Działania niepożądane leku Flutixon (propionianu flutykazonu)

Propionian flutykazonu dostępny w postaci proszku do inhalacji w kapsułkach twardych (Flutixon, 250 mikrogramów/dawkę inhalacyjną) może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Znajomość tych działań ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii i odpowiedniego prowadzenia pacjenta.¹

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

W charakterystyce produktu leczniczego działania niepożądane klasyfikowane są według następujących kategorii częstości:²

Warto zaznaczyć, że działania niepożądane określane jako występujące bardzo często, często i niezbyt często pochodzą z danych uzyskanych w badaniach klinicznych, natomiast działania niepożądane klasyfikowane jako rzadkie i bardzo rzadkie pochodzą głównie ze zgłoszeń spontanicznych.³

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej występujących działań niepożądanych związanych ze stosowaniem propionianu flutykazonu należą:⁴

• Drożdżyca jamy ustnej i gardła (pleśniawki) – występuje bardzo często (≥1/10), czyli u więcej niż 1 na 10 pacjentów
• Zapalenie płuc – obserwowane często u pacjentów z POChP
• Chrypka i bezgłos – występują często (≥1/100 do <1/10)
• Łatwe siniaczenie – występuje często

Profilaktyka działań niepożądanych

W celu zapobiegania niektórym działaniom niepożądanym, szczególnie drożdżycy jamy ustnej i gardła oraz chrypce, zaleca się płukanie jamy ustnej wodą po inhalacji leku. W przypadku rozwinięcia pełnoobjawowej grzybicy zaleca się leczenie miejscowymi preparatami przeciwgrzybiczymi przy jednoczesnej kontynuacji leczenia preparatem Flutixon.⁵

Poważne działania niepożądane

Do poważnych działań niepożądanych obserwowanych podczas stosowania propionianu flutykazonu należą:⁶

• Reakcje nadwrażliwości – w tym obrzęk naczynioruchowy (głównie twarzy, jamy ustnej i gardła), duszność, skurcz oskrzeli, reakcje anafilaktyczne
• Zaburzenia endokrynologiczne – w tym zespół Cushinga, zespół cushingoidalny, zahamowanie czynności kory nadnerczy
• Zaburzenia wzrostu – u dzieci i młodzieży
• Zaburzenia kostne – zmniejszenie gęstości mineralnej kości
• Zaburzenia oczne – zaćma i jaskra

Paradoksalny skurcz oskrzeli

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia paradoksalnego skurczu oskrzeli, który choć występuje bardzo rzadko, jest stanem wymagającym natychmiastowej interwencji. Objawia się nagłym wystąpieniem świstów po podaniu leku. W takim przypadku należy natychmiast zastosować szybko działający wziewny lek rozszerzający oskrzela, przerwać stosowanie preparatu Flutixon i wdrożyć alternatywne leczenie.⁷

Tabela działań niepożądanych leku Flutixon 250 mcg/dawkę inhalacyjną

Szczególne niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi leku Flutixon

Reakcje zagrażające życiu

Wśród działań niepożądanych leku Flutixon szczególnie niebezpieczne są te, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Należą do nich:⁸

1. Reakcje anafilaktyczne – nagłe, ciężkie reakcje alergiczne mogące prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego
2. Obrzęk naczynioruchowy – zwłaszcza w obrębie twarzy, jamy ustnej i gardła, mogący prowadzić do niedrożności dróg oddechowych
3. Paradoksalny skurcz oskrzeli – paradoksalne zwężenie dróg oddechowych po inhalacji leku, prowadzące do nasilenia duszności

Te stany kliniczne wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. W przypadku paradoksalnego skurczu oskrzeli konieczne jest niezwłoczne zastosowanie szybko działającego, wziewnego leku rozszerzającego oskrzela oraz przerwanie stosowania produktu Flutixon.⁹

Działania ogólnoustrojowe kortykosteroidów

Choć propionian flutykazonu jest stosowany miejscowo w postaci inhalacji, możliwe jest wystąpienie działań ogólnoustrojowych, zwłaszcza przy stosowaniu wysokich dawek przez dłuższy czas. Do najpoważniejszych efektów ogólnoustrojowych należą:¹⁰

• Zespół Cushinga i cushingoidalny – charakteryzujący się redystrybucją tkanki tłuszczowej, księżycowatą twarzą, otyłością centralną
• Zahamowanie czynności kory nadnerczy – mogące prowadzić do niewydolności nadnerczy w sytuacjach stresowych
• Zaburzenia metaboliczne – w tym hiperglikemia, która może być szczególnie niebezpieczna u pacjentów z cukrzycą
• Wpływ na układ kostny – zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zwiększające ryzyko złamań osteoporotycznych
• Zaburzenia wzrostu u dzieci i młodzieży – mogące prowadzić do trwałego obniżenia wzrostu docelowego
• Powikłania oczne – rozwój zaćmy i jaskry, które nieleczone mogą prowadzić do utraty wzroku

Szczególne niebezpieczeństwa u dzieci i młodzieży

U dzieci i młodzieży stosujących propionian flutykazonu szczególne niebezpieczeństwo stanowią:¹¹

• Zahamowanie wzrostu – wymagające regularnej oceny parametrów auxologicznych
• Zaburzenia psychiczne – w tym niepokój, zaburzenia snu, zmiany w zachowaniu, zwiększona aktywność i drażliwość

Konieczne jest staranne monitorowanie dzieci i młodzieży otrzymujących wziewne kortykosteroidy w zakresie wzrostu oraz rozwoju psychofizycznego.¹²

Zaburzenia widzenia

Podczas stosowania propionianu flutykazonu zgłaszano przypadki nieostrego widzenia o nieznanej częstości występowania. Może to być wczesnym objawem rozwoju zaćmy lub jaskry, dlatego pacjenci zgłaszający takie objawy powinni zostać skierowani na badanie okulistyczne.¹³