Interakcje leku
Klacid Uno 500 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Klarytromycyna jest antybiotykiem makrolidowym, który wykazuje liczne interakcje z innymi lekami ze względu na hamowanie izoenzymu CYP3A układu cytochromu P450. W poniższej analizie przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące interakcji klarytromycyny z innymi lekami, z uwzględnieniem przeciwwskazanych skojarzeń, potencjalnie niebezpiecznych interakcji oraz przypadków, gdy konieczne jest dostosowanie dawkowania.¹

Leki bezwzględnie przeciwwskazane podczas stosowania klarytromycyny

Istnieje grupa leków, których jednoczesne stosowanie z klarytromycyną jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na możliwość wystąpienia ciężkich działań niepożądanych:²

• Astemizol, cyzapryd, domperydon, pimozyd i terfenadyna – jednoczesne stosowanie może powodować wydłużenie odstępu QT, częstoskurcz komorowy, migotanie komór i zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes. W badaniach na zdrowych ochotnikach stwierdzono, że jednoczesne podawanie klarytromycyny i terfenadyny prowadziło do 2-3-krotnego zwiększenia stężenia kwaśnego metabolitu terfenadyny.³
• Alkaloidy sporyszu (ergotamina, dihydroergotamina) – jednoczesne stosowanie może prowadzić do ostrego zatrucia alkaloidami sporyszu z objawami skurczu naczyń i niedokrwienia kończyn oraz innych tkanek, w tym ośrodkowego układu nerwowego.⁴
• Midazolam doustny – jednoczesne podawanie klarytromycyny z midazolamem doustnym powoduje 7-krotne zwiększenie AUC midazolamu.⁵
• Inhibitory reduktazy HMG-CoA (statyny) – lowastatyna i symwastatyna są przeciwwskazane ze względu na ich metabolizm przez CYP3A4 i zwiększone ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy.⁶
• Lomitapid – jednoczesne podawanie z klarytromycyną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko znacznego zwiększenia aktywności aminotransferaz.⁷
• Kolchicyna – u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby.⁸
• Tikagrelor, iwabradyna i ranolazyna – również przeciwwskazane przy jednoczesnym stosowaniu z klarytromycyną.⁹

Wpływ innych leków na klarytromycynę

Niektóre leki mogą wpływać na metabolizm klarytromycyny i wymagają dostosowania dawki lub zwiększonej uwagi klinicznej:¹⁰

• Induktory CYP3A (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, dziurawiec zwyczajny) – mogą przyspieszać metabolizm klarytromycyny, co prowadzi do zmniejszenia jej stężenia w osoczu i osłabienia skuteczności terapeutycznej.¹¹
• Efawirenz, newirapina, ryfampicyna, ryfabutyna i ryfapentyna – mogą przyspieszać metabolizm klarytromycyny, zmniejszając jej stężenie, a zwiększając stężenie 14-OH-klarytromycyny, co może osłabiać działanie przeciwbakteryjne.¹²
• Etrawiryna – zmniejsza całkowity wpływ klarytromycyny na organizm, ale zwiększa stężenie 14-OH-klarytromycyny. W terapii zakażeń Mycobacterium avium (MAC) może być konieczne zastosowanie alternatywnego leku.¹³
• Flukonazol – zwiększa stężenia klarytromycyny o 33% (Cmin) i 18% (AUC), ale nie wpływa istotnie na stężenie 14-OH-klarytromycyny.¹⁴
• Rytonawir – silnie hamuje metabolizm klarytromycyny, zwiększając Cmax o 31%, Cmin o 182% i AUC o 77%, przy jednoczesnym hamowaniu powstawania 14-OH-klarytromycyny. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczne jest zmniejszenie dawki klarytromycyny.¹⁵

Wpływ klarytromycyny na inne leki

Klarytromycyna jako inhibitor CYP3A może zwiększać stężenie wielu leków, co wymaga dostosowania dawek lub szczególnej uwagi klinicznej:¹⁶

• Leki przeciwarytmiczne (chinidyna, dyzopiramid) – mogą powodować zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes. Podczas jednoczesnego stosowania należy monitorować odstęp QT oraz stężenia tych leków w surowicy. Jednoczesne stosowanie dyzopirymidu z klarytromycyną może powodować hipoglikemię.¹⁷
• Doustne leki przeciwcukrzycowe (nateglinid, repaglinid) i insulina – mogą prowadzić do hipoglikemii podczas jednoczesnego stosowania z klarytromycyną. Konieczne jest monitorowanie stężenia glukozy we krwi.¹⁸
• Statyny – inne niż lowastatyna i symwastatyna mogą wymagać zmniejszenia dawki podczas jednoczesnego stosowania z klarytromycyną. Zalecane jest stosowanie fluwastatyny, która nie jest metabolizowana przez CYP3A.¹⁹
• Triazolobenzodiazepiny (alprazolam, midazolam dożylny, triazolam) – klarytromycyna może zwiększać ich stężenie, nasilając działanie na OUN. W przypadku midazolamu podawanego dożylnie, AUC zwiększa się 2,7-krotnie.²⁰
• Digoksyna – klarytromycyna hamuje glikoproteinę P (P-gp), co prowadzi do zwiększenia stężenia digoksyny w surowicy i może powodować objawy zatrucia, w tym zaburzenia rytmu serca. Konieczne jest monitorowanie stężenia digoksyny.²¹
• Zydowudyna – jednoczesne podawanie doustne u pacjentów zakażonych HIV może zmniejszać stężenie zydowudyny w stanie stacjonarnym. Interakcji można uniknąć, zachowując 4-godzinny odstęp między podaniem leków.²²
• Fenytoina i walproinian – pomimo że nie są metabolizowane przez CYP3A, obserwowano zwiększenie ich stężeń w surowicy podczas stosowania z klarytromycyną. Zaleca się monitorowanie stężeń tych leków.²³
• Hydroksychlorochina i chlorochina – należy zachować ostrożność ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT i poważnych zaburzeń rytmu serca.²⁴

Wzajemne oddziaływanie klarytromycyny i innych leków

Niektóre leki wchodzą we wzajemne interakcje z klarytromycyną, co może wymagać dostosowania dawkowania obu leków:²⁵

• Atazanawir – obydwa leki są substratami i inhibitorami CYP3A. Jednoczesne podawanie powoduje dwukrotne zwiększenie narażenia na klarytromycynę, zmniejszenie narażenia na 14-OH-klarytromycynę o 70% i zwiększenie AUC atazanawiru o 28%. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczne jest zmniejszenie dawki klarytromycyny.²⁶
• Antagoniści wapnia (werapamil, amlodypina, diltiazem) – metabolizowane przez CYP3A4 mogą wchodzić we wzajemne interakcje z klarytromycyną, zwiększając ryzyko niedociśnienia, bradyarytmii i kwasicy mleczanowej.²⁷
• Itrakonazol – obydwa leki są substratami i inhibitorami CYP3A, co prowadzi do wzajemnego zwiększenia stężeń w osoczu. Należy monitorować pacjentów pod kątem nasilenia działania farmakologicznego.²⁸
• Sakwinawir – obydwa leki są substratami i inhibitorami CYP3A. Jednoczesne podawanie powoduje zwiększenie AUC i Cmax sakwinawiru o odpowiednio 177% i 187%, a wartości AUC i Cmax klarytromycyny o około 40%.²⁹

Interakcje klarytromycyny z alkoholem

Klarytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, nie wykazuje bezpośrednich istotnych interakcji farmakologicznych z alkoholem, które mogłyby zagrażać życiu pacjenta. Jednak należy zachować szczególną ostrożność z następujących powodów:

• Wpływ na układ pokarmowy – zarówno klarytromycyna jak i alkohol mogą drażnić błonę śluzową żołądka. Jednoczesne stosowanie może nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, bóle brzucha czy biegunka.
• Wpływ na metabolizm wątrobowy – alkohol i klarytromycyna są metabolizowane w wątrobie. Jednoczesne stosowanie może zwiększyć obciążenie wątroby, szczególnie u pacjentów z istniejącymi chorobami wątroby.
• Ryzyko sedacji – spożywanie alkoholu podczas przyjmowania jakichkolwiek leków, w tym antybiotyków, może nasilać działanie depresyjne alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy.
• Skuteczność leczenia – spożywanie alkoholu może osłabiać odporność organizmu i potencjalnie zmniejszać skuteczność leczenia przeciwbakteryjnego.
• Złożone interakcje – u pacjentów przyjmujących jednocześnie inne leki, które wchodzą w interakcje z klarytromycyną, dodanie alkoholu może prowadzić do nieprzewidywalnych skutków.

Z powyższych powodów zaleca się, aby podczas terapii klarytromycyną pacjenci powstrzymali się od spożywania alkoholu, aby zapewnić optymalne wyniki leczenia i zminimalizować ryzyko działań niepożądanych.

Tabela interakcji klarytromycyny z innymi produktami leczniczymi