Przeciwwskazania stosowania leku Ivipril

Ramipryl, substancja czynna leku Ivipril, należy do grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE), stosowanych głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca. Istnieją jednak określone sytuacje kliniczne, w których stosowanie tego leku jest przeciwwskazane ze względu na potencjalne zagrożenie dla życia lub zdrowia pacjenta. Znajomość tych przeciwwskazań ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa farmakoterapii.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Stosowanie leku Ivipril jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z rozpoznaną nadwrażliwością na:

• ramipryl – substancję czynną preparatu
• jakiekolwiek substancje pomocnicze wchodzące w skład produktu
• inne inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE)

W przypadku zaobserwowania reakcji nadwrażliwości na podobne leki z tej grupy, należy założyć istnienie potencjalnej reakcji krzyżowej i odstąpić od podania ramiprylu.²

Obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie

Jednym z najpoważniejszych przeciwwskazań do stosowania leku Ivipril jest obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie. Dotyczy to przypadków obrzęku naczynioruchowego:

• dziedzicznego – uwarunkowanego genetycznie
• idiopatycznego – o nieustalonej przyczynie
• występującego wcześniej po zastosowaniu inhibitorów ACE
• występującego po podaniu antagonistów receptora angiotensyny II (AIIRA)

Obrzęk naczynioruchowy po inhibitorach ACE może prowadzić do obrzęku krtani i stanowić bezpośrednie zagrożenie życia, dlatego uprzednie wystąpienie tej reakcji stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do podania leku Ivipril.³

Zabiegi pozaustrojowe

Lek Ivipril jest przeciwwskazany u pacjentów poddawanych zabiegom pozaustrojowym, podczas których krew pacjenta ma kontakt z powierzchniami o ujemnym ładunku elektrycznym. Dotyczy to przede wszystkim:

• hemodializy z wykorzystaniem określonych błon dializacyjnych
• hemofiltracji
• aferezy lipoprotein o małej gęstości (LDL)

Podczas takich zabiegów może dojść do reakcji anafilaktoidalnej związanej z aktywacją układu dopełniacza, potencjalnie zagrażającej życiu pacjenta.⁴

Zwężenie tętnic nerkowych

Stosowanie leku Ivipril jest przeciwwskazane w przypadku:

• istotnego obustronnego zwężenia tętnic nerkowych – w takim przypadku inhibitory ACE mogą prowadzić do pogorszenia funkcji nerek i rozwoju ostrej niewydolności nerek
• zwężenia tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki – podobnie jak powyżej, ryzyko ostrej niewydolności nerki u takiego pacjenta jest bardzo wysokie

U pacjentów ze zwężeniem tętnic nerkowych inhibitory ACE powodują spadek ciśnienia wewnątrzkłębuszkowego i redukcję przesączania kłębuszkowego, co może prowadzić do dynamicznego pogorszenia funkcji nerek.⁵

Ciąża

Stosowanie leku Ivipril jest bezwzględnie przeciwwskazane w II i III trymestrze ciąży. Inhibitory ACE mogą powodować poważne uszkodzenia rozwijającego się płodu, w tym:

• hipotensję płodu
• niewydolność nerek u płodu
• hipoplazję kości czaszki
• małowodzie
• zgon wewnątrzmaciczny

Ryzyko teratogennego działania inhibitorów ACE w I trymestrze nie zostało jednoznacznie wykluczone, dlatego należy zachować szczególną ostrożność, a najlepiej unikać stosowania leku Ivipril u kobiet planujących ciążę lub będących w wieku rozrodczym i niestosujących skutecznej antykoncepcji.⁶

Zaburzenia hemodynamiczne

Leku Ivipril nie należy stosować u pacjentów z:

• hipotonią – niskie wartości ciśnienia tętniczego krwi
• niestabilnością hemodynamiczną – stany, w których dochodzi do zaburzeń perfuzji narządowej na skutek niestabilnych wartości ciśnienia tętniczego

U tych pacjentów podanie inhibitora ACE może prowadzić do nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego, pogłębienia zaburzeń hemodynamicznych i niedokrwienia ważnych życiowo narządów.⁷

Jednoczesne stosowanie z aliskirenem

Jednoczesne stosowanie leku Ivipril z produktami zawierającymi aliskiren (bezpośredni inhibitor reniny) jest przeciwwskazane u pacjentów z:

• cukrzycą – niezależnie od typu i wartości glikemii
• zaburzeniem czynności nerek – gdy współczynnik filtracji kłębuszkowej (GFR) jest mniejszy niż 60 ml/min/1,73 m²

U tych pacjentów podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron poprzez jednoczesne stosowanie inhibitora ACE i aliskirenu zwiększa ryzyko wystąpienia hiperkaliemii, hipotonii oraz pogorszenia funkcji nerek, w tym ostrej niewydolności nerek.<sup data-drug="Ivipril" data-section="Przeciwwskazania" title="Jednoczesne stosowanie produktu leczniczego Ivipril z produktami zawierającymi aliskiren jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek (współczynnik filtracji kłębuszkowej, GFR8

Warunki, w których należy odradzić pacjentowi stosowanie leku Ivipril

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją również stany kliniczne, w których należy zachować szczególną ostrożność i potencjalnie rozważyć alternatywne leczenie:

Pacjenci z chorobą nerek

U pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, szczególnie gdy współistnieje:

• niewydolność serca
• stan po przeszczepie nerki
• stenoza tętnicy nerkowej (jednostronna, nie kwalifikująca się do bezwzględnych przeciwwskazań)

należy regularnie monitorować parametry funkcji nerek i stężenie potasu oraz indywidualnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka terapii. W niektórych przypadkach może być konieczne rozważenie alternatywnej farmakoterapii.⁹

Chorzy z ryzykiem niedociśnienia

Szczególna ostrożność powinna dotyczyć pacjentów z grupy ryzyka nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego:

• pacjenci z niewydolnością serca
• pacjenci odwodnieni (po intensywnym leczeniu diuretycznym, diety z ograniczeniem soli, biegunce, wymiotach)
• pacjenci z hipowolemią (po utracie płynów)

U tych pacjentów inhibitory ACE mogą wywołać nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego, zwłaszcza po podaniu pierwszej dawki lub zwiększeniu dawki.¹⁰

Pacjenci z ryzykiem obrzęku naczynioruchowego

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z czynnikami zwiększającymi ryzyko obrzęku naczynioruchowego:

• rasa czarna (zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego po inhibitorach ACE)
• jednoczesne stosowanie leków mogących zwiększać ryzyko obrzęku (np. inhibitory mTOR, inhibitory neprylizyny)
• pacjenci z alergią lub astmą w wywiadzie

W tych przypadkach należy szczegółowo poinformować pacjenta o objawach obrzęku naczynioruchowego i postępowaniu w razie ich wystąpienia.¹¹

Pacjenci z nietolerancją laktozy

Lek Ivipril zawiera laktozę jednowodną w różnych ilościach w zależności od dawki:

• Ivipril 2,5 mg – 158,8 mg laktozy jednowodnej w tabletce
• Ivipril 5 mg – 96,47 mg laktozy jednowodnej w tabletce
• Ivipril 10 mg – 193,2 mg laktozy jednowodnej w tabletce

Pacjentom z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie należy podawać tego leku.¹²