Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Podtlenek azotu Messer nie mniej niż 98%

Wpływ podtlenku azotu na płodność, ciążę i laktację

Podtlenek azotu (Dinitrogenii oxidum) stosowany jako gaz medyczny skroplony wymaga szczególnej ostrożności w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Lekarz musi przekazać pacjentce dokładne informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń związanych z jego stosowaniem w tych szczególnych okolicznościach.¹

Stosowanie w okresie ciąży

Chociaż brak jest jednoznacznych dowodów na bezpośrednie toksyczne oddziaływanie podtlenku azotu na ludzki płód, to jednak z uwagi na zasadę ostrożności nie zaleca się stosowania tego gazu medycznego w pierwszym oraz drugim trymestrze ciąży.²

Należy poinformować pacjentkę, że podtlenek azotu przenika przez barierę łożyskową, co powoduje, że głębokość znieczulenia płodu odpowiada poziomowi znieczulenia matki. Jest to fakt klinicznie istotny, który należy uwzględnić podczas planowania procedur z wykorzystaniem tego środka.³

Na podstawie danych z badań na modelach zwierzęcych, lekarz powinien przekazać informację o obserwowanych efektach niepożądanych, które obejmowały:⁴

• Przypadki obumarcia płodów – w badaniach eksperymentalnych na zwierzętach
• Zaburzenia wzrostu – opóźnienie rozwoju somatycznego płodu
• Zaburzenia rozwoju kości – nieprawidłowości w mineralizacji i formowaniu tkanki kostnej

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że dostępne dane dotyczące stosowania podtlenku azotu u kobiet karmiących piersią są bardzo ograniczone lub nie są dostępne. Z uwagi na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności i unikanie stosowania podtlenku azotu (w stężeniu nie mniej niż 98,0% V/V) w okresie laktacji.⁵

Wpływ na płodność

Personel medyczny powinien przekazać pacjentkom w wieku rozrodczym informację, że nie można wykluczyć potencjalnego ryzyka upośledzenia płodności związanego z długotrwałym przebywaniem w środowisku, gdzie stosowany jest podtlenek azotu. Dotyczy to zarówno pacjentek, jak i personelu medycznego, który regularnie ma kontakt z tym gazem medycznym w warunkach zawodowych.⁶

Zalecenia dla lekarza przekazującego informacje pacjentce

Podczas rozmowy z pacjentką na temat potencjalnego zastosowania podtlenku azotu, lekarz powinien:

1. Dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka, szczególnie w przypadku kobiet w pierwszym i drugim trymestrze ciąży
2. Wyjaśnić mechanizm przenikania podtlenku azotu przez łożysko i jego potencjalny wpływ na płód
3. Poinformować o wynikach badań na zwierzętach wskazujących na możliwe zaburzenia rozwojowe
4. Zalecić unikanie stosowania podtlenku azotu w okresie karmienia piersią z uwagi na brak wystarczających danych
5. Ostrzec o potencjalnym wpływie długotrwałej ekspozycji na podtlenek azotu na płodność

W przypadku konieczności zastosowania gazu medycznego skroplonego zawierającego podtlenek azotu u kobiety w ciąży lub karmiącej piersią, należy rozważyć możliwe alternatywne metody leczenia oraz ograniczyć ekspozycję do niezbędnego minimum terapeutycznego.⁷