Przedawkowanie leku Modafen Grip (200 mg + 5 mg)

Lek Modafen Grip zawiera dwie substancje czynne: ibuprofen (200 mg) oraz chlorowodorek fenylefryny (5 mg), których przedawkowanie może prowadzić do szeregu poważnych powikłań zdrowotnych. Ze względu na odmienny mechanizm działania obu składników, objawy przedawkowania mogą mieć złożony charakter i różnić się w zależności od dawki, czasu, jaki upłynął od przyjęcia leku oraz indywidualnych cech pacjenta.¹

Przedawkowanie ibuprofenu

W przypadku ibuprofenu u dzieci za dawkę toksyczną uznaje się przyjęcie powyżej 400 mg/kg masy ciała. U dorosłych odpowiedź na przedawkowanie nie jest tak jednoznacznie określona pod względem dawki. Okres półtrwania ibuprofenu w przypadku przedawkowania wynosi od 1,5 do 3 godzin.²

Klinicznie istotne przedawkowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), do których należy ibuprofen, może manifestować się objawami o różnym nasileniu. W przypadkach o mniejszym nasileniu obserwuje się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego oraz układu nerwowego, natomiast ciężkie przedawkowanie może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych i niewydolności narządowej.³

Przedawkowanie fenylefryny

Fenylefryna jako selektywny agonista receptorów α-adrenergicznych powoduje w przypadku przedawkowania głównie objawy związane z układem sercowo-naczyniowym oraz ośrodkowym układem nerwowym. Ciężkie przedawkowanie może prowadzić do poważnych zmian hemodynamicznych, a nawet zapaści sercowo-naczyniowej z depresją oddechową.⁴

Wśród objawów przedawkowania fenylefryny występują: nerwowość, ból głowy, zawroty głowy, bezsenność, podwyższone ciśnienie krwi, nudności, wymioty oraz objawy kardiologiczne w postaci tachykardii i kołatania serca. Szczególnie niebezpieczne mogą być powikłania okulistyczne, takie jak rozszerzenie źrenic i ostra postać jaskry z zamkniętym kątem przesączania (występująca głównie u predysponowanych pacjentów).⁵

Objawy przedawkowania

Postępowanie w przedawkowaniu

Postępowanie w przedawkowaniu ibuprofenu

W przypadku przedawkowania ibuprofenu nie istnieje swoiste antidotum. Postępowanie terapeutyczne obejmuje przede wszystkim leczenie objawowe i podtrzymujące.⁶

Pierwszym etapem postępowania jest dekontaminacja przewodu pokarmowego. Jeżeli pacjent zgłosił się do placówki medycznej w ciągu 1 godziny od spożycia potencjalnie toksycznej dawki leku, należy przeprowadzić płukanie żołądka, podać węgiel aktywny oraz środki przeczyszczające. Można również wywołać odruch wymiotny, jeśli stan pacjenta na to pozwala.⁷

Leczenie podtrzymujące i objawowe obejmuje:

• Monitorowanie i korektę poziomu płynów i elektrolitów
• Utrzymanie prawidłowej czynności układu oddechowego
• Stabilizację układu krążenia

W przypadku wystąpienia drgawek zaleca się podanie diazepamu lub lorazepamu. W przypadku niedociśnienia należy zastosować środki zwiększające objętość osocza, a w cięższych przypadkach można rozważyć podanie dopaminy lub norepinefryny. U pacjentów z astmą, u których obserwuje się zaostrzenie objawów, należy wdrożyć leczenie preparatami rozszerzającymi oskrzela.⁸

Postępowanie w przedawkowaniu fenylefryny

Leczenie przedawkowania fenylefryny obejmuje przede wszystkim wczesną dekontaminację przewodu pokarmowego poprzez płukanie żołądka oraz leczenie objawowe i podtrzymujące, dostosowane do stanu klinicznego pacjenta.⁹

W przypadku znaczącego podwyższenia ciśnienia tętniczego należy rozważyć podanie leków alfa-adrenolitycznych drogą dożylną, które mogą szybko i skutecznie obniżyć ciśnienie poprzez zniesienie działania fenylefryny na receptory α-adrenergiczne.¹⁰

W ciężkich przypadkach przedawkowania fenylefryny, gdy występują zaburzenia świadomości, omamy, drgawki i zaburzenia rytmu serca, konieczne jest intensywne monitorowanie i leczenie w warunkach oddziału intensywnej terapii z wykorzystaniem zaawansowanych technik podtrzymywania funkcji życiowych.¹¹