Właściwości farmakokinetyczne ranitydyny

Ranitydyna jest substancją czynną produktu leczniczego Ranisan 75 mg, który zawiera 84 mg ranitydyny chlorowodorku, co odpowiada 75 mg ranitydyny. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych tego leku, obejmującą procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym 150 mg ranitydyny, maksymalne stężenie w osoczu osiąga wartości od 300 do 550 ng/ml i występuje po około 1-3 godzinach od momentu przyjęcia leku. Charakterystyczną cechą wchłaniania ranitydyny jest występowanie dwóch wyraźnych wartości szczytowych lub stabilizacji stężenia w fazie absorpcji, co wynika z reabsorpcji leku wydalonego dojelitowo.²

Całkowita biodostępność ranitydyny wynosi 50-60%, a stężenie w osoczu wzrasta proporcjonalnie do dawki, aż do dawki 300 mg. Oznacza to, że w zakresie dawek terapeutycznych ranitydyna wykazuje farmakokinetykę liniową.³

Dystrybucja

Ranitydyna charakteryzuje się stosunkowo niskim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym zaledwie 15%. Jednocześnie lek wykazuje dużą objętość dystrybucji, wahającą się w zakresie od 96 do 142 litrów, co wskazuje na znaczną penetrację ranitydyny do tkanek organizmu.⁴

Metabolizm i eliminacja

Stężenie ranitydyny w osoczu spada dwuwykładniczo, a okres półtrwania leku wynosi od 2 do 3 godzin. Wydalanie ranitydyny odbywa się głównie w wyniku eliminacji nerkowej.⁵

Drogi eliminacji ranitydyny

Badania z wykorzystaniem ranitydyny znakowanej izotopowo (3H) dostarczyły szczegółowych informacji na temat dróg eliminacji leku:

• Po podaniu dożylnym 150 mg ranitydyny znakowanej izotopem 3H, odzyskano 98% dawki, z czego:
  • 93% było wydalone z moczem
  • 5% z kałem
  • 70% całkowitej dawki stanowił niezmieniony lek
• Po podaniu doustnym 150 mg ranitydyny znakowanej izotopem 3H odzyskano 96% dawki, z czego:
  • 70% było wydalane z moczem
  • 26% z kałem
  • 35% całkowitej dawki stanowił niezmieniony lek

Mniej niż 3% dawki ranitydyny wydalane jest z żółcią. Nerkowe oczyszczanie leku wynosi 500 ml/minutę, co przekracza wielkość filtracji kłębuszkowej, wskazując na mechanizm nerkowego wydzielania kanalikowego jako istotny element eliminacji ranitydyny.⁶

Warto podkreślić, że metabolizm ranitydyny po podaniu doustnym i dożylnym jest podobny, co może wskazywać na ograniczony efekt pierwszego przejścia przez wątrobę.⁷

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych populacjach pacjentów

Pacjenci w wieku powyżej 50 lat

U pacjentów w wieku powyżej 50 lat obserwuje się istotne różnice w farmakokinetyce ranitydyny w porównaniu do osób młodszych:

• Okres półtrwania leku jest wydłużony do 3-4 godzin
• Szybkość oczyszczania jest mniejsza, co wiąże się ze związanym z wiekiem spadkiem stopnia wydolności nerek
• Układowa ekspozycja na lek oraz jego kumulacja są o 50% większe w porównaniu do młodszych pacjentów

Co istotne, zaobserwowana różnica w farmakokinetyce przekracza efekt wynikający wyłącznie ze spadku stopnia wydolności nerek i wskazuje na zwiększoną biodostępność ranitydyny u osób w wieku powyżej 50 lat. Zjawisko to należy uwzględnić podczas ustalania dawkowania u pacjentów w tej grupie wiekowej.⁸