Interakcje leku
Hydroxyzinum Teva 50 mg/ml
Hydroksyzyna (Hydroxyzinum Teva, 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wykazuje liczne istotne klinicznie interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne. Szczególnie niebezpieczne są połączenia z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dyzopiramid) i III (amiodaron, sotalol), niektórymi lekami przeciwhistaminowymi, przeciwpsychotycznymi (np. haloperydol), przeciwdepresyjnymi (np. cytalopram, escytalopram), przeciwmalarycznymi (meflochina), antybiotykami (erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna), przeciwgrzybiczymi (pentamidyna), przeciwnowotworowymi (toremifen, wandetanib) oraz metadonem. Połączenia te są przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko torsade de pointes i innych poważnych zaburzeń rytmu serca. Hydroksyzyna nie powinna być stosowana z inhibitorami MAO oraz wymaga ostrożności przy jednoczesnym podawaniu leków wywołujących bradykardię i hipokaliemię (np. beta-blokery, diuretyki), ze względu na potencjalne nasilenie kardiotoksyczności. Ponadto hydroksyzyna nasila działanie leków hamujących OUN (barbiturany, benzodiazepiny, opioidy) oraz leków o działaniu cholinolitycznym, a także osłabia działanie betahistyny, inhibitorów acetylocholinesterazy i presyjne działanie adrenaliny.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Hydroksyzyna, substancja czynna produktu Hydroxyzinum Teva (50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań), może wchodzić w istotne klinicznie interakcje z wieloma grupami leków. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje zwiększające ryzyko kardiotoksyczności oraz nasilające działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy.1
Przeciwwskazane połączenia
Hydroksyzyna nie powinna być stosowana jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT i/lub wywołującymi zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes. Takie połączenia są bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na istotne zwiększenie ryzyka poważnych zaburzeń rytmu serca.2
Do leków przeciwwskazanych w połączeniu z hydroksyzyną należą:3
- Leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dyzopiramid)
- Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol)
- Niektóre leki przeciwhistaminowe
- Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. haloperydol)
- Niektóre leki przeciwdepresyjne (np. cytalopram, escytalopram)
- Niektóre leki przeciwmalaryczne (np. meflochina)
- Niektóre antybiotyki (np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna)
- Niektóre leki przeciwgrzybicze (np. pentamidyna)
- Niektóre leki stosowane w chorobach układu pokarmowego (np. prukalopryd)
- Niektóre leki przeciwnowotworowe (np. toremifen, wandetanib)
- Metadon
Hydroksyzyna nie powinna być również stosowana jednocześnie z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO).4
Połączenia wymagające zachowania ostrożności
Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z lekami wywołującymi bradykardię i hipokaliemię, gdyż mogą one nasilać potencjalne działania niepożądane hydroksyzyny na układ sercowo-naczyniowy.5
Hydroksyzyna może nasilać działanie cholinolityczne innych leków przeciwhistaminowych oraz leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny.6
Podczas jednoczesnego stosowania może dojść do nasilenia kardiotoksycznego działania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych.7
Interakcje farmakokinetyczne
Hydroksyzyna jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5. Silne inhibitory tych enzymów mogą prowadzić do zwiększenia stężenia hydroksyzyny we krwi.8
Cymetydyna w dawce 600 mg 2 razy na dobę powoduje zwiększenie stężenia hydroksyzyny w osoczu o 36% oraz zmniejsza o 20% maksymalne stężenie jej metabolitu – cetyryzyny.9
Wpływ na enzymy metabolizujące leki
Hydroksyzyna jest inhibitorem izoenzymu cytochromu P450 2D6 i w dużych dawkach może wchodzić w interakcje z substratami tego izoenzymu.10
W stężeniach znacznie przewyższających wartości terapeutyczne we krwi, hydroksyzyna wpływa hamująco na aktywność izoenzymów cytochromu P450 (2C9/C10, 2C19 i 3A4). Natomiast w stężeniach terapeutycznych (100 mikromoli) hydroksyzyna nie wykazuje działania hamującego na transferazę UDP-glukuronylową izoenzymów wątrobowych 1A1 i 1A6.11
Metabolit hydroksyzyny – cetyryzyna w stężeniach 100 mikromoli nie działa hamująco na aktywność izoenzymów cytochromu P450 (1A2, 2A6, 2C9/C10, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4) oraz transferazy UDP-glukuronylowej. Dlatego nie wydaje się prawdopodobne, aby hydroksyzyna wpływała na metabolizm leków będących substratami tych enzymów przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych.12
Interakcje farmakodynamiczne
Hydroksyzyna nasila działanie leków wpływających hamująco na ośrodkowy układ nerwowy (barbiturany, inne leki hamujące OUN) oraz leków o właściwościach cholinolitycznych.13
Hydroksyzyna znosi działanie betahistyny oraz inhibitorów acetylocholinesterazy.14
Hydroksyzyna osłabia presyjne działanie adrenaliny (epinefryny).15
Interakcje hydroksyzyny z alkoholem
Hydroksyzyna wchodzi w istotne klinicznie interakcje z alkoholem etylowym. Jednoczesne stosowanie hydroksyzyny i alkoholu prowadzi do nasilenia depresyjnego działania na ośrodkowy układ nerwowy.16
Efekty jednoczesnego stosowania hydroksyzyny i alkoholu obejmują:
- Wzmożone działanie sedatywne – znaczne nasilenie senności i spowolnienia psychoruchowego
- Zaburzenia funkcji poznawczych – pogorszenie koncentracji, pamięci i zdolności podejmowania decyzji
- Zwiększone ryzyko zaburzeń koordynacji ruchowej – nasilenie ataksji, zaburzeń równowagi
- Potencjalne ryzyko depresji oddechowej – szczególnie przy wyższych dawkach obu substancji
- Zwiększone ryzyko działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego
Ze względu na te interakcje, podczas terapii hydroksyzyną należy bezwzględnie unikać spożywania napojów alkoholowych. Pacjenta należy poinformować o ryzyku związanym z łączeniem tych substancji, szczególnie w kontekście prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
Tabela interakcji hydroksyzyny
| Grupa leków/substancja | Przykłady | Typ interakcji | Efekt kliniczny | Poziom istotności | Postępowanie |
|---|---|---|---|---|---|
| Leki wydłużające odstęp QT | Leki przeciwarytmiczne klasy IA (chinidyna, dyzopiramid), klasy III (amiodaron, sotalol) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes | Wysoki | Przeciwwskazane |
| Leki przeciwhistaminowe wydłużające odstęp QT | Niektóre leki przeciwhistaminowe drugiej generacji | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Wysoki | Przeciwwskazane |
| Leki przeciwpsychotyczne | Haloperydol i inne neuroleptyki | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, nasilenie działania sedatywnego | Wysoki | Przeciwwskazane lub zachować szczególną ostrożność |
| Leki przeciwdepresyjne | Cytalopram, escytalopram, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko kardiotoksyczności, nasilenie działania sedatywnego | Wysoki | Przeciwwskazane (SSRI) lub zachować szczególną ostrożność (TLPD) |
| Antybiotyki | Erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Wysoki | Przeciwwskazane |
| Leki przeciwgrzybicze | Pentamidyna | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Wysoki | Przeciwwskazane |
| Leki przeciwmalaryczne | Meflochina | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Wysoki | Przeciwwskazane |
| Leki przeciwnowotworowe | Toremifen, wandetanib | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Wysoki | Przeciwwskazane |
| Metadon | – | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Wysoki | Przeciwwskazane |
| Inhibitory MAO | – | Farmakodynamiczna | Potencjalne nasilenie działań niepożądanych obu substancji | Wysoki | Przeciwwskazane |
| Leki wywołujące bradykardię/hipokaliemię | Beta-blokery, diuretyki | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko kardiotoksyczności | Średni | Zachować ostrożność, monitorować EKG i elektrolity |
| Leki cholinolityczne | Leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji, leki przeciwparkinsonowskie | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania cholinolitycznego (suchość w jamie ustnej, zaparcia, zatrzymanie moczu, tachykardia, zaburzenia widzenia) | Średni | Zachować ostrożność, dostosować dawkowanie |
| Leki przeciwzakrzepowe | Pochodne kumaryny (warfaryna) | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania przeciwzakrzepowego | Średni | Zachować ostrożność, monitorować INR |
| Alkohol | – | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania depresyjnego na OUN, zwiększone ryzyko sedacji | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Leki hamujące OUN | Barbiturany, benzodiazepiny, opioidy | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania sedatywnego i depresyjnego na OUN | Wysoki | Zachować ostrożność, dostosować dawkowanie, rozważyć redukcję dawki |
| Betahistyna | – | Farmakodynamiczna | Zniesienie działania betahistyny | Średni | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Inhibitory acetylocholinesterazy | Donepezyl, rywastygmina, galantamina | Farmakodynamiczna | Zniesienie działania terapeutycznego inhibitorów acetylocholinesterazy | Średni | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Adrenalina (epinefryna) | – | Farmakodynamiczna | Osłabienie presyjnego działania adrenaliny | Średni | Zachować ostrożność, szczególnie w stanach nagłych |
| Cymetydyna | – | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia hydroksyzyny o 36%, zmniejszenie stężenia cetyryzyny o 20% | Średni | Zachować ostrożność, rozważyć redukcję dawki hydroksyzyny |
| Silne inhibitory CYP3A4/5 | Ketokonazol, itrakonazol, niektóre antybiotyki makrolidowe | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia hydroksyzyny we krwi | Średni | Zachować ostrożność, rozważyć redukcję dawki hydroksyzyny |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania