Specjalne ostrzeżenia
Lenalidomide Zentiva
Lenalidomid, będący pochodną talidomidu, wykazuje potencjalne działanie teratogenne, co potwierdzają badania na małpach. W związku z tym stosowanie Lenalidomide Zentiva u kobiet w wieku rozrodczym wymaga ścisłego przestrzegania Programu Zapobiegania Ciąży. Pacjentki muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii, w trakcie leczenia oraz przez minimum 4 tygodnie po jego zakończeniu, niezależnie od obecności miesiączki. Testy ciążowe o czułości minimum 25 mIU/ml powinny być wykonywane pod nadzorem lekarza co 4 tygodnie, a lek powinien być wydany w ciągu 7 dni od uzyskania ujemnego wyniku testu. Przeciwwskazaniem do stosowania lenalidomidu jest ciąża oraz brak spełnienia wymogów antykoncepcyjnych. Ponadto, ze względu na obecność lenalidomidu w nasieniu, mężczyźni przyjmujący lek muszą stosować prezerwatywy podczas kontaktów seksualnych z kobietami w wieku rozrodczym, przez cały okres leczenia i co najmniej 7 dni po jego zakończeniu.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
- Ostrzeżenie dotyczące ciąży i teratogenności
- Program Zapobiegania Ciąży
- Kryteria dla kobiet, które nie mogą zajść w ciążę
- Poradnictwo
- Szczególne zalecenia dotyczące mężczyzn przyjmujących lenalidomid
- Obowiązki lekarza przepisującego lenalidomid
- Antykoncepcja
- Uwagi na temat stosowania antykoncepcji
- Testy ciążowe
- Dodatkowe środki ostrożności
- Materiały edukacyjne i ograniczenia dotyczące przepisywania i wydawania produktu leczniczego
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Przed włączeniem leczenia produktem Lenalidomide Zentiva należy zapoznać się z informacjami zawartymi w Charakterystykach Produktów Leczniczych każdego z produktów stosowanych w terapii skojarzonej. Ze względu na specyficzne właściwości farmakologiczne lenalidomidu oraz potencjalne ryzyko z nim związane, konieczne jest przestrzeganie szczególnych środków ostrożności podczas stosowania tego leku.1
Ostrzeżenie dotyczące ciąży i teratogenności
Lenalidomid ma strukturę chemiczną zbliżoną do talidomidu, substancji o udowodnionym działaniu teratogennym u ludzi, która powoduje ciężkie, zagrażające życiu wady wrodzone. W badaniach na małpach wykazano, że lenalidomid wywołuje wady rozwojowe podobne do opisywanych po zastosowaniu talidomidu. Należy zatem oczekiwać potencjalnego działania teratogennego u ludzi w przypadku stosowania lenalidomidu w trakcie ciąży.2
Program Zapobiegania Ciąży
Wszystkie pacjentki muszą spełniać warunki Programu Zapobiegania Ciąży, chyba że istnieją wiarygodne przesłanki, że pacjentka nie może zajść w ciążę.3
Kryteria dla kobiet, które nie mogą zajść w ciążę
Pacjentki lub partnerki pacjentów przyjmujących Lenalidomide Zentiva uznaje się za zdolne do zajścia w ciążę, chyba że spełniają co najmniej jedno z poniższych kryteriów:4
- wiek ≥50 lat i fizjologiczny brak miesiączki przez ≥1 rok (należy zaznaczyć, że brak miesiączki wynikający z leczenia przeciwnowotworowego lub z okresu karmienia piersią nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę)5
- przedwczesna niewydolność jajników potwierdzona przez specjalistę ginekologa6
- wykonana wcześniej obustronna resekcja jajników z jajowodami lub histerektomia7
- genotyp XY, zespół Turnera, agenezja macicy8
Poradnictwo
Stosowanie lenalidomidu u kobiet w wieku rozrodczym jest przeciwwskazane, jeśli nie zostaną spełnione wszystkie wymienione poniżej warunki:9
- pacjentka rozumie spodziewane ryzyko teratogennego działania na płód10
- pacjentka rozumie konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji bez przerwy przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres trwania leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia11
- nawet jeśli pacjentka w wieku rozrodczym nie miesiączkuje, musi przestrzegać wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji12
- pacjentka jest w stanie stosować się do wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji13
- pacjentka została poinformowana i rozumie możliwe następstwa ciąży oraz konieczność natychmiastowej konsultacji z lekarzem w przypadku ryzyka zajścia w ciążę14
- pacjentka rozumie konieczność rozpoczęcia leczenia zaraz po wydaniu lenalidomidu z apteki i uzyskaniu ujemnego wyniku testu ciążowego15
- pacjentka rozumie konieczność i zgadza się na wykonywanie testów ciążowych przynajmniej co 4 tygodnie, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów16
- pacjentka potwierdza, że rozumie zagrożenia i konieczność podjęcia niezbędnych środków ostrożności związanych ze stosowaniem lenalidomidu17
Szczególne zalecenia dotyczące mężczyzn przyjmujących lenalidomid
Dane farmakokinetyczne wykazały, że lenalidomid jest obecny w nasieniu mężczyzn przyjmujących ten lek w skrajnie małym stężeniu, a po 3 dniach od zakończenia podawania substancji zdrowemu mężczyźnie staje się niewykrywalny. Biorąc pod uwagę potencjalne ryzyko dla płodu oraz szczególne grupy pacjentów z wydłużonym czasem eliminacji (np. w zaburzeniach czynności nerek), wszyscy pacjenci płci męskiej przyjmujący lenalidomid muszą spełniać następujące warunki:18
- pacjent rozumie spodziewane ryzyko teratogennego działania na płód, jeśli współżyje z kobietą w ciąży lub z kobietą, która może zajść w ciążę19
- pacjent rozumie konieczność używania prezerwatyw w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę, niestosującą skutecznych środków antykoncepcyjnych (nawet jeżeli mężczyzna w przeszłości poddał się zabiegowi wazektomii) w czasie leczenia i przez co najmniej 7 dni od podania ostatniej dawki i (lub) zakończenia leczenia20
- pacjent rozumie, że jeśli jego partnerka zajdzie w ciążę w trakcie przyjmowania przez pacjenta produktu Lenalidomide Zentiva lub wkrótce po zakończeniu jego stosowania, mężczyzna powinien poinformować o tym fakcie swojego lekarza prowadzącego, oraz zaleca się skierowanie partnerki do lekarza specjalizującego się lub posiadającego doświadczenie w zakresie teratologii, w celu przeprowadzenia badań oraz uzyskania porady21
Obowiązki lekarza przepisującego lenalidomid
Lekarz przepisujący lenalidomid musi upewnić się, że kobieta w wieku rozrodczym:22
- przestrzega wymogów programu zapobiegania ciąży, w tym musi uzyskać potwierdzenie odpowiedniego poziomu zrozumienia23
- pacjentka wyraziła zgodę na powyższe warunki24
Antykoncepcja
Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować przynajmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia lenalidomidem, nawet w przypadku przerwy w jego stosowaniu. Wyjątek stanowi zobowiązanie się pacjentki do bezwzględnej i ciągłej, potwierdzanej co miesiąc abstynencji seksualnej.25
Jeśli pacjentka nie stosuje skutecznej antykoncepcji, musi zostać skierowana do właściwie przeszkolonego pracownika służby zdrowia po poradę dotyczącą zapobiegania ciąży w celu umożliwienia wdrożenia antykoncepcji.26
Do odpowiednich metod antykoncepcji zalicza się:27
- implant28
- wewnątrzmaciczny system hormonalny (IUS) uwalniający lewonorgestrel29
- octan medroksyprogesteronu w postaci depot30
- sterylizacja przez podwiązanie jajowodów31
- współżycie tylko z partnerem po wazektomii (skuteczność wazektomii musi być potwierdzona dwoma ujemnymi badaniami nasienia)32
- tabletki hamujące owulację, zawierające tylko progesteron (tzn. dezogestrel)33
Uwagi na temat stosowania antykoncepcji
Ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów ze szpiczakiem mnogim przyjmujących lenalidomid w terapii skojarzonej i, w mniejszym stopniu, u otrzymujących lenalidomid w monoterapii pacjentów ze szpiczakiem mnogim, nie zaleca się stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych. Jeśli pacjentka aktualnie stosuje złożone doustne środki antykoncepcyjne, powinna dokonać zmiany na jedną ze skutecznych metod wymienionych wyżej.34
Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej utrzymuje się przez 4-6 tygodni po zakończeniu stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych.35
Skuteczność steroidowych środków antykoncepcyjnych może być zmniejszona podczas jednoczesnego stosowania deksametazonu.36
Stosowanie implantów i systemów wewnątrzmacicznych uwalniających lewonorgestrel wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia w trakcie ich umieszczania oraz z nieregularnym krwawieniem z pochwy. U pacjentek z neutropenią należy rozważyć profilaktyczne zastosowanie antybiotyków.37
Zasadniczo nie zaleca się stosowania wewnątrzmacicznych wkładek uwalniających miedź ze względu na możliwe ryzyko zakażenia w trakcie ich umieszczania i nadmierną utratę krwi menstruacyjnej, co może pogorszyć stan pacjentek z neutropenią lub małopłytkowością.38
Testy ciążowe
Zgodnie z lokalną praktyką, u kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest wykonanie pod nadzorem lekarza testów ciążowych o minimalnej czułości 25 mIU/ml. Wymóg ten obejmuje również kobiety w wieku rozrodczym, które zachowują bezwzględną i ciągłą abstynencję seksualną.39
Najlepiej, jeśli test ciążowy, wypisanie recepty i wydanie leku z apteki odbywa się w tym samym dniu. Lenalidomid powinien zostać wydany kobiecie w wieku rozrodczym w ciągu 7 dni od jego przepisania.40
Przed rozpoczęciem leczenia
Należy przeprowadzić test ciążowy pod nadzorem lekarza w trakcie wizyty, podczas której przepisywany jest lenalidomid lub w ciągu 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego lek, jeśli pacjentka stosowała skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie. Test musi potwierdzić, że w chwili rozpoczynania leczenia lenalidomidem pacjentka nie jest w ciąży.41
Obserwacja i zakończenie leczenia
Test ciążowy wykonywany pod nadzorem lekarza należy powtarzać przynajmniej co 4 tygodnie, w tym co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia. Wyjątek stanowią przypadki potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów. Testy ciążowe powinny być wykonywane w dniu wizyty, podczas której przepisano lek, lub w ciągu 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego lenalidomid.42
Dodatkowe środki ostrożności
Pacjentów należy poinformować, aby nigdy nie przekazywali tego produktu leczniczego innej osobie oraz aby zwrócili wszelkie niewykorzystane kapsułki do apteki po zakończeniu leczenia, w celu bezpiecznego ich usunięcia.43
Podczas leczenia lenalidomidem, w tym w trakcie przerw w dawkowaniu, i przez co najmniej 7 dni po zakończeniu leczenia pacjent nie może oddawać krwi ani nasienia.44
Osoby należące do fachowego personelu medycznego i opiekunowie powinni nosić rękawiczki jednorazowe podczas pracy z blistrem lub kapsułką. Kobiety w ciąży lub podejrzewające, że mogą być w ciąży, nie powinny dotykać blistra ani kapsułki.45
Materiały edukacyjne i ograniczenia dotyczące przepisywania i wydawania produktu leczniczego
W celu ułatwienia pacjentom uniknięcia ekspozycji płodu na lenalidomid podmiot odpowiedzialny posiadający pozwolenie na dopuszczenie produktu leczniczego do obrotu przekaże fachowemu personelowi medycznemu materiały edukacyjne. Ich celem jest podkreślenie ostrzeżeń dotyczących spodziewanej teratogenności lenalidomidu, dostarczenie porad na temat antykoncepcji przed rozpoczęciem leczenia oraz wskazówek na temat konieczności wykonywania testów ciążowych.46
Lekarz przepisujący lenalidomid musi poinformować pacjentki i pacjentów o znanym zagrożeniu związanym z działaniem teratogennym i o ścisłych zasadach dotyczących zapobiegania ciąży określonych w Programie Zapobiegania Ciąży oraz przekazać odpowiednią ulotkę edukacyjną dla pacjenta, kartę pacjenta i (lub) równoważne narzędzie, według ustaleń z odpowiednimi krajowymi władzami rejestracyjnymi.47
W porozumieniu z odpowiednimi władzami rejestracyjnymi wdrożono Krajowy system kontrolowanej dystrybucji, który obejmuje stosowanie kart pacjenta i (lub) równoważnego narzędzia do kontrolowania przepisywania i (lub) wydawania leku oraz zbierania informacji związanych ze wskazaniem, mający na celu monitorowanie stosowania produktu leczniczego poza wskazaniami na terenie danego kraju.48
W sytuacji idealnej wystawienie recepty i wydanie produktu leczniczego powinno mieć miejsce w tym samym dniu. Wydanie produktu leczniczego kobietom w wieku rozrodczym powinno nastąpić w ciągu 7 dni od wystawienia recepty, po uzyskaniu ujemnego wyniku testu ciążowego wykonanego pod nadzorem medycznym.49
Kobietom mogącym zajść w ciążę można przepisać produkt leczniczy maksymalnie na 4 tygodnie leczenia, zgodnie ze schematami dawkowania stosowanymi w zarejestrowanych wskazaniach, natomiast wszystkim pozostałym pacjentom maksymalnie na 12 tygodni leczenia.50
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania