Wpływ kwetiapiny na płodność, ciążę i laktację

Kwetiapina, substancja czynna produktu leczniczego Kwetaplex, jest lekiem przeciwpsychotycznym, którego stosowanie w okresie ciąży i karmienia piersią wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza prowadzącego. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące wpływu kwetiapiny na płodność, przebieg ciąży oraz laktację, które powinny zostać przekazane pacjentce przez lekarza.¹

Stosowanie w czasie ciąży

Podejmując decyzję o stosowaniu kwetiapiny u kobiet w ciąży, lekarz musi rozważyć stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka. Dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania kwetiapiny w ciąży są umiarkowane i obejmują informacje o 300-1000 przypadkach ciąż po ekspozycji na lek. Na podstawie indywidualnych raportów oraz badań obserwacyjnych nie stwierdzono wzrostu ryzyka wad rozwojowych związanych z leczeniem kwetiapiną. Należy jednak podkreślić, że wszystkie dostępne dane nie pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków.²

Pierwszy trymestr ciąży

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały toksyczny wpływ kwetiapiny na reprodukcję. Dlatego kwetiapina powinna być stosowana w pierwszym trymestrze ciąży wyłącznie w sytuacjach, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają możliwe ryzyko dla płodu.³

Trzeci trymestr ciąży

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku stosowania kwetiapiny w trzecim trymestrze ciąży. Noworodki, których matki przyjmowały leki przeciwpsychotyczne (w tym kwetianinę) w ostatnim trymestrze ciąży, są narażone na zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych po porodzie. Do obserwowanych objawów należą:⁴

• Objawy pozapiramidowe – zaburzenia ruchowe o różnym nasileniu
• Objawy odstawienne – mogące się różnić nasileniem i czasem trwania
• Nadmierne pobudzenie – niepokój ruchowy i emocjonalny u noworodka
• Zaburzenia ciśnienia tętniczego – zarówno nadciśnienie, jak i niedociśnienie
• Drżenie – mimowolne rytmiczne ruchy kończyn lub całego ciała
• Senność – nadmierna potrzeba snu, trudności z wybudzeniem
• Zaburzenia oddechowe – nieprawidłowy rytm lub głębokość oddechów
• Zaburzenia karmienia – trudności w przyjmowaniu pokarmu

Ze względu na możliwość wystąpienia powyższych objawów, stan noworodków, których matki przyjmowały kwetianinę w trzecim trymestrze ciąży, powinien być uważnie monitorowany przez personel medyczny.⁵

Karmienie piersią

Dostępne dane dotyczące przenikania kwetiapiny do mleka kobiecego są ograniczone. Wiadomo, że kwetiapina stosowana w dawkach terapeutycznych przenika do mleka matki, jednakże nie ustalono dokładnego stopnia tego przenikania. Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku podczas karmienia piersią.⁶

Lekarz prowadzący powinien przedstawić pacjentce dwie możliwe opcje:

1. Przerwanie karmienia piersią i kontynuowanie terapii kwetiapiną
2. Zakończenie terapii kwetiapiną i kontynuowanie karmienia piersią

Decyzja powinna uwzględniać zarówno korzyści zdrowotne dla dziecka wynikające z karmienia naturalnego, jak i korzyści terapeutyczne dla matki związane z leczeniem kwetiapiną.⁷

Wpływ na płodność

W chwili obecnej brak jest szczegółowych badań oceniających wpływ kwetiapiny na płodność u ludzi. W badaniach przeprowadzonych na szczurach zaobserwowano działania związane z podwyższonym stężeniem prolaktyny – hormonu biorącego udział w regulacji funkcji rozrodczych. Należy jednak zaznaczyć, że wyniki tych badań nie mają bezpośredniego przełożenia na organizm człowieka.⁸