Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ketoprofen Dompé 50 mg

Wpływ ketoprofenu na płodność, ciążę i laktację

Ketoprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wywiera istotny wpływ na układ rozrodczy, przebieg ciąży oraz może potencjalnie oddziaływać na proces karmienia piersią. Personel medyczny powinien dysponować pełną wiedzą na temat bezpieczeństwa stosowania ketoprofenu u kobiet w okresie reprodukcyjnym, aby móc podejmować właściwe decyzje terapeutyczne i udzielać pacjentkom rzetelnych informacji.¹

Wpływ na ciążę – pierwszy i drugi trymestr

Ketoprofen nie powinien być stosowany podczas pierwszego i drugiego trymestru ciąży, o ile nie jest to bezwzględnie konieczne. Mechanizm działania leku, polegający na hamowaniu syntezy prostaglandyn, może negatywnie wpływać na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu.²

Dane epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko wystąpienia poważnych konsekwencji po zastosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży, takich jak:³

• Zwiększone ryzyko poronienia
• Wyższe prawdopodobieństwo wystąpienia wad rozwojowych serca
• Zwiększone ryzyko wystąpienia wytrzewienia jelit

Bezwzględne ryzyko wad dotyczących układu sercowo-naczyniowego wzrasta z mniej niż 1% do około 1,5% u pacjentek stosujących inhibitory syntezy prostaglandyn. Należy podkreślić, że ryzyko to zwiększa się wraz ze wzrostem dawki leku oraz wydłużeniem czasu trwania terapii.⁴

Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn powoduje:⁵

• Zwiększoną utratę zarodków przed implantacją i po implantacji
• Podwyższoną śmiertelność zarodków i płodów
• Zwiększoną częstość występowania różnych wad rozwojowych, szczególnie dotyczących układu sercowo-naczyniowego, gdy lek podawany jest w okresie organogenezy

Szczególne zagrożenia od 20. tygodnia ciąży

Od 20. tygodnia ciąży stosowanie ketoprofenu może powodować istotne powikłania:⁶

• Małowodzie – wynikające z zaburzeń czynności nerek płodu, które może wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia. Objaw ten jest zwykle odwracalny po przerwaniu terapii.
• Zwężenie przewodu tętniczego – zgłaszano przypadki tego powikłania po leczeniu w drugim trymestrze ciąży. W większości przypadków ustępowało ono po zaprzestaniu leczenia.

Z uwagi na powyższe zagrożenia, w pierwszym i drugim trymestrze ciąży ketoprofen nie powinien być podawany, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli lek jest stosowany przez kobietę starającą się o ciążę lub w trakcie pierwszych dwóch trymestrów, należy zastosować możliwie najmniejszą dawkę i najkrótszy czas leczenia.⁷

Lekarz powinien rozważyć przedporodowe monitorowanie w kierunku małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego po ekspozycji na ketoprofen przez kilka dni od 20. tygodnia ciąży. W przypadku stwierdzenia któregokolwiek z tych powikłań, należy natychmiast zaprzestać stosowania produktu leczniczego Ketoprofen Dompé.⁸

Wpływ na ciążę – trzeci trymestr

Stosowanie ketoprofenu w trzecim trymestrze ciąży jest przeciwwskazane. Wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą w tym okresie wywierać niekorzystny wpływ na płód, powodując:⁹

1. Toksyczne działanie na układ oddechowy i sercowo-naczyniowy płodu:
   • Przedwczesne zwężenie lub zamknięcie przewodu tętniczego
   • Nadciśnienie płucne
2. Zaburzenia czynności nerek płodu:
   • Mogą prowadzić do niewydolności nerek
   • Małowodzie jako konsekwencja dysfunkcji nerek

Ponadto, stosowanie ketoprofenu w okresie okołoporodowym może powodować niekorzystne zmiany hemodynamiczne w krążeniu płucnym u nienarodzonego dziecka, co może prowadzić do poważnych zaburzeń oddychania po urodzeniu.¹⁰

U matki i noworodka pod koniec ciąży inhibitory syntezy prostaglandyn mogą wywoływać następujące efekty:¹¹

• Wydłużenie czasu krwawienia – wskutek działania przeciwagregacyjnego, które może wystąpić nawet po zastosowaniu małych dawek leku
• Hamowanie czynności skurczowej macicy – co może skutkować opóźnieniem lub przedłużaniem się porodu

Wpływ na karmienie piersią

Aktualnie brak jest dostępnych danych dotyczących przenikania ketoprofenu do mleka kobiecego. Z uwagi na brak wystarczających informacji o bezpieczeństwie stosowania leku w okresie laktacji, nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Ketoprofen Dompé u kobiet karmiących piersią.¹²

Wpływ na płodność

Stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), w tym ketoprofenu, może niekorzystnie wpływać na płodność kobiet i nie jest zalecane u pacjentek planujących ciążę. Ketoprofen Dompé, podobnie jak inne leki hamujące syntezę prostaglandyn i cyklooksygenazy, może zaburzać zdolność do zapłodnienia i nie powinien być stosowany u kobiet, które planują zajście w ciążę.¹³

W przypadku pacjentek, które mają trudności z zajściem w ciążę lub są poddawane diagnostyce niepłodności, należy rozważyć przerwanie podawania NLPZ, w tym ketoprofenu.¹⁴

Praktyczne zalecenia dla lekarzy

Lekarz przepisujący ketoprofen kobietom w wieku rozrodczym, będącym w ciąży lub karmiącym piersią, powinien uwzględnić następujące zalecenia:

• Dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed włączeniem leku u kobiet w wieku rozrodczym
• Poinformować pacjentkę o możliwych zagrożeniach dla płodu w przypadku stosowania leku w ciąży
• W miarę możliwości unikać stosowania ketoprofenu w pierwszym i drugim trymestrze ciąży
• Bezwzględnie przeciwwskazać stosowanie leku w trzecim trymestrze ciąży
• Stosować najmniejsze skuteczne dawki przez możliwie najkrótszy czas, jeśli lek musi być podany w pierwszym lub drugim trymestrze
• Monitorować stan płodu (szczególnie pod kątem małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego) u kobiet przyjmujących ketoprofen po 20. tygodniu ciąży
• Odradzać stosowanie leku kobietom planującym ciążę lub mającym trudności z zajściem w ciążę
• Zalecać stosowanie skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym w trakcie leczenia ketoprofenem
• Nie zalecać stosowania ketoprofenu w okresie karmienia piersią z uwagi na brak danych o bezpieczeństwie