Działania niepożądane leku Ramipril + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed

Produkt leczniczy Ramipril + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed, dostępny w postaci kapsułek twardych zawierających kombinację trzech substancji czynnych, charakteryzuje się złożonym profilem działań niepożądanych wynikającym z właściwości farmakologicznych poszczególnych składników. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego trójskładnikowego leku przeciwnadciśnieniowego.¹

Profil bezpieczeństwa poszczególnych składników

Ramipryl może powodować charakterystyczny uporczywy suchy kaszel oraz reakcje związane z niedociśnieniem tętniczym. Do ciężkich działań niepożądanych tego inhibitora konwertazy angiotensyny należą: obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, zaburzenia czynności nerek lub wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz neutropenia i agranulocytoza.²

Amlodypina, antagonista wapnia, najczęściej wywołuje: senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie skóry, ból brzucha, nudności, obrzęk okolicy kostek, obrzęki i zmęczenie. Poważniejsze działania niepożądane to: leukopenia, małopłytkowość, zawał mięśnia sercowego, migotanie przedsionków, tachykardia komorowa, zapalenie naczyń krwionośnych, ostre zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, obrzęk naczynioruchowy oraz ciężkie reakcje skórne jak rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry i zespół Stevensa-Johnsona.³

Hydrochlorotiazyd może niekorzystnie wpływać na metabolizm glukozy, lipidów i kwasu moczowego oraz powodować hipokaliemię. Ciężkie działania niepożądane tego diuretyku obejmują: trombocytopenię, leukopenię, niewydolność szpiku kostnego, zaburzenia rytmu serca, niewydolność oddechową, zapalenie trzustki, ostre reakcje skórne, ostrą niewydolność nerek oraz nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry.⁴

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane obserwowane podczas stosowania poszczególnych substancji czynnych skategoryzowano według częstości występowania zgodnie z następującą konwencją:⁵

• bardzo często (≥1/10)
• często (≥1/100 do <1/10)
• niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
• rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
• bardzo rzadko (<1/10 000)
• częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

Działania niepożądane w poszczególnych układach

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W przebiegu leczenia produktem Ramipril + Amlodipine + Hydrochlorothiazide mogą wystąpić poważne zaburzenia hematologiczne. Ramipryl może niezbyt często powodować eozynofilię, zmniejszenie liczby białych krwinek (w tym neutropenię lub agranulocytozę), zmniejszenie liczby krwinek czerwonych, zmniejszenie stężenia hemoglobiny oraz zmniejszenie liczby płytek krwi. Rzadko może wystąpić niewydolność szpiku kostnego, pancytopenia i niedokrwistość hemolityczna. Amlodypina bardzo rzadko może wywoływać leukopenię i małopłytkowość. Hydrochlorotiazyd może prowadzić do małopłytkowości (czasami z plamicą), zahamowania czynności szpiku kostnego, agranulocytozy, niedokrwistości hemolitycznej, leukopenii oraz niedokrwistości aplastycznej.⁶

Zaburzenia układu immunologicznego

Stosowanie tego leku może prowadzić do różnych reakcji immunologicznych. Amlodypina bardzo rzadko wywołuje reakcje alergiczne, reakcje nadwrażliwości i toksyczną rozpływną martwicę naskórka. Ramipryl może powodować reakcje anafilaktyczne lub rzekomoanafilaktyczne oraz zwiększenie miana przeciwciał przeciwjądrowych. W związku ze stosowaniem hydrochlorotiazydu może wystąpić zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH).⁷

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Bardzo często występującymi zaburzeniami związanymi głównie ze składnikiem hydrochlorotiazydowym są hipokaliemia i hiperlipidemia. Ponadto mogą wystąpić: zwiększenie stężenia potasu we krwi (często), jadłowstręt, zmniejszenie apetytu, zmniejszenie stężenia sodu we krwi, hiperglikemia, hiperurykemia (niezbyt często). Rzadziej obserwuje się hipomagnezemię, hiponatremię, hiperkalcemię. Z nieznaną częstością mogą wystąpić: glukozuria, zaostrzenie stanu metabolicznego w przebiegu cukrzycy oraz zasadowica hipochloremiczna.⁸

Zaburzenia psychiczne

Niezbyt często mogą wystąpić: nastrój depresyjny, lęk, nerwowość, niepokój ruchowy, zaburzenia snu i senność. Rzadziej obserwuje się: stan splątania, zaburzenia uwagi, zmiany nastroju (w tym lęk), bezsenność i depresja.⁹

Zaburzenia układu nerwowego

Często występują bóle głowy i zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego. Niezbyt często raportowano zawroty głowy pochodzenia obwodowego, parestezje, utratę czucia smaku i zaburzenia smaku. Rzadko mogą wystąpić: drżenie, zaburzenia równowagi, niedokrwienie mózgu (w tym udar niedokrwienny i przemijający napad niedokrwienny), zaburzenia umiejętności psychoruchowych, odczucie pieczenia oraz zaburzenia węchu. Amlodypina często powoduje ból głowy, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego i senność (szczególnie na początku leczenia). Niezbyt często u pacjentów stosujących amlodypinę występują: drżenie, zaburzenia smaku, omdlenie, niedoczulica i parestezje, a bardzo rzadko: hipertonia, neuropatia obwodowa oraz zaburzenia pozapiramidowe.¹⁰

Zaburzenia oka

Często występują zaburzenia widzenia, w tym niewyraźne widzenie i zapalenie spojówek. Amlodypina może powodować zaburzenia widzenia (w tym podwójne widzenie). Hydrochlorotiazyd wiąże się z zaburzeniami widzenia, ostrą krótkowzrocznością, ostrą jaskrą zamkniętego kąta oraz nadmiernym nagromadzeniem płynu między naczyniówką a twardówką.¹¹

Zaburzenia ucha i błędnika

Niezbyt często mogą wystąpić zaburzenia słuchu i szum uszny.¹²

Zaburzenia serca

Często obserwowane jest kołatanie serca. Niezbyt często mogą wystąpić: niedokrwienie mięśnia sercowego, w tym dławica piersiowa lub zawał mięśnia sercowego, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca oraz obrzęki obwodowe. Rzadko występują zaburzenia rytmu serca (w tym bradykardia, tachykardia komorowa i migotanie przedsionków).¹³

Zaburzenia naczyniowe

Często występuje niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne i omdlenie. Niezbyt często pacjenci doświadczają nagłego zaczerwienienia skóry (zwłaszcza twarzy i szyi), zwężenia naczyń, hipoperfuzji, zapalenia naczyń krwionośnych oraz objawu Raynauda.¹⁴

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Charakterystycznym objawem związanym ze stosowaniem ramiprylu jest często występujący suchy, drażniący kaszel. Często występują również zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok i duszność. Niezbyt często obserwuje się skurcz oskrzeli (w tym zaostrzenie astmy) i przekrwienie błony śluzowej nosa. Amlodypina bardzo rzadko powoduje duszność, kaszel i zapalenie błony śluzowej nosa. W związku ze stosowaniem leku może wystąpić również zespół zaburzeń oddechowych (w tym zapalenie płuc i obrzęk płuc) oraz zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS).¹⁵

Zaburzenia żołądka i jelit

Często pacjenci zgłaszają zapalenie żołądka i jelit, zaburzenia trawienia, odczucie dyskomfortu w jamie brzusznej, niestrawność, biegunkę, nudności i wymioty. Amlodypina często powoduje nudności, ból brzucha, niestrawność, zmiany rytmu wypróżnień (biegunka i zaparcie), wymioty oraz suchość w jamie ustnej. Hydrochlorotiazyd może powodować nudności, wymioty, biegunkę, skurcze jelit, utratę apetytu, odczucie dyskomfortu w jamie brzusznej, zaparcie oraz zapalenie trzustki.¹⁶

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Niezbyt często obserwuje się zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i/lub stężenia bilirubiny związanej, żółtaczkę zastoinową oraz uszkodzenie komórek wątroby. Rzadko może wystąpić ostra niewydolność wątroby, cholestatyczne lub cytolityczne zapalenie wątroby (wyjątkowo zakończone zgonem), żółtaczka i zapalenie wątroby.¹⁷

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Często występuje wysypka (zwłaszcza plamkowo-grudkowa), obrzęk naczynioruchowy (który w wyjątkowych przypadkach, poprzez zwężenie dróg oddechowych, może zakończyć się zgonem), świąd i nadmierne pocenie się. Niezbyt często obserwuje się złuszczające zapalenie skóry, pokrzywkę, oddzielanie się płytki paznokciowej od łożyska, łysienie, plamicę, odbarwienie skóry. Hydrochlorotiazyd może wywołać reakcje nadwrażliwości na światło. Ramipryl bardzo rzadko powoduje reakcje nadwrażliwości na światło. Z nieznaną częstością mogą wystąpić ciężkie reakcje skórne, takie jak: toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, pęcherzyca, zaostrzenie łuszczycy, łuszczycopodobne zapalenie skóry, wysypka pęcherzowa lub liszajowata oraz łysienie.¹⁸

Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone

Z nieznaną częstością, w związku ze stosowaniem hydrochlorotiazydu, mogą wystąpić nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry (rak podstawnokomórkowy i rak kolczystokomórkowy skóry). Dane epidemiologiczne wskazują na związek między łączną dawką hydrochlorotiazydu a występowaniem tego typu nowotworów.¹⁹

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Szczególne ostrzeżenia związane z działaniami niepożądanymi

Podczas stosowania produktu Ramipril + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane:

1. Obrzęk naczynioruchowy – może prowadzić do zwężenia dróg oddechowych i w wyjątkowych przypadkach zakończyć się zgonem. Wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia odpowiedniego postępowania.
2. Ciężkie reakcje skórne – zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, rumień wielopostaciowy wymagają natychmiastowego odstawienia leku.
3. Zaburzenia hematologiczne – agranulocytoza, neutropenia, małopłytkowość i pancytopenia mogą wymagać regularnej kontroli morfologii krwi.
4. Nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry – związane ze stosowaniem hydrochlorotiazydu, wymagają regularnej kontroli skóry.
5. Zaburzenia metaboliczne – hipokaliemia, hiponatremia i zaburzenia gospodarki węglowodanowej wymagają monitorowania parametrów biochemicznych krwi.

Działania niepożądane mogą wystąpić szczególnie na początku leczenia lub po zwiększeniu dawki. W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku i zastosowanie odpowiedniego postępowania objawowego.²⁰