Interakcje leku
Olanzaran 10 mg

Olanzapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, co czyni jej farmakokinetykę podatną na interakcje z substancjami modyfikującymi aktywność tego enzymu. Indukcja CYP1A2 przez palenie tytoniu i karbamazepinę prowadzi do obniżenia stężenia olanzapiny w osoczu, co może wymagać monitorowania klinicznego i ewentualnego zwiększenia dawki. Z kolei inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina i cyprofloksacyna, znacząco zwiększają stężenia olanzapiny (Cmax wzrost o 54-77%, AUC o 52-108%), co wymaga rozważenia redukcji dawki olanzapiny. Węgiel aktywny obniża biodostępność olanzapiny o 50-60%, dlatego powinien być podawany co najmniej 2 godziny przed lub po leku. Nie stwierdzono istotnych interakcji z inhibitorami CYP2D6 (fluoksetyna), lekami zobojętniającymi (glin, magnez), cymetydyną, litem, biperydenem oraz walproinianem.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Interakcje są istotnym elementem farmakoterapii olanzapiną, wymagającym uwagi klinicznej ze względu na potencjalny wpływ zarówno na skuteczność leczenia, jak i profil bezpieczeństwa. Badania interakcji dla produktu leczniczego Olanzaran zostały przeprowadzone wyłącznie u pacjentów dorosłych. 1

Interakcje wpływające na farmakokinetykę olanzapiny

Metabolizm olanzapiny odbywa się głównie przy udziale izoenzymu CYP1A2, co sprawia, że substancje modyfikujące aktywność tego enzymu mogą znacząco wpływać na parametry farmakokinetyczne leku. 2

Substancje indukujące CYP1A2

Palenie tytoniu oraz karbamazepina mogą indukować metabolizm olanzapiny, prowadząc do zmniejszenia jej stężenia w osoczu. Choć obserwowano jedynie nieznaczne do średniego zwiększenie klirensu olanzapiny, należy monitorować stan kliniczny pacjenta i w razie potrzeby rozważyć zwiększenie dawki leku. 3

Substancje hamujące CYP1A2

Fluwoksamina, będąca specyficznym inhibitorem CYP1A2, powoduje istotne zahamowanie metabolizmu olanzapiny. U pacjentów przyjmujących fluwoksaminę zaobserwowano znaczący wzrost stężenia olanzapiny:

  • U niepalących kobiet: zwiększenie Cmax olanzapiny średnio o 54% i AUC o 52% 4
  • U palących mężczyzn: zwiększenie Cmax olanzapiny średnio o 77% i AUC o 108% 5

W przypadku jednoczesnego stosowania fluwoksaminy lub innych inhibitorów CYP1A2 (np. cyprofloksacyny), należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej olanzapiny. Jeśli leczenie inhibitorem CYP1A2 jest rozpoczynane w trakcie terapii olanzapiną, wskazane jest rozważenie redukcji dawki olanzapiny. 6

Zmniejszenie biodostępności olanzapiny

Węgiel aktywny zmniejsza biodostępność doustnie podanej olanzapiny o 50-60%, dlatego powinien być stosowany co najmniej 2 godziny przed przyjęciem olanzapiny lub 2 godziny po jej zażyciu. 7

Nie wykazano istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny ze strony fluoksetyny (inhibitora CYP2D6), pojedynczych dawek leków zobojętniających zawierających glin i magnez, czy cymetydyny. 8

Wpływ olanzapiny na inne produkty lecznicze

Olanzapina wykazuje działanie antagonistyczne wobec agonistów dopaminy (zarówno bezpośrednich, jak i pośrednich), co należy uwzględnić podczas jednoczesnej terapii. 9

W badaniach in vitro nie wykazano hamowania przez olanzapinę głównych izoenzymów cytochromu P450 (1A2, 2D6, 2C9, 2C19, 3A4), co potwierdzono również w badaniach in vivo. Nie stwierdzono hamowania metabolizmu następujących substancji: trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (metabolizowanych głównie przez CYP2D6), warfaryny (CYP2C9), teofiliny (CYP1A2) lub diazepamu (CYP3A4 i 2C19). 10

Nie zaobserwowano interakcji olanzapiny podawanej równocześnie z litem czy biperydenem. 11

Monitorowanie stężeń terapeutycznych walproinianu w osoczu nie wykazało konieczności dostosowania jego dawki po rozpoczęciu jednoczesnego podawania olanzapiny. 12

Interakcje wpływające na czynność ośrodkowego układu nerwowego

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów, którzy spożywają alkohol lub przyjmują leki o działaniu hamującym na ośrodkowy układ nerwowy, ze względu na możliwość nasilenia działania depresyjnego na OUN. 13

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania olanzapiny z lekami przeciwparkinsonowskimi u pacjentów z chorobą Parkinsona oraz otępieniem, z uwagi na możliwość nasilenia objawów pozapiramidowych i pogorszenia stanu neurologicznego. 14

Wpływ na odstęp QTc

Podczas jednoczesnego stosowania olanzapiny z lekami wydłużającymi odstęp QTc należy zachować szczególną ostrożność, ze względu na potencjalne ryzyko zaburzeń rytmu serca. 15

Interakcje olanzapiny z alkoholem

Alkohol etylowy może wchodzić w istotne interakcje z olanzapiną, prowadząc do nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Jednoczesne stosowanie alkoholu z olanzapiną może powodować:

  • Nasilenie sedacji i senności
  • Osłabienie funkcji poznawczych i motorycznych
  • Zwiększone ryzyko upadków i urazów
  • Pogorszenie zdolności do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
  • Potencjalne nasilenie działań niepożądanych ze strony układu krążenia

Ze względu na wspomniane ryzyko, pacjentom leczonym olanzapiną należy rekomendować całkowitą abstynencję alkoholową lub znaczące ograniczenie spożycia alkoholu. 16

Tabela interakcji lekowych olanzapiny

Substancja wchodząca w interakcję Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia kliniczne
Fluwoksamina Hamowanie CYP1A2 Znaczące zwiększenie stężenia olanzapiny w osoczu (Cmax ↑ 54-77%, AUC ↑ 52-108%) Wysoki Rozważyć zmniejszenie dawki olanzapiny
Cyprofloksacyna Hamowanie CYP1A2 Zwiększenie stężenia olanzapiny w osoczu Umiarkowany Rozważyć zmniejszenie dawki olanzapiny
Palenie tytoniu Indukcja CYP1A2 Zmniejszenie stężenia olanzapiny w osoczu Umiarkowany Monitorowanie skuteczności, ewentualne zwiększenie dawki
Karbamazepina Indukcja CYP1A2 Zmniejszenie stężenia olanzapiny w osoczu Umiarkowany Monitorowanie skuteczności, ewentualne zwiększenie dawki
Węgiel aktywny Absorpcja w przewodzie pokarmowym Zmniejszenie biodostępności olanzapiny o 50-60% Wysoki Podawać co najmniej 2h przed/po olanzapinie
Alkohol Addytywne działanie depresyjne na OUN Nasilenie sedacji, osłabienie funkcji poznawczych Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania
Leki przeciwparkinsonowskie Antagonizm dopaminergiczny Nasilenie objawów pozapiramidowych Wysoki Nie zalecane u pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem
Leki wydłużające odstęp QTc Addytywne działanie na repolaryzację mięśnia sercowego Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca Wysoki Zachować szczególną ostrożność
Fluoksetyna Hamowanie CYP2D6 Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny Niski Nie wymaga dostosowania dawki
Lit Nie określono Brak istotnych interakcji Niski Nie wymaga dostosowania dawki
Biperyden Nie określono Brak istotnych interakcji Niski Nie wymaga dostosowania dawki
Walproinian Nie określono Brak wpływu na stężenie walproinianu Niski Nie wymaga dostosowania dawki walproinianu
Leki zobojętniające (glin, magnez) Zmiana pH soku żołądkowego Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny Niski Nie wymaga dostosowania dawki
Cymetydyna Hamowanie enzymów wątrobowych Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny Niski Nie wymaga dostosowania dawki
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl