Interakcje leku
Olanzaran 10 mg
Olanzapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, co czyni jej farmakokinetykę podatną na interakcje z substancjami modyfikującymi aktywność tego enzymu. Indukcja CYP1A2 przez palenie tytoniu i karbamazepinę prowadzi do obniżenia stężenia olanzapiny w osoczu, co może wymagać monitorowania klinicznego i ewentualnego zwiększenia dawki. Z kolei inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina i cyprofloksacyna, znacząco zwiększają stężenia olanzapiny (Cmax wzrost o 54-77%, AUC o 52-108%), co wymaga rozważenia redukcji dawki olanzapiny. Węgiel aktywny obniża biodostępność olanzapiny o 50-60%, dlatego powinien być podawany co najmniej 2 godziny przed lub po leku. Nie stwierdzono istotnych interakcji z inhibitorami CYP2D6 (fluoksetyna), lekami zobojętniającymi (glin, magnez), cymetydyną, litem, biperydenem oraz walproinianem.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje wpływające na farmakokinetykę olanzapiny
- Substancje indukujące CYP1A2
- Substancje hamujące CYP1A2
- Zmniejszenie biodostępności olanzapiny
- Wpływ olanzapiny na inne produkty lecznicze
- Interakcje wpływające na czynność ośrodkowego układu nerwowego
- Wpływ na odstęp QTc
- Interakcje olanzapiny z alkoholem
- Tabela interakcji lekowych olanzapiny
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Interakcje są istotnym elementem farmakoterapii olanzapiną, wymagającym uwagi klinicznej ze względu na potencjalny wpływ zarówno na skuteczność leczenia, jak i profil bezpieczeństwa. Badania interakcji dla produktu leczniczego Olanzaran zostały przeprowadzone wyłącznie u pacjentów dorosłych. 1
Interakcje wpływające na farmakokinetykę olanzapiny
Metabolizm olanzapiny odbywa się głównie przy udziale izoenzymu CYP1A2, co sprawia, że substancje modyfikujące aktywność tego enzymu mogą znacząco wpływać na parametry farmakokinetyczne leku. 2
Substancje indukujące CYP1A2
Palenie tytoniu oraz karbamazepina mogą indukować metabolizm olanzapiny, prowadząc do zmniejszenia jej stężenia w osoczu. Choć obserwowano jedynie nieznaczne do średniego zwiększenie klirensu olanzapiny, należy monitorować stan kliniczny pacjenta i w razie potrzeby rozważyć zwiększenie dawki leku. 3
Substancje hamujące CYP1A2
Fluwoksamina, będąca specyficznym inhibitorem CYP1A2, powoduje istotne zahamowanie metabolizmu olanzapiny. U pacjentów przyjmujących fluwoksaminę zaobserwowano znaczący wzrost stężenia olanzapiny:
- U niepalących kobiet: zwiększenie Cmax olanzapiny średnio o 54% i AUC o 52% 4
- U palących mężczyzn: zwiększenie Cmax olanzapiny średnio o 77% i AUC o 108% 5
W przypadku jednoczesnego stosowania fluwoksaminy lub innych inhibitorów CYP1A2 (np. cyprofloksacyny), należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej olanzapiny. Jeśli leczenie inhibitorem CYP1A2 jest rozpoczynane w trakcie terapii olanzapiną, wskazane jest rozważenie redukcji dawki olanzapiny. 6
Zmniejszenie biodostępności olanzapiny
Węgiel aktywny zmniejsza biodostępność doustnie podanej olanzapiny o 50-60%, dlatego powinien być stosowany co najmniej 2 godziny przed przyjęciem olanzapiny lub 2 godziny po jej zażyciu. 7
Nie wykazano istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny ze strony fluoksetyny (inhibitora CYP2D6), pojedynczych dawek leków zobojętniających zawierających glin i magnez, czy cymetydyny. 8
Wpływ olanzapiny na inne produkty lecznicze
Olanzapina wykazuje działanie antagonistyczne wobec agonistów dopaminy (zarówno bezpośrednich, jak i pośrednich), co należy uwzględnić podczas jednoczesnej terapii. 9
W badaniach in vitro nie wykazano hamowania przez olanzapinę głównych izoenzymów cytochromu P450 (1A2, 2D6, 2C9, 2C19, 3A4), co potwierdzono również w badaniach in vivo. Nie stwierdzono hamowania metabolizmu następujących substancji: trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (metabolizowanych głównie przez CYP2D6), warfaryny (CYP2C9), teofiliny (CYP1A2) lub diazepamu (CYP3A4 i 2C19). 10
Nie zaobserwowano interakcji olanzapiny podawanej równocześnie z litem czy biperydenem. 11
Monitorowanie stężeń terapeutycznych walproinianu w osoczu nie wykazało konieczności dostosowania jego dawki po rozpoczęciu jednoczesnego podawania olanzapiny. 12
Interakcje wpływające na czynność ośrodkowego układu nerwowego
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów, którzy spożywają alkohol lub przyjmują leki o działaniu hamującym na ośrodkowy układ nerwowy, ze względu na możliwość nasilenia działania depresyjnego na OUN. 13
Nie zaleca się jednoczesnego stosowania olanzapiny z lekami przeciwparkinsonowskimi u pacjentów z chorobą Parkinsona oraz otępieniem, z uwagi na możliwość nasilenia objawów pozapiramidowych i pogorszenia stanu neurologicznego. 14
Wpływ na odstęp QTc
Podczas jednoczesnego stosowania olanzapiny z lekami wydłużającymi odstęp QTc należy zachować szczególną ostrożność, ze względu na potencjalne ryzyko zaburzeń rytmu serca. 15
Interakcje olanzapiny z alkoholem
Alkohol etylowy może wchodzić w istotne interakcje z olanzapiną, prowadząc do nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Jednoczesne stosowanie alkoholu z olanzapiną może powodować:
- Nasilenie sedacji i senności
- Osłabienie funkcji poznawczych i motorycznych
- Zwiększone ryzyko upadków i urazów
- Pogorszenie zdolności do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
- Potencjalne nasilenie działań niepożądanych ze strony układu krążenia
Ze względu na wspomniane ryzyko, pacjentom leczonym olanzapiną należy rekomendować całkowitą abstynencję alkoholową lub znaczące ograniczenie spożycia alkoholu. 16
Tabela interakcji lekowych olanzapiny
| Substancja wchodząca w interakcję | Mechanizm interakcji | Efekt kliniczny | Poziom istotności | Zalecenia kliniczne |
|---|---|---|---|---|
| Fluwoksamina | Hamowanie CYP1A2 | Znaczące zwiększenie stężenia olanzapiny w osoczu (Cmax ↑ 54-77%, AUC ↑ 52-108%) | Wysoki | Rozważyć zmniejszenie dawki olanzapiny |
| Cyprofloksacyna | Hamowanie CYP1A2 | Zwiększenie stężenia olanzapiny w osoczu | Umiarkowany | Rozważyć zmniejszenie dawki olanzapiny |
| Palenie tytoniu | Indukcja CYP1A2 | Zmniejszenie stężenia olanzapiny w osoczu | Umiarkowany | Monitorowanie skuteczności, ewentualne zwiększenie dawki |
| Karbamazepina | Indukcja CYP1A2 | Zmniejszenie stężenia olanzapiny w osoczu | Umiarkowany | Monitorowanie skuteczności, ewentualne zwiększenie dawki |
| Węgiel aktywny | Absorpcja w przewodzie pokarmowym | Zmniejszenie biodostępności olanzapiny o 50-60% | Wysoki | Podawać co najmniej 2h przed/po olanzapinie |
| Alkohol | Addytywne działanie depresyjne na OUN | Nasilenie sedacji, osłabienie funkcji poznawczych | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Leki przeciwparkinsonowskie | Antagonizm dopaminergiczny | Nasilenie objawów pozapiramidowych | Wysoki | Nie zalecane u pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem |
| Leki wydłużające odstęp QTc | Addytywne działanie na repolaryzację mięśnia sercowego | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Wysoki | Zachować szczególną ostrożność |
| Fluoksetyna | Hamowanie CYP2D6 | Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny | Niski | Nie wymaga dostosowania dawki |
| Lit | Nie określono | Brak istotnych interakcji | Niski | Nie wymaga dostosowania dawki |
| Biperyden | Nie określono | Brak istotnych interakcji | Niski | Nie wymaga dostosowania dawki |
| Walproinian | Nie określono | Brak wpływu na stężenie walproinianu | Niski | Nie wymaga dostosowania dawki walproinianu |
| Leki zobojętniające (glin, magnez) | Zmiana pH soku żołądkowego | Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny | Niski | Nie wymaga dostosowania dawki |
| Cymetydyna | Hamowanie enzymów wątrobowych | Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny | Niski | Nie wymaga dostosowania dawki |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania