Specjalne ostrzeżenia
Lenalidomide Medical Valley
Lenalidomid, strukturalnie podobny do talidomidu, wykazuje działanie teratogenne potwierdzone w badaniach na małpach, co implikuje wysokie ryzyko wad wrodzonych u ludzi podczas stosowania w ciąży. Kobiety w wieku rozrodczym muszą spełniać rygorystyczne kryteria programu zapobiegania ciąży, w tym stosować skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie przed, w trakcie oraz 4 tygodnie po zakończeniu terapii. Testy ciążowe o czułości minimum 25 mIU/ml powinny być wykonywane pod nadzorem medycznym co 4 tygodnie, a lek wydawany jest maksymalnie w ciągu 7 dni od potwierdzenia braku ciąży. Przeciwwskazaniem do stosowania lenalidomidu jest ciąża lub brak spełnienia wymogów antykoncepcyjnych, a pacjentki muszą być szczegółowo poinformowane o ryzyku i konieczności natychmiastowej konsultacji w przypadku podejrzenia ciąży.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Lenalidomide Medical Valley
- Ryzyko teratogenności i program zapobiegania ciąży
- Kryteria określające kobiety niemogące zajść w ciążę
- Poradnictwo dotyczące stosowania lenalidomidu
- Środki ostrożności dla mężczyzn przyjmujących lenalidomid
- Obowiązki lekarza przepisującego lenalidomid
- Antykoncepcja u kobiet mogących zajść w ciążę
- Przeciwwskazania dla niektórych metod antykoncepcji
- Testy ciążowe
- Dodatkowe środki ostrożności
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Lenalidomide Medical Valley
Przed rozpoczęciem terapii produktem Lenalidomide Medical Valley, szczególnie w skojarzeniu z innymi produktami leczniczymi, należy dokładnie zapoznać się z Charakterystyką Produktu Leczniczego wszystkich stosowanych preparatów1.
Ryzyko teratogenności i program zapobiegania ciąży
Lenalidomid ma budowę strukturalną zbliżoną do talidomidu – substancji o znanym działaniu teratogennym powodującej ciężkie, zagrażające życiu wady wrodzone u ludzi. W badaniach na małpach wykazano, że lenalidomid wywołuje wady wrodzone podobne do tych opisywanych po talidomidzie. Z tego względu należy spodziewać się wystąpienia działania teratogennego lenalidomidu u ludzi podczas stosowania w ciąży2.
Wszystkie pacjentki muszą bezwzględnie spełniać warunki programu zapobiegania ciąży, chyba że istnieją wiarygodne dowody, że pacjentka nie może zajść w ciążę3.
Kryteria określające kobiety niemogące zajść w ciążę
Pacjentkę lub partnerkę pacjenta uznaje się za mogącą zajść w ciążę, chyba że spełnia co najmniej jedno z następujących kryteriów4:
- Wiek ≥ 50 lat i naturalny brak menstruacji przez ≥ 1 rok (brak menstruacji po leczeniu przeciwnowotworowym lub w czasie karmienia piersią nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę)5
- Przedwczesna niewydolność jajników potwierdzona przez specjalistę ginekologa6
- Uprzednia obustronna resekcja jajników z jajowodami lub histerektomia7
- Genotyp XY, zespół Turnera, agenezja macicy8
Poradnictwo dotyczące stosowania lenalidomidu
Lenalidomid jest przeciwwskazany u kobiet mogących zajść w ciążę, jeśli nie zostały spełnione wszystkie z poniższych warunków9:
- Pacjentka rozumie spodziewane ryzyko teratogenności dla nienarodzonego dziecka10
- Pacjentka rozumie konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji bez przerwy przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres trwania leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia11
- Nawet jeśli u kobiety w wieku rozrodczym wystąpi brak menstruacji, musi ona przestrzegać wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji12
- Pacjentka jest w stanie stosować i przestrzegać skutecznych metod antykoncepcji13
- Pacjentka została poinformowana i zrozumiała potencjalne następstwa ciąży oraz konieczność natychmiastowej konsultacji w przypadku podejrzenia zajścia w ciążę14
- Pacjentka rozumie konieczność rozpoczęcia leczenia zaraz po wydaniu lenalidomidu poprzedzonym uzyskaniem ujemnego wyniku testu ciążowego15
- Pacjentka rozumie konieczność i zgadza się na wykonywanie testów ciążowych przynajmniej co 4 tygodnie, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów16
- Pacjentka potwierdza, że rozumie zagrożenia i niezbędne środki ostrożności związane ze stosowaniem lenalidomidu17
Środki ostrożności dla mężczyzn przyjmujących lenalidomid
Dane farmakokinetyczne wykazały, że lenalidomid jest obecny w spermie ludzkiej w skrajnie małym stężeniu w trakcie leczenia oraz jest niewykrywalny w spermie ludzkiej po 3 dniach od zakończenia podawania substancji zdrowemu mężczyźnie18. Mając na uwadze szczególne populacje z wydłużonym czasem wydalania, jak w przypadku niewydolności nerek, wszyscy mężczyźni zażywający lenalidomid muszą spełniać następujące warunki19:
- Zrozumieć spodziewane ryzyko teratogenności leku w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę20
- Zrozumieć konieczność używania prezerwatyw w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę, niestosującą skutecznych środków antykoncepcyjnych (nawet jeżeli mężczyzna w przeszłości poddał się zabiegowi wazektomii) w czasie leczenia i przez co najmniej 7 dni od podania ostatniej dawki i (lub) zakończenia leczenia21
- Zrozumieć, że jeżeli partnerka zajdzie w ciążę w czasie, kiedy mężczyzna przyjmuje produkt Lenalidomide Medical Valley lub w krótkim czasie po zaprzestaniu stosowania produktu Lenalidomide Medical Valley, mężczyzna powinien jak najszybciej poinformować o tym fakcie swojego lekarza prowadzącego, oraz zaleca się, by partnerka została skierowana do lekarza specjalizującego się lub mającego doświadczenie w zakresie teratologii, w celu przeprowadzenia badań oraz uzyskania porady22
Obowiązki lekarza przepisującego lenalidomid
W przypadku kobiet mogących zajść w ciążę lekarz przepisujący lek musi upewnić się, że23:
- Pacjentka przestrzega zasad programu zapobiegania ciąży, w tym uzyskać potwierdzenie odpowiedniego poziomu zrozumienia24
- Pacjentka wyraziła zgodę na wspomniane powyżej warunki25
Antykoncepcja u kobiet mogących zajść w ciążę
Kobiety mogące zajść w ciążę muszą stosować przynajmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie leczenia, przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia lenalidomidem i nawet w przypadku przerwy w stosowaniu leku, jeśli pacjentka nie zobowiąże się do bezwzględnej i ciągłej abstynencji seksualnej potwierdzanej co miesiąc26. Jeśli pacjentka nie stosowała skutecznej antykoncepcji, musi zostać skierowana do właściwie przeszkolonego pracownika ochrony zdrowia w celu uzyskania porady dotyczącej zapobiegania ciąży, by można było rozpocząć stosowanie antykoncepcji27.
Odpowiednie metody zapobiegania ciąży obejmują28:
- Implanty antykoncepcyjne – małe, elastyczne pręciki umieszczane pod skórą, uwalniające hormony zapobiegające owulacji29
- System terapeutyczny domaciczny (IUS) uwalniający lewonorgestrel – wkładka wewnątrzmaciczna zawierająca hormon zapobiegający zapłodnieniu30
- Octan medroksyprogesteronu w postaci depot – hormonalna metoda antykoncepcji w postaci zastrzyków31
- Sterylizacja przez podwiązanie jajowodów – chirurgiczna procedura trwałego zapobiegania ciąży32
- Pożycie seksualne tylko z mężczyzną po wazektomii – skuteczna metoda pod warunkiem potwierdzenia wazektomii dwoma ujemnymi badaniami spermy33
- Pigułki hamujące owulację, zawierające tylko progesteron (tzn. dezogestrel) – hormonalna metoda doustna34
Przeciwwskazania dla niektórych metod antykoncepcji
Ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów ze szpiczakiem mnogim zażywających lenalidomid w terapii skojarzonej i w mniejszym stopniu u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, zespołami mielodysplastycznymi i chłoniakiem z komórek płaszcza, przyjmujących lenalidomid w monoterapii, stosowanie dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych nie jest zalecane35. Jeśli pacjentka aktualnie stosuje dwuskładnikowe doustne środki antykoncepcyjne, powinna przejść na jedną ze skutecznych metod wymienionych powyżej36. Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej utrzymuje się przez 4-6 tygodni po zakończeniu stosowania dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych37.
Jednoczesne stosowanie deksametazonu może zmniejszać skuteczność steroidowych środków antykoncepcyjnych38.
Implanty i systemy terapeutyczne domaciczne uwalniające lewonorgestrel wiążą się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia w trakcie ich umieszczania oraz nieregularnym krwawieniem z pochwy. Należy rozważyć profilaktyczne podanie antybiotyków, szczególnie u pacjentek z neutropenią39.
Generalnie nie zaleca się stosowania wewnątrzmacicznych wkładek uwalniających miedź ze względu na potencjalne ryzyko zakażenia w trakcie ich umieszczania i utratę krwi menstruacyjnej, co może pogorszyć stan pacjentów z neutropenią lub trombocytopenią40.
Testy ciążowe
U kobiet mogących zajść w ciążę wymagane jest wykonywanie testów ciążowych o minimalnej czułości 25 mIU/ml pod nadzorem personelu medycznego zgodnie z lokalną praktyką41. Wymóg ten dotyczy również kobiet mogących zajść w ciążę, które praktykują bezwzględną i ciągłą abstynencję seksualną42.
Optymalnie test ciążowy, wypisanie recepty i wydanie leku powinny odbyć się tego samego dnia. Lenalidomid powinien zostać wydany kobietom mogącym zajść w ciążę w ciągu 7 dni od jego przepisania43.
Testy przed rozpoczęciem leczenia
Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest przeprowadzenie testu ciążowego pod nadzorem personelu medycznego w trakcie wizyty, podczas której przepisany został lenalidomid, lub na 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego lek, jeśli pacjentka stosowała skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie. Test musi potwierdzić, że pacjentka nie jest w ciąży w trakcie rozpoczynania leczenia lenalidomidem44.
Testy podczas leczenia i po jego zakończeniu
Test ciążowy wykonywany pod nadzorem lekarza musi być powtarzany przynajmniej co 4 tygodnie, w tym co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów45. Testy ciążowe powinny być wykonywane w dniu wizyty, podczas której przepisano lek, lub 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego lek46.
Dodatkowe środki ostrożności
Należy poinformować pacjentów, aby nigdy nie przekazywali produktu leczniczego Lenalidomide Medical Valley innej osobie oraz aby zwrócili wszelkie niewykorzystane kapsułki do apteki po zakończeniu leczenia, w celu bezpiecznego ich usunięcia47.
Podczas leczenia lenalidomidem (włącznie z przerwami w podawaniu produktu leczniczego) oraz przez co najmniej 7 dni po zakończeniu leczenia pacjent nie może oddawać krwi, nasienia lub spermy48.
Osoby należące do fachowego personelu medycznego i opiekunowie powinni nosić rękawiczki jednorazowe podczas pracy z blistrem lub kapsułką. Kobiety w ciąży lub podejrzewające, że mogą być w ciąży, nie powinny dotykać blistra ani kapsułki49.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania