Przedawkowanie
Lidocaine Accord 20 mg/ml
Przedawkowanie lidokainy chlorowodorku stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia, manifestujące się dwufazową symptomatologią obejmującą początkowe pobudzenie, a następnie depresję ośrodkowego układu nerwowego. Toksyczność zależy od dawki, drogi podania oraz wieku pacjenta. Dawki toksyczne wahają się od 50 mg do 2 g w zależności od sposobu podania i grupy wiekowej (np. 50 mg dożylne u niemowląt, 600 mg doustne u dorosłych, 8,6-17,2 mg/kg miejscowo u dzieci z oparzeniami). Objawy obejmują m.in. parestezje, zawroty głowy, drgawki, zaburzenia rytmu serca (bradykardia, tachykardia komorowa, migotanie komór), poszerzenie zespołu QRS, blok przedsionkowo-komorowy, niewydolność serca oraz methemoglobinemię. Drgawki mogą pojawić się szybko po dużych dawkach, zwłaszcza przy szybkim podaniu dożylnym.
Przedawkowanie lidokainy chlorowodorku
Przedawkowanie lidokainy chlorowodorku stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Może wystąpić zarówno w wyniku zbyt szybkiego dożylnego podania leku, jak i stopniowego narastania jego stężenia we krwi. Natychmiastowa reakcja toksyczna może pojawić się w ciągu kilku sekund lub minut po wstrzyknięciu dożylnym, natomiast w innych przypadkach objawy mogą wystąpić znacznie później (15-60 minut po wstrzyknięciu)1.
Drogi przedawkowania i toksyczne dawki
Do przedawkowania lidokainy może dojść na różne sposoby – poprzez podanie doustne, pozajelitowe lub miejscowe. Poziom toksyczności zależy od dawki, wieku pacjenta oraz drogi podania2.
W przypadku podania doustnego, dawki poniżej 50 mg nie stanowią zazwyczaj ryzyka dla małych dzieci. Dawka 600 mg u osób dorosłych może wywołać objawy toksyczne, a dawka 2 g prowadzi do umiarkowanego zatrucia3.
Przy podaniu pozajelitowym, już 50 mg lidokainy podanej dożylnie u jednomiesięcznego dziecka może wywołać bardzo ciężkie zatrucie. U dorosłych, dawki 200-400 mg podane poprzez infiltrację mogą spowodować ciężkie zatrucie, natomiast 500 mg u osób powyżej 80 lat lub 1 g podany dożylnie u osób dorosłych może skutkować bardzo ciężkim zatruciem4.
Przy podaniu miejscowym, szczególnie u młodych dzieci, dawki 8,6-17,2 mg/kg zastosowane na rany po oparzeniach skóry mogą prowadzić do ciężkiego zatrucia5.
Objawy przedawkowania
Symptomatologia przedawkowania lidokainy jest zazwyczaj dwufazowa. Początkowo obserwuje się objawy pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego, a następnie jego zahamowania. Po dużych dawkach pierwsze objawy mogą obejmować szybkie wystąpienie drgawek6.
Do typowych objawów przedawkowania lidokainy należą:
- Objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego: uczucie zmęczenia, zawroty głowy, parestezje wokół ust, ataksja, zmiany nastroju, euforia, splątanie, trudności w mówieniu, drżenie, drgawki, śpiączka, zatrzymanie oddechu7
- Objawy ze strony układu pokarmowego: nudności8
- Objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego: zaburzenia rytmu serca (szczególnie bradykardia), tachykardia komorowa, migotanie komór, poszerzenie zespołu QRS, blok przedsionkowo-komorowy, niewydolność serca, niedociśnienie9
- Inne objawy: zaburzenia widzenia, bladość, nadmierne pocenie, methemoglobinemia (opisywano pojedyncze przypadki)10
Szczegółowa klasyfikacja objawów przedawkowania lidokainy
| Objaw | Opis | Związek z dawką/wystąpieniem |
|---|---|---|
| Drgawki | Mogą być pierwszym objawem po przedawkowaniu dużych dawek | Często po dużych dawkach, zwłaszcza przy szybkim podaniu dożylnym |
| Uczucie zmęczenia | Wczesny objaw toksyczności OUN | Pojawia się przy niższych poziomach toksyczności |
| Zawroty głowy | Objaw ze strony OUN | Pojawia się przy niższych poziomach toksyczności |
| Zaburzenia widzenia | Zaburzenia ostrości i pola widzenia | Pojawia się przy niższych poziomach toksyczności |
| Parestezje wokół ust | Drętwienie, mrowienie wokół ust | Wczesny objaw toksyczności |
| Nudności | Objaw żołądkowo-jelitowy | Pojawia się przy niższych poziomach toksyczności |
| Ataksja | Zaburzenia koordynacji ruchowej | Pojawia się przy średnich poziomach toksyczności |
| Zmiany nastroju/Euforia | Zaburzenia psychiczne | Pojawia się przy średnich poziomach toksyczności |
| Splątanie | Zaburzenia świadomości i orientacji | Pojawia się przy średnich poziomach toksyczności |
| Trudności w mówieniu | Dyzartria | Pojawia się przy średnich poziomach toksyczności |
| Bladość | Objaw ze strony układu krążenia | Pojawia się przy średnich/wysokich poziomach toksyczności |
| Nadmierne pocenie | Objaw autonomiczny | Pojawia się przy średnich/wysokich poziomach toksyczności |
| Drżenie | Rytmiczne ruchy mimowolne | Pojawia się przy średnich/wysokich poziomach toksyczności |
| Śpiączka | Głębokie zaburzenia świadomości | Pojawia się przy wysokich poziomach toksyczności |
| Zatrzymanie oddechu | Brak spontanicznego oddechu | Pojawia się przy najwyższych poziomach toksyczności |
| Zaburzenia rytmu serca | Bradykardia, tachykardia komorowa, migotanie komór | Najczęściej po dużych dawkach i u pacjentów z istniejącymi chorobami serca |
| Poszerzenie QRS | Zaburzenia przewodnictwa | Po dużych dawkach |
| Blok przedsionkowo-komorowy | Zaburzenia przewodnictwa | Po dużych dawkach |
| Niewydolność serca | Zmniejszenie rzutu serca | Po dużych dawkach |
| Niedociśnienie | Spadek ciśnienia tętniczego | Po dużych dawkach |
| Methemoglobinemia | Zmniejszenie zdolności krwi do transportu tlenu | Opisywano pojedyncze przypadki |
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Leczenie przedawkowania lidokainy wymaga natychmiastowego działania i obejmuje szereg procedur medycznych ukierunkowanych na utrzymanie podstawowych funkcji życiowych oraz zapobieganie dalszemu wchłanianiu leku11.
Podstawowe zasady postępowania w przypadku przedawkowania obejmują:
- Przedawkowanie doustne: zastosowanie węgla aktywowanego. Prowokowanie wymiotów jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko znieczulenia śluzówki i drgawek. Płukanie żołądka, jeśli jest konieczne, powinno być przeprowadzone po intubacji dotchawiczej12.
- Podtrzymanie funkcji życiowych:
- Zapewnienie drożności dróg oddechowych, podanie tlenu i wspomaganie wentylacji jeśli konieczne13.
- Utrzymanie krążenia poprzez wlew dożylny płynów oraz, jeśli konieczne, dobutaminy i noradrenaliny (początkowo 0,05 μg/kg mc./min, zwiększając w razie potrzeby o dalsze 0,05 μg/kg mc./min co 10 minut), przy stałym monitorowaniu hemodynamicznym w cięższych przypadkach14.
- Można również zastosować efedrynę do wspomagania układu krążenia15.
- Kontrola drgawek: dożylne podanie diazepamu lub tiopentalu sodu, pamiętając, że leki przeciwdrgawkowe mogą powodować depresję oddechową oraz zaburzenia krążenia16.
- Bradykardia: zastosowanie atropiny17.
- Zatrzymanie akcji serca: zastosowanie standardowych procedur resuscytacyjnych18.
Należy podkreślić, że dializa nie jest skuteczną metodą leczenia w przypadkach ostrego przedawkowania lidokainy19.
Jeśli wystąpią objawy zatrucia ogólnoustrojowego, należy natychmiast przerwać podawanie leku20.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania