionella pneumophila

Drobnoustroje oporne

Za oporne na spiramycynę uznaje się drobnoustroje, dla których MIC wynosi >4 mg/l. W tej grupie co najmniej 50% szczepów danego gatunku wykazuje oporność. Należą do nich:^{4 mg/l): Co najmniej 50% szczepów danego gatunku jest opornych:”>5}

• Bakterie Gram-dodatnie: Staphylococcus spp. oporne na metycylinę, Nocardia
• Bakterie Gram-ujemne: Enterobacteriaceae, Pseudomonas, Acinetobacter, Haemophilus influenzae, Haemophilus parainfluenzae
• Bakterie beztlenowe: Fusobacterium, Bacteroides fragilis

Drobnoustroje zmiennie wrażliwe

Niektóre gatunki bakterii charakteryzują się zmiennym odsetkiem szczepów opornych, co oznacza, że nie można określić ich wrażliwości bez wykonania antybiogramu. Do tej grupy należą:⁶

• Streptococcus pneumoniae
• Enterococcus spp.
• Campylobacter coli
• Peptostreptococcus
• Clostridium perfringens

Aktywność przeciw pierwotniakom

Oprócz działania przeciwbakteryjnego, spiramycyna wykazuje aktywność wobec Toxoplasma gondii zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo, co ma kluczowe znaczenie w jej zastosowaniu klinicznym w leczeniu toksoplazmozy.⁷

Uwagi dodatkowe

Należy zaznaczyć, że w przedstawionym spektrum przeciwbakteryjnym nie wymieniono niektórych gatunków bakterii wrażliwych na spiramycynę, ponieważ nie ma wskazań klinicznych do stosowania produktu w zakażeniach wywołanych przez te drobnoustroje.⁸