Działania niepożądane
Ricordo 5 mg
Donepezil w dawce 5 mg (tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, produkt Ricordo) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to biegunka, kurcze mięśni, zmęczenie, nudności, wymioty oraz bezsenność. Działania te klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie poważne zaburzenia układu nerwowego (zawroty głowy, drgawki, objawy pozapiramidowe, omdlenia), które mogą wymagać oceny kardiologicznej i neurologicznej, zwłaszcza w kontekście ryzyka bloku serca lub zahamowania zatokowego. Rzadko obserwuje się złośliwy zespół neuroleptyczny oraz kamptokormię. Wśród działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego istotne są krwotoki oraz wrzody żołądka i dwunastnicy, a ze strony serca – bradykardia, bloki przewodzenia oraz groźne arytmie, w tym Torsade de Pointes i wydłużenie odstępu QT w EKG.
- Charakterystyka działań niepożądanych chlorowodorku donepezylu
- Szczegółowa analiza działań niepożądanych według układów narządowych
- Zaburzenia neurologiczne i psychiczne
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe
- Zaburzenia wątroby
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
- Inne zaburzenia
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych
- Monitorowanie i raportowanie działań niepożądanych
Charakterystyka działań niepożądanych chlorowodorku donepezylu
Chlorowodorek donepezylu, substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Ricordo (5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej), może powodować szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Najczęściej obserwowane działania niepożądane związane z przyjmowaniem leku to biegunka, kurcze mięśni, zmęczenie, nudności, wymioty i bezsenność.1
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane donepezylu zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującą konwencją:2
- Bardzo często: występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥ 1/10)
- Często: występujące u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż u 1 na 10 pacjentów (≥ 1/100 do <1/10)
- Niezbyt często: występujące u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż u 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
- Rzadko: występujące u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż u 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
- Bardzo rzadko: występujące u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
- Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowa analiza działań niepożądanych według układów narządowych
Zaburzenia neurologiczne i psychiczne
W trakcie stosowania donepezylu mogą występować istotne klinicznie zaburzenia ze strony układu nerwowego, takie jak zawroty głowy, bezsenność, drgawki, objawy pozapiramidowe oraz omdlenia. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci, u których wystąpiły omdlenia lub napady padaczkowe – w tych przypadkach należy rozważyć możliwość wystąpienia bloku serca lub zahamowania zatokowego.3
W rzadkich przypadkach donepezyl może prowadzić do wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego oraz kamptokormii (pleurothotonus, objaw krzywej wieży w Pizie). Wśród zaburzeń psychicznych obserwowano omamy oraz pobudzenie, które zwykle ustępują po zmniejszeniu dawki lub przerwaniu leczenia.4
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Donepezyl często wywołuje działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, w tym biegunkę, nudności, wymioty i niestrawność. Do poważniejszych powikłań należą krwotok z przewodu pokarmowego oraz wrzody żołądka i dwunastnicy.5
Zaburzenia sercowo-naczyniowe
Stosowanie donepezylu może wiązać się z występowaniem poważnych zaburzeń rytmu serca, takich jak bradykardia, blok zatokowo-przedsionkowy, blok przedsionkowo-komorowy, a także polimorficzny częstoskurcz komorowy, w tym potencjalnie zagrażający życiu częstoskurcz typu Torsade de Pointes. Obserwowano również wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG.6
Zaburzenia wątroby
U pacjentów leczonych donepezilem mogą wystąpić zaburzenia czynności wątroby, w tym zapalenie wątroby. W przypadku niewyjaśnionego pogorszenia parametrów wątrobowych należy rozważyć odstawienie produktu Ricordo.7
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
Do istotnych działań niepożądanych ze strony układu mięśniowo-szkieletowego należą kurcze mięśni oraz rzadziej występująca rabdomioliza. Warto podkreślić, że rabdomioliza może wystąpić niezależnie od złośliwego zespołu neuroleptycznego i zwykle pojawia się w ścisłym związku czasowym z rozpoczęciem leczenia donepezilem lub zwiększeniem jego dawki.8
Inne zaburzenia
Podczas terapii donepezilem obserwowano również inne działania niepożądane, takie jak jadłowstręt, wysypka, świąd, nietrzymanie moczu, ból głowy, zmęczenie oraz zwiększoną skłonność do wypadków, w tym przewracania się. Odnotowano także niewielkie zwiększenie aktywności mięśniowej kinazy kreatynowej w surowicy.9
Szczegółowa tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja narządowa | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis i istotne informacje |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Przeziębienie | Często | Objawy infekcji górnych dróg oddechowych |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Jadłowstręt | Często | Utrata apetytu mogąca prowadzić do niedożywienia |
| Zaburzenia psychiczne | Omamy | Często | Ustępują po zmniejszeniu dawki lub przerwaniu leczenia |
| Pobudzenie | Często | Wraz z agresywnym zachowaniem ustępuje po modyfikacji dawki | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Omdlenia | Niezbyt często | Wymaga oceny kardiologicznej (możliwość bloku serca lub zahamowania zatokowego) |
| Zawroty głowy | Często | Mogą zwiększać ryzyko upadków | |
| Bezsenność | Często | Zaburzenia snu mogące wpływać na jakość życia | |
| Drgawki | Niezbyt często | Wymaga oceny neurologicznej i rozważenia modyfikacji leczenia | |
| Objawy pozapiramidowe | Niezbyt często | Objawy przypominające chorobę Parkinsona | |
| Złośliwy zespół neuroleptyczny | Rzadko | Zagrażający życiu zespół charakteryzujący się hipertermią, sztywnością mięśni i zaburzeniami autonomicznymi | |
| Kamptokormia | Rzadko | Pochylenie tułowia do przodu (objaw krzywej wieży w Pizie) | |
| Zaburzenia serca | Bradykardia | Niezbyt często | Zwolnienie akcji serca mogące prowadzić do omdleń |
| Blok zatokowo-przedsionkowy | Rzadko | Zaburzenie przewodzenia potencjału między węzłem zatokowym a przedsionkami | |
| Blok przedsionkowo-komorowy | Rzadko | Zaburzenie przewodzenia potencjału między przedsionkami a komorami | |
| Polimorficzny częstoskurcz komorowy, w tym Torsade de Pointes | Rzadko | Zagrażająca życiu arytmia komorowa | |
| Wydłużenie odstępu QT w EKG | Rzadko | Elektrokardiograficzny marker zwiększonego ryzyka zaburzeń rytmu serca | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka | Bardzo często | Jeden z najczęstszych objawów, mogący prowadzić do odwodnienia |
| Nudności | Bardzo często | Mogą istotnie wpływać na jakość życia i przyjmowanie posiłków | |
| Wymioty | Często | Mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych | |
| Niestrawność | Często | Dyskomfort w nadbrzuszu, uczucie pełności | |
| Krwotok z przewodu pokarmowego | Niezbyt często | Poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Wrzody żołądka i dwunastnicy | Niezbyt często | Mogą prowadzić do krwawień i perforacji | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zaburzenia czynności wątroby, w tym zapalenie wątroby | Rzadko | W przypadku niewyjaśnionych zaburzeń czynności wątroby należy rozważyć odstawienie leku |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Niezbyt często | Może być objawem reakcji alergicznej |
| Świąd | Niezbyt często | Może towarzyszyć wysypce lub występować niezależnie | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Kurcze mięśni | Często | Mogą być bolesne i upośledzać codzienne funkcjonowanie |
| Rabdomioliza | Rzadko | Rozpad mięśni prążkowanych, występuje niezależnie od złośliwego zespołu neuroleptycznego, zwykle w związku czasowym z rozpoczęciem leczenia lub zwiększeniem dawki | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Nietrzymanie moczu | Niezbyt często | Może znacząco obniżać jakość życia i powodować problemy społeczne |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Ból głowy | Często | Zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu |
| Zmęczenie | Często | Może upośledzać codzienne funkcjonowanie | |
| Ból | Często | Różne lokalizacje, mogący wpływać na aktywność fizyczną | |
| Badania diagnostyczne | Niewielkie zwiększenie aktywności mięśniowej kinazy kreatynowej w surowicy | Niezbyt często | Marker uszkodzenia mięśni, wymaga monitorowania przy podejrzeniu rabdomiolizy |
| Urazy i zatrucia | Wypadki, w tym przewracanie się | Często | Związane głównie z zawrotami głowy, zaburzeniami równowagi i osłabieniem |
Monitorowanie i raportowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.10
Dane kontaktowe:
Al. Jerozolimskie 181c, 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl11
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania