Właściwości farmakokinetyczne
Rolicyn 50 mg

Właściwości farmakokinetyczne roksytromycyny (Rolicyn)

Roksytromycyna jest antybiotykiem makrolidowym dostępnym w postaci tabletek powlekanych w dawkach 50 mg, 100 mg oraz 150 mg. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące właściwości farmakokinetycznych tego leku, z uwzględnieniem procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania u różnych grup pacjentów.¹

Proces wchłaniania i dystrybucji u pacjentów dorosłych

Roksytromycyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem i odpornością na rozkład w środowisku kwaśnym. Jest wykrywalna w surowicy już po 15 minutach od podania, a maksymalne stężenie (Cmaks) osiąga około 2,2 godziny po przyjęciu dawki 150 mg lub 300 mg na czczo. Istotne jest, że obecność pokarmu zmniejsza wchłanianie leku, dlatego zaleca się jego przyjmowanie przed posiłkami.²

Po jednorazowym podaniu dawki 150 mg zdrowym dorosłym ochotnikom zaobserwowano następujące parametry farmakokinetyczne:

• Maksymalne stężenie (Cmaks): 6,6 mg/l
• Minimalne stężenie (Cmin) po 12 godzinach: 1,8 mg/l
• Średni okres półtrwania: 10,5 godziny

³

W przypadku wielokrotnego dawkowania (150 mg co 12 godzin przez 10 dni) stan stacjonarny osiągany jest pomiędzy 2. a 4. dniem terapii. Parametry farmakokinetyczne w stanie stacjonarnym są następujące:

• Cmaks: 9,3 mg/l
• Cmin: 3,6 mg/l

⁴

Po zastosowaniu jednorazowej dawki 300 mg maksymalne stężenie wynosi 9,7 mg/l, a średnie stężenie w stanie stacjonarnym – 10,9 mg/ml.⁵

Dystrybucja roksytromycyny w organizmie

Roksytromycyna wykazuje dobrą penetrację do tkanek i płynów ustrojowych. Szczególnie efektywnie przenika do płuc, migdałków i gruczołu krokowego w okresie 6-12 godzin po podaniu doustnym. Lek w wysokim stopniu (96%) wiąże się z białkami osocza, głównie z kwaśną glikoproteiną alfa-1. To wiązanie ma charakter nasycony, a prędkość wysycania zmniejsza się przy stężeniach roksytromycyny w osoczu powyżej 4 mg/l.⁶

Warto podkreślić, że roksytromycyna przenika do mleka ludzkiego jedynie w ilościach śladowych, stanowiących mniej niż 0,05% podanej dawki.⁷

Farmakokinetyka u dzieci

Właściwości farmakokinetyczne roksytromycyny u niemowląt i dzieci są bardzo zbliżone do tych obserwowanych u dorosłych. Porównanie parametrów farmakokinetycznych u dzieci i zdrowych młodych dorosłych leczonych równoważnymi dawkami (2,5 mg/kg mc.) dwa razy na dobę, po osiągnięciu stanu równowagi, wykazało:⁸

• Podobne wartości maksymalnego stężenia leku w osoczu – średnio od 8,7 do 10,1 mg/l
• Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmaks) – około 2 godziny
• Wydłużony okres półtrwania u dzieci – około 20 godzin
• Brak różnic w zakresie pola pod krzywą (AUC)
• Porównywalne najniższe stężenia roksytromycyny (Cmin) w obu grupach – wartości średnie od 2,6 do 3,4 mg/l

⁹

Ze względu na podobne stężenia roksytromycyny w osoczu u dzieci i dorosłych, nie jest konieczna modyfikacja dawkowania ani częstości podawania leku dzieciom powyżej pierwszego roku życia. Pomimo dłuższego okresu półtrwania leku u dzieci, nie obserwuje się kumulacji substancji czynnej, ponieważ wartości Cmin nie zmieniają się z upływem czasu. Porównywalne wartości pola pod krzywą (AUC) oraz taka sama biodostępność roksytromycyny w obu grupach wiekowych wskazują, że całkowity klirens leku jest podobny u zdrowych dorosłych i dzieci.¹⁰

Dystrybucja w tkankach

Badania nad dystrybucją roksytromycyny w migdałkach i węzłach chłonnych dostarczyły następujących wyników:¹¹

• Roksytromycyna wykazuje szybką dystrybucję tkankową, przy czym średnie stężenie w tkankach jest podobne zarówno po podaniu pojedynczej dawki, jak i po przyjęciu czterech dawek
• Godzinę po podaniu pojedynczej dawki wynoszącej 2,5 mg/kg mc., stężenie leku w migdałkach osiąga wartość 6,4 ± 1,0 μg/kg
• Stężenie roksytromycyny w tkankach utrzymuje się na wysokim poziomie przez 12 godzin po podaniu (co odpowiada przerwie między dawkami)
• Stężenie leku w wielu tkankach jest co najmniej równe jego stężeniu w osoczu mierzonym w tym samym czasie

¹²

Brak kumulacji roksytromycyny pozwala na dawkowanie co 12 godzin. Porównywalne stężenia w osoczu u dorosłych i dzieci oraz dobra dystrybucja leku w tkankach umożliwiają zastosowanie jednakowego schematu dawkowania we wszystkich rodzajach zakażeń.¹³

Metabolizm roksytromycyny

Roksytromycyna jest metabolizowana głównie w wątrobie. Ponad połowa podanej dawki jest wydalana w postaci niezmienionej. W moczu i kale wykryto trzy metabolity roksytromycyny:¹⁴

1. Dekladynozoroksytromycyna – główny metabolit
2. N-monodemetyloroksytromycyna
3. N-didemetyloroksytromycyna

Zarówno roksytromycyna, jak i jej metabolity są wydalane z moczem i kałem w podobnych proporcjach.¹⁵

Wydalanie roksytromycyny

U osób dorosłych z prawidłową czynnością wątroby i nerek roksytromycyna po podaniu doustnym jest głównie wydalana z kałem (65%). W ciągu 72 godzin od doustnego podania roksytromycyny znakowanej C14, radioaktywność w moczu stanowiła zaledwie 12% całkowitej ilości leku wydalanej z moczem i kałem.¹⁶

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek wydalanie roksytromycyny i jej metabolitów przez nerki stanowi około 10% całkowitej dawki doustnej. Z tego względu u pacjentów z niewydolnością nerek nie jest konieczna modyfikacja dawkowania roksytromycyny.¹⁷

Natomiast u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania do 25 godzin oraz zwiększenie maksymalnego stężenia (Cmaks) po podaniu doustnym dawki 150 mg.¹⁸

Zbiorcze zestawienie parametrów farmakokinetycznych roksytromycyny