Właściwości farmakodynamiczne
Ristidic 6 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Ristidic

Rywastygmina, substancja czynna leku Ristidic, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków psychoanaleptycznych, a dokładniej do inhibitorów cholinoesterazy, sklasyfikowanych kodem ATC: N06DA03. Lek dostępny jest w postaci kapsułek twardych zawierających odpowiednio 1,5 mg, 3 mg, 4,5 mg lub 6 mg rywastygminy w postaci wodorowinianu rywastygminy.¹

Mechanizm działania

Rywastygmina jest inhibitorem acetylo- i butyrylocholinoesterazy należącym do grupy karbaminianów. Jej główne działanie polega na usprawnianiu cholinergicznego przekaźnictwa neurosynaptycznego poprzez spowolnienie procesu rozkładu acetylocholiny uwalnianej przez funkcjonalnie sprawne neurony cholinergiczne. Dzięki temu mechanizmowi rywastygmina może wywierać pozytywny wpływ na objawy ubytkowe dotyczące procesów poznawczych u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Alzheimera oraz chorobą Parkinsona.²

Specyfika działania rywastygminy polega na tworzeniu kompleksów z cholinoesterazami za pomocą wiązania kowalencyjnego, co powoduje ich czasową inaktywację. W badaniach u zdrowych młodych mężczyzn wykazano, że po podaniu doustnym dawki 3 mg rywastygminy następuje zmniejszenie aktywności acetylocholinoesterazy (AChE) w płynie mózgowo-rdzeniowym o około 40% w czasie 1,5 godziny po podaniu. Aktywność enzymu wraca do wartości wyjściowych po około 9 godzinach od momentu osiągnięcia maksymalnego działania hamującego.³

W badaniach u pacjentów z chorobą Alzheimera zaobserwowano, że hamowanie aktywności acetylocholinoesterazy w płynie mózgowo-rdzeniowym przez rywastygminę jest zależne od dawki, przy czym badano dawki do 6 mg podawane dwa razy na dobę (największa badana dawka). Co istotne, hamowanie aktywności butyrylocholinoesterazy w płynie mózgowo-rdzeniowym u 14 pacjentów z chorobą Alzheimera leczonych rywastygminą było podobne do zahamowania aktywności AChE.⁴

Badania kliniczne w otępieniu typu alzheimerowskiego

Skuteczność działania rywastygminy została potwierdzona w badaniach klinicznych z wykorzystaniem trzech niezależnych narzędzi badawczych, które są charakterystyczne dla oceny pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego. Pacjenci byli oceniani w regularnych odstępach czasu podczas 6-miesięcznego okresu leczenia za pomocą następujących skal:⁵

• ADAS-Cog (Alzheimer’s Disease Assessment Scale) – skala oceniająca zdolności poznawcze pacjenta na podstawie uzyskanych przez niego wyników
• CIBIC-Plus (Clinician Interview Based Impression of Change) – obszerna całościowa ocena pacjenta przeprowadzana przez lekarza z uwzględnieniem udziału opiekuna
• PDS (Progressive Deterioration Scale) – ocena przeprowadzana przez opiekuna dotycząca sprawności pacjenta w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak higiena osobista, jedzenie, ubieranie się, udział w pracach domowych (np. robienie zakupów), orientowanie się w otoczeniu oraz zaangażowanie w zadania związane z finansami

⁶

Badania przeprowadzono u pacjentów, których wynik badania MMSE (Mini-Mental State Examination) mieścił się w przedziale 10-24 punktów.⁷

Wyniki skuteczności klinicznej

Analiza wyników opierała się na danych zebranych z dwóch wieloośrodkowych, 26-tygodniowych badań klinicznych z zastosowaniem zmiennych dawek, przeprowadzonych u pacjentów z łagodną do umiarkowanie ciężkiej postacią otępienia typu alzheimerowskiego. W badaniach tych określono kryteria istotnej klinicznie poprawy stanu pacjenta, definiując je a priori jako:⁸

• poprawę o przynajmniej 4 punkty według skali ADAS-Cog
• poprawę w skali CIBIC-Plus
• poprawę o przynajmniej 10% w skali PDS

⁹

Dodatkowo przeprowadzono retrospektywną analizę, w której reakcję na leczenie zdefiniowano bardziej rygorystycznie jako:¹⁰

• poprawę o 4 punkty lub większą w skali ADAS-Cog
• brak pogorszenia w skali CIBIC-Plus
• brak pogorszenia w skali PDS

¹¹

Analiza wykazała, że średnia dawka dobowa u pacjentów przyjmujących rywastygminę w zakresie od 6 do 12 mg i spełniających kryteria reakcji na leczenie według retrospektywnej definicji, wynosiła 9,3 mg. Warto zaznaczyć, że skale stosowane w badaniach dotyczących otępienia typu alzheimerowskiego różnią się między sobą, co uniemożliwia bezpośrednie porównanie wyników uzyskanych po zastosowaniu różnych leków.¹²

Tabela wyników skuteczności klinicznej

Przedstawione w tabeli dane wskazują na zależną od dawki skuteczność rywastygminy w leczeniu pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego, przy czym najlepsze efekty terapeutyczne obserwuje się przy stosowaniu dawek w przedziale 6-12 mg/dobę.¹³