Właściwości farmakokinetyczne leku Natussic

Butamiratu cytrynian, substancja czynna syropu Natussic (7,5 mg/5 ml), charakteryzuje się kompleksowym profilem farmakokinetycznym. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji tego związku na podstawie dostępnych danych badawczych.¹

Wchłanianie

Butamiratu cytrynian charakteryzuje się dobrym i szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Po absorpcji ulega całkowitej hydrolizie do dwóch głównych metabolitów: kwasu fenylo-2-masłowego oraz dietyloaminoetoksyetanolu. Proces ten przebiega proporcjonalnie w zakresie dawek od 22,5 mg do 90 mg.²

Wykrywalne stężenie butamiratu we krwi osiągane jest już po 5-10 minutach od podania doustnego dawek 22,5 mg, 45 mg, 67,5 mg i 90 mg. Dla wszystkich badanych dawek maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu godziny od momentu podania.³

W przypadku metabolitów butamiratu, stężenie kwasu fenylo-2-masłowego w osoczu osiąga wartość maksymalną w ciągu 1,5 godziny od momentu podania, przy czym najwyższe stężenie obserwowane jest po zastosowaniu dawki 90 mg. Z kolei stężenie dietyloaminoetoksyetanolu w osoczu osiąga maksimum w ciągu 0,67 godziny od podania, z najwyższą wartością również po dawce 90 mg.⁴

Należy zaznaczyć, że wpływ jednoczesnego przyjmowania posiłku na wchłanianie butamiratu (jego estrów lub soli) nie był dotychczas oceniany w badaniach klinicznych.⁵

Dystrybucja

Butamiratu cytrynian wykazuje znaczne powinowactwo do białek osocza krwi. Charakteryzuje się również dużą objętością dystrybucji (Vd), która wynosi od 81 do 112 litrów, w zależności od masy ciała pacjenta.⁶

Powstający z butamiratu metabolit – kwas fenylo-2-masłowy – również w znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza. Stopień wiązania dla dawek od 22,5 do 90 mg wynosi średnio od 89,3% do 91,6%. W przypadku drugiego metabolitu – dietyloaminoetoksyetanolu – stopień wiązania z białkami osocza jest niższy i wynosi średnio od 28,8% do 45,7%.⁷

Dostępne dane nie dostarczają informacji na temat przenikania butamiratu przez barierę łożyskową oraz do mleka kobiet karmiących.⁸

Metabolizm

Butamirat podlega szybkiej i całkowitej hydrolizie, w wyniku której powstają dwa główne metabolity: kwas fenylo-2-masłowy i dietyloaminoetoksyetanol. Badania przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt wykazały, że oba te metabolity wykazują działanie przeciwkaszlowe.⁹

W dalszym etapie kwas fenylo-2-masłowy ulega częściowej hydroksylacji w pozycji „para”. Brak jest jednak danych dotyczących metabolizmu dietyloaminoetoksyetanolu u ludzi.¹⁰

Eliminacja

Zarówno butamirat, jak i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki. Metabolity kwasowe wydalane są w dużej ilości w postaci sprzężonej z kwasem glukuronowym. Stężenie sprzężonego kwasu fenylo-2-masłowego jest znacznie wyższe w moczu niż w osoczu.¹¹

Butamirat jest wykrywalny w moczu do 48 godzin po podaniu. W próbkach moczu pobranych po 96 godzinach jego zawartość wynosi około 0,02%, 0,02%, 0,03% oraz 0,03% odpowiednio dla dawek 22,5 mg, 45 mg, 67,5 mg oraz 90 mg.¹²

Butamirat w większym stopniu wydzielany jest do moczu w postaci swoich metabolitów (dietyloaminoetoksyetanolu lub niesprzężonego kwasu fenylo-2-masłowego) niż w postaci niezmienionej.¹³

Okres półtrwania

Średnie zmierzone wartości okresu półtrwania (t₁/₂) dla poszczególnych związków wynoszą:

• Kwas fenylo-2-masłowy: 23,26 do 24,42 godzin
• Butamirat: 1,48 do 1,93 godziny
• Dietyloaminoetoksyetanol: 2,72 do 2,90 godzin

¹⁴

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Brak jest danych dotyczących wpływu zaburzeń czynności wątroby lub nerek na parametry farmakokinetyczne butamiratu. Z uwagi na główną drogę eliminacji przez nerki, należy jednak zachować ostrożność u pacjentów z niewydolnością nerek.¹⁵

Zestawienie parametrów farmakokinetycznych