Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania etorykoksybu

Stosowanie etorykoksybu (substancji czynnej produktu Roticox) wymaga uwzględnienia szeregu specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności ze względu na potencjalne zagrożenia dla różnych układów organizmu. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania tego leku oraz wytyczne postępowania dla lekarzy prowadzących terapię.¹

Wpływ na przewód pokarmowy

U pacjentów leczonych etorykoksybem odnotowano występowanie poważnych zaburzeń w obrębie górnego odcinka przewodu pokarmowego, określanych jako PUBs (perforacje, owrzodzenia, krwawienia). Niektóre z tych powikłań prowadziły do zgonu pacjenta.²

Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie etorykoksybu u następujących grup pacjentów, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań żołądkowo-jelitowych:³

• Pacjenci w podeszłym wieku
• Pacjenci stosujący jednocześnie inne leki z grupy NLPZ
• Pacjenci przyjmujący kwas acetylosalicylowy
• Pacjenci z chorobą przewodu pokarmowego w wywiadzie, szczególnie z owrzodzeniami lub krwawieniami⁴

Należy podkreślić, że jednoczesne stosowanie etorykoksybu z kwasem acetylosalicylowym, nawet w małych dawkach, zwiększa ryzyko działań niepożądanych w obrębie przewodu pokarmowego, takich jak owrzodzenia lub inne zaburzenia żołądka i jelit.⁵ Długotrwałe badania kliniczne nie wykazały istotnej różnicy w bezpieczeństwie stosowania dla układu pokarmowego między selektywnymi inhibitorami COX-2 podawanymi z kwasem acetylosalicylowym a NLPZ podawanymi z kwasem acetylosalicylowym.⁶

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Dane kliniczne wskazują, że leki z grupy selektywnych inhibitorów COX-2, w tym etorykoksyb, mogą zwiększać ryzyko występowania niepożądanych zdarzeń zakrzepowych, szczególnie zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu, w porównaniu do placebo i niektórych NLPZ.⁷

Należy mieć na uwadze, że ryzyko zaburzeń sercowo-naczyniowych podczas stosowania etorykoksybu może zwiększać się w zależności od:⁸

• Dawki leku – wyższe dawki wiążą się z większym ryzykiem
• Okresu terapii – dłuższe stosowanie zwiększa ryzyko

Z tego względu zaleca się stosowanie najkrótszego możliwego okresu leczenia i najmniejszej skutecznej dawki dobowej. Lekarz powinien okresowo oceniać potrzebę objawowego leczenia przeciwbólowego oraz reakcję pacjenta na terapię, szczególnie u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów.⁹

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z podwyższonym ryzykiem sercowo-naczyniowym. Etorykoksyb można stosować u pacjentów z następującymi czynnikami ryzyka jedynie po dokładnym rozważeniu celowości terapii:¹⁰

• Nadciśnienie tętnicze
• Hiperlipidemia (podwyższony poziom lipidów we krwi)
• Cukrzyca
• Palenie tytoniu

Istotne jest, aby pamiętać, że selektywne inhibitory COX-2, w tym etorykoksyb, nie mogą zastępować kwasu acetylosalicylowego w profilaktyce chorób układu sercowo-naczyniowego ze względu na brak działania przeciwpłytkowego. Dlatego u pacjentów przyjmujących małe dawki kwasu acetylosalicylowego w celach kardioprotekcyjnych nie należy przerywać tego leczenia w przypadku włączenia etorykoksybu.¹¹

Wpływ na nerki

Prostaglandyny powstające w nerkach odgrywają ważną rolę w utrzymywaniu prawidłowego przepływu nerkowego. Stosowanie etorykoksybu w warunkach zaburzonego przepływu nerkowego może powodować zmniejszenie powstawania prostaglandyn, co wtórnie prowadzi do zmniejszenia przepływu krwi przez nerki i zaburzenia czynności nerek.¹²

Szczególna ostrożność i rozważenie monitorowania czynności nerek wymagane jest u pacjentów z:¹³

• Wcześniej występującym znacznym zaburzeniem czynności nerek
• Niewyrównaną niewydolnością serca
• Marskością wątroby

Zatrzymanie płynów, obrzęki i nadciśnienie tętnicze

Podobnie jak w przypadku innych produktów leczniczych hamujących wytwarzanie prostaglandyn, u pacjentów przyjmujących etorykoksyb obserwowano zatrzymanie płynów, obrzęki i nadciśnienie.¹⁴ Stosowanie wszystkich niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), w tym etorykoksybu, może być związane z wystąpieniem lub nawrotem zastoinowej niewydolności serca.¹⁵

Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania etorykoksybu u pacjentów:¹⁶

• Z niewydolnością serca w wywiadzie
• Z zaburzeniami czynności lewej komory serca
• Z nadciśnieniem tętniczym
• Z istniejącymi już obrzękami, niezależnie od ich przyczyny

W przypadku pogorszenia stanu zdrowia pacjentów z powyższymi schorzeniami należy podjąć odpowiednie działania, w tym rozważyć przerwanie stosowania etorykoksybu.¹⁷

Stosowanie etorykoksybu może być związane z częstszymi przypadkami wystąpienia ciężkiego nadciśnienia tętniczego w porównaniu z innymi NLPZ i selektywnymi inhibitorami COX-2, zwłaszcza po zastosowaniu dużych dawek.¹⁸ Dlatego przed rozpoczęciem leczenia etorykoksybem należy kontrolować ciśnienie tętnicze, a podczas leczenia prowadzić jego regularne monitorowanie:¹⁹

• Pomiar ciśnienia należy wykonać przed rozpoczęciem terapii
• Kontrola ciśnienia w ciągu dwóch tygodni po rozpoczęciu leczenia
• Okresowe monitorowanie w dalszym czasie leczenia

Jeśli ciśnienie tętnicze znacząco się zwiększy, należy rozważyć alternatywną metodę leczenia.²⁰

Wpływ na wątrobę

W badaniach klinicznych u około 1% pacjentów leczonych etorykoksybem w dawce 30 mg, 60 mg lub 90 mg na dobę przez okres do roku obserwowano zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) i/lub aminotransferazy asparaginianowej (AspAT) do wartości około trzykrotnie lub bardziej przekraczających górną granicę normy.²¹

Pacjenci, u których występują podmiotowe i/lub przedmiotowe objawy wskazujące na zaburzenia czynności wątroby, lub u których stwierdzono nieprawidłowe wyniki prób czynnościowych wątroby, powinni być monitorowani.²² W przypadku wystąpienia objawów niewydolności wątroby lub utrzymywania się nieprawidłowych wyników prób wątrobowych (ponad trzykrotne przekroczenie górnej granicy wartości prawidłowych), należy przerwać stosowanie etorykoksybu.²³

Inne ostrzeżenia i środki ostrożności

Należy zapewnić odpowiednią opiekę medyczną podczas stosowania etorykoksybu u następujących grup pacjentów:²⁴

• Osoby w podeszłym wieku
• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
• Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
• Pacjenci z zaburzeniami czynności serca

Ostrożność należy zachować również u pacjentów odwodnionych. Zaleca się nawodnienie pacjentów przed rozpoczęciem leczenia etorykoksybem.²⁵

Reakcje skórne i nadwrażliwość

Po wprowadzeniu do obrotu, w trakcie stosowania NLPZ i niektórych selektywnych inhibitorów COX-2, odnotowano bardzo rzadko występowanie ciężkich reakcji skórnych, niektóre z nich kończące się zgonem. Do tych reakcji należą:²⁶

• Złuszczające zapalenie skóry
• Zespół Stevensa-Johnsona
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka

Ryzyko wystąpienia tych działań jest największe na początku terapii, a większość powikłań notowano w ciągu pierwszego miesiąca leczenia.²⁷

U pacjentów otrzymujących etorykoksyb odnotowano również poważne reakcje nadwrażliwości, takie jak:²⁸

• Anafilaksja
• Obrzęk naczynioruchowy

Niektóre selektywne inhibitory COX-2 wiązano ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia reakcji skórnych u pacjentów, u których występowała alergia na niektóre leki.²⁹ Należy przerwać stosowanie etorykoksybu niezwłocznie w przypadku wystąpienia:³⁰

• Pierwszych objawów wysypki skórnej
• Zmian na błonach śluzowych
• Jakichkolwiek innych objawów nadwrażliwości

Dodatkowe uwagi

Etorykoksyb może maskować gorączkę i inne objawy stanu zapalnego, co należy uwzględnić w diagnostyce różnicowej.³¹

Należy zachować ostrożność stosując etorykoksyb jednocześnie z warfaryną lub innymi doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi ze względu na możliwe interakcje.³²

Stosowanie etorykoksybu, podobnie jak innych produktów leczniczych będących inhibitorami cyklooksygenazy i/lub syntezy prostaglandyn, nie jest zalecane u kobiet planujących ciążę.³³

Zawartość sodu

Produkt leczniczy Roticox zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że produkt uznaje się za „wolny od sodu”.³⁴