Właściwości farmakodynamiczne
Polmatine 20 mg

Właściwości farmakodynamiczne memantyny

Memantyna, substancja czynna leku Polmatine, należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako „inne leki przeciw otępieniu” i oznaczonej kodem ATC: N06DX01. Mechanizm działania tego związku wynika z jego specyficznego oddziaływania na układ glutaminergiczny w ośrodkowym układzie nerwowym.¹

Mechanizm działania na poziomie molekularnym

Współczesne badania naukowe dostarczają coraz więcej dowodów na to, że zaburzenia neuroprzekaźnictwa glutaminergicznego, szczególnie te związane z receptorami NMDA (kwasu N-metylo-D-asparaginowego), mają istotny udział zarówno w powstawaniu objawów, jak i w progresji procesów neurodegeneracyjnych prowadzących do otępienia.²

Memantyna działa jako zależny od potencjału, niekompetytywny antagonista receptora NMDA o średnim powinowactwie. Jej kluczowa funkcja polega na modyfikowaniu efektów patologicznie podwyższonych stężeń glutaminianu, które w warunkach chorobowych mogą prowadzić do dysfunkcji neuronalnej.³

Badania kliniczne w chorobie Alzheimera o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego

Skuteczność kliniczna memantyny została potwierdzona w szeregu badań klinicznych. Kluczowe badanie z zastosowaniem memantyny w monoterapii przeprowadzono na grupie 252 pacjentów ambulatoryjnych z chorobą Alzheimera o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego. Pacjenci włączeni do badania charakteryzowali się początkową punktacją w skali Krótkiej Oceny Stanu Psychicznego (MMSE) w zakresie 3-14 punktów. Wyniki uzyskane po 6 miesiącach terapii wykazały istotne statystycznie korzyści z leczenia memantyną w porównaniu do placebo w trzech kluczowych obszarach oceny:⁴

• funkcjonowanie pacjenta oceniane na podstawie wywiadu z pacjentem i opiekunem (CIBIC-plus): p=0,025
• wykonywanie codziennych czynności życiowych (ADCS-ADLsev): p=0,003
• funkcje poznawcze mierzone za pomocą baterii testów do oceny głębokich zaburzeń poznawczych (SIB): p=0,002

Powyższe wyniki uzyskano w analizie obserwowanych przypadków, co potwierdza wielowymiarową skuteczność memantyny w tej grupie pacjentów.⁵

Badania kliniczne w chorobie Alzheimera o nasileniu łagodnym do umiarkowanego

Skuteczność memantyny została również zbadana u pacjentów z chorobą Alzheimera o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. W kluczowym badaniu z zastosowaniem memantyny w monoterapii uczestniczyło 403 pacjentów z wyjściową punktacją w skali MMSE od 10 do 22 punktów. Rezultaty tego badania wykazały statystycznie znamienną przewagę memantyny nad placebo w pierwszorzędowych punktach końcowych:⁶

• podskal oceny zaburzeń funkcji poznawczych w chorobie Alzheimera (ADAS-cog): p=0,003
• ogólna ocena kliniczna bazująca na wrażeniu zmian (CIBIC-plus): p=0,004

Powyższe wyniki uzyskano w 24 tygodniu na podstawie danych z ostatniej dokonanej obserwacji (LOCF).⁷

W innym badaniu z zastosowaniem memantyny w monoterapii u 470 pacjentów z chorobą Alzheimera o nasileniu łagodnym do umiarkowanego (MMSE: 11-23 punktów) nie osiągnięto statystycznie istotnego znaczenia w pierwszorzędowym punkcie końcowym skuteczności w 24 tygodniu, zgodnie z prospektywnie definiowaną początkową analizą.⁸

Metaanaliza skuteczności w różnych stadiach choroby Alzheimera

Przeprowadzono również metaanalizę wyników leczenia pacjentów z chorobą Alzheimera o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego (MMSE <20 punktów), opartą na danych z sześciu 6-miesięcznych, kontrolowanych placebo badań III fazy. Analiza obejmowała zarówno badania z memantyną stosowaną w monoterapii, jak i w politerapii ze stałą dawką inhibitora acetylocholinesterazy.⁹

Metaanaliza wykazała statystycznie znamienny lepszy efekt terapeutyczny memantyny w trzech kluczowych domenach:

1. funkcje poznawcze
2. ogólna ocena kliniczna
3. codzienne funkcjonowanie

Szczególnie istotne wyniki dotyczyły analizy pacjentów, u których wystąpiło pogorszenie we wszystkich trzech domenach jednocześnie. W tej podgrupie zaobserwowano, że u pacjentów przyjmujących placebo dwukrotnie częściej dochodziło do pogorszenia we wszystkich trzech domenach w porównaniu do grupy leczonej memantyną (21% versus 11%, p<0,0001). Wynik ten wskazuje na znaczącą rolę memantyny w zapobieganiu ogólnemu pogorszeniu stanu pacjentów z chorobą Alzheimera.¹⁰