Interakcje leku
Metoclopramidum 0,5% Polpharma 5 mg/ml

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Metoklopramid może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami, które należy uwzględnić przy jego przepisywaniu. Oddziaływania te wynikają z jego mechanizmu działania jako antagonisty receptorów dopaminowych oraz jego wpływu na motorykę przewodu pokarmowego. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis możliwych interakcji z podziałem na kategorie istotności klinicznej.¹

Leki przeciwwskazane do stosowania z metoklopramidem

Lewodopa i agoniści dopaminy wchodzą w antagonistyczne interakcje z metoklopramidem. Wynika to z przeciwstawnego mechanizmu działania tych substancji – metoklopramid blokuje receptory dopaminowe, natomiast lewodopa i agoniści dopaminy stymulują te receptory. Jednoczesne stosowanie tych leków może prowadzić do zniesienia działania terapeutycznego obu substancji, dlatego ich równoczesne podawanie jest przeciwwskazane.²

Leki niezalecane do stosowania z metoklopramidem

Alkohol w skojarzeniu z metoklopramidem powoduje nasilenie działania uspokajającego tego leku. Może to prowadzić do nadmiernej sedacji i upośledzenia zdolności psychofizycznych pacjenta. Z tego powodu jednoczesne stosowanie alkoholu i metoklopramidu nie jest zalecane.³

Leki, których interakcje należy uwzględnić

Ze względu na działanie prokinetyczne metoklopramidu (zwiększające perystaltykę przewodu pokarmowego), może on wpływać na wchłanianie innych leków podawanych doustnie, zmieniając ich biodostępność i potencjalnie skuteczność terapeutyczną.⁴

Leki przeciwcholinergiczne i pochodne morfiny stosowane jednocześnie z metoklopramidem mogą osłabiać jego wpływ na motorykę przewodu pokarmowego. Wynika to z antagonistycznego działania tych substancji na perystaltykę jelit, co może zmniejszać skuteczność prokinetycznego działania metoklopramidu.⁵

Leki hamujące czynność ośrodkowego układu nerwowego (OUN) mogą nasilać działanie uspokajające metoklopramidu. Do tej grupy należą:

• pochodne morfiny
• leki przeciwlękowe
• leki przeciwhistaminowe H1 o działaniu sedacyjnym
• leki przeciwdepresyjne o działaniu sedacyjnym
• barbiturany
• klonidyna i powiązane leki

Podczas jednoczesnego stosowania tych leków z metoklopramidem może dojść do nasilonej sedacji, zaburzeń świadomości i koordynacji ruchowej.⁶

Leki neuroleptyczne w połączeniu z metoklopramidem mogą powodować nasilenie objawów pozapiramidowych. Wynika to z sumowania się działania antagonistycznego na receptory dopaminowe. Objawy te mogą obejmować drżenia, sztywność mięśniową, hipokinezję lub akatyzję.⁷

Leki serotoninergiczne, w tym inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI), mogą w połączeniu z metoklopramidem zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Objawy tego zespołu mogą obejmować gorączkę, nadmierną potliwość, drżenie, zaburzenia świadomości, niepokój i zaburzenia funkcji autonomicznych.⁸

Digoksyna – metoklopramid może zmniejszać biodostępność digoksyny, co może prowadzić do zmniejszenia stężeń terapeutycznych tego leku w osoczu. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się ścisłe monitorowanie stężenia digoksyny.⁹

Cyklosporyna – metoklopramid zwiększa biodostępność cyklosporyny, podwyższając jej stężenie maksymalne (Cmax) o 46% oraz całkowitą ekspozycję o 22%. Z tego powodu konieczne jest ścisłe monitorowanie stężenia cyklosporyny w osoczu podczas jednoczesnego stosowania z metoklopramidem. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest w pełni poznane.¹⁰

Miwakurium i suksametonium (leki zwiotczające mięśnie) – metoklopramid podawany we wstrzyknięciu może przedłużać czas trwania blokady przewodnictwa nerwowo-mięśniowego wywołanej przez te leki. Mechanizm tej interakcji polega na hamowaniu aktywności cholinesterazy osoczowej przez metoklopramid.¹¹

Silne inhibitory CYP2D6 (np. fluoksetyna, paroksetyna) mogą zwiększać stężenie metoklopramidu w organizmie. Chociaż kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest w pełni wyjaśnione, pacjenci przyjmujący te leki jednocześnie z metoklopramidem powinni być obserwowani pod kątem potencjalnych działań niepożądanych.¹²

Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) stosowane u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym mogą wchodzić w interakcje z metoklopramidem, który nasila ich działanie. Może to prowadzić do gwałtownych wzrostów ciśnienia tętniczego i wymaga szczególnej ostrożności.¹³

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie metoklopramidu jest szczególnie niebezpieczne ze względu na nasilenie działania uspokajającego tego leku. Alkohol etylowy wykazuje synergistyczne działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy w połączeniu z metoklopramidem.¹⁴

Konsekwencje jednoczesnego stosowania alkoholu i metoklopramidu mogą obejmować:

• Nasilona sedacja – znacznie silniejsze działanie uspokajające niż w przypadku przyjmowania samego metoklopramidu
• Zaburzenia psychomotoryczne – obniżenie sprawności psychofizycznej, koordynacji ruchowej i refleksu
• Zaburzenia koncentracji – osłabienie zdolności podejmowania decyzji i oceny sytuacji
• Ryzyko upadków – szczególnie u osób starszych
• Zaburzenia oddychania – w ciężkich przypadkach

Z powyższych powodów pacjentom przyjmującym metoklopramid należy stanowczo odradzać spożywanie alkoholu etylowego w jakiejkolwiek postaci przez cały okres terapii. Dotyczy to zarówno napojów alkoholowych, jak i preparatów leczniczych zawierających alkohol.¹⁵

Tabela interakcji metoklopramidu z innymi substancjami

Należy podkreślić, że powyższa tabela przedstawia najważniejsze interakcje metoklopramidu, ale nie wyczerpuje wszystkich możliwych oddziaływań. Przed zastosowaniem Metoclopramidum 0,5% Polpharma należy zawsze przeanalizować całościowy profil farmakoterapeutyczny pacjenta w poszukiwaniu potencjalnych interakcji.¹⁶