Działania niepożądane
Finospir 100 mg

Spironolakton, jako antagonista aldosteronu i diuretyk oszczędzający potas, niesie ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym szczególnie ciężkiej hiperkaliemii, która może prowadzić do zaburzeń rytmu serca i zatrzymania krążenia. U pacjentów z marskością wątroby obserwowano hiperchloremiczną kwasicę metaboliczną, a wysokie dawki leku mogą wywoływać hiponatremię i odwodnienie. Istotne jest monitorowanie funkcji nerek, gdyż spironolakton może powodować pogorszenie ich czynności, objawiające się wzrostem stężenia kreatyniny w surowicy, co wymaga przerwania terapii. Dodatkowo, lek może obniżać stężenie kwasu moczowego i wywoływać objawy neurologiczne, takie jak splątanie, bóle głowy i apatia, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby.

Pobierz ChPL PDF Finospir – Tabletki – 100 mg
  1. Działania niepożądane spironolaktonu (Finospir)
  2. Częstotliwość występowania działań niepożądanych
  3. Szczegółowa tabela działań niepożądanych spironolaktonu
  4. Szczególnie niebezpieczne działania niepożądane
    1. Hiperkaliemia
    2. Ciężkie reakcje skórne
    3. Zaburzenia hematologiczne
    4. Niewydolność nerek
  5. Zaburzenia metaboliczne i elektrolitowe
  6. Zaburzenia endokrynologiczne i seksualne
  7. Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. nadciśnienie tętnicze
  2. obrzęk spowodowany zespołem nerczycowym
  3. obrzęk związany z inną chorobą wątroby
  4. obrzęk związany z nadciśnieniem wrotnym
  5. obrzęk związany z niewyrównaną marskością wątroby
  6. pierwotny hiperaldosteronizm
  7. przewlekła skurczowa niewydolność serca
  8. puchlina brzuszna
Substancja czynna
  1. spironolakton
Kategoria leku
  1. antagoniści aldosteronu
  2. leki moczopędne oszczędzające potas
  3. leki przeciwnadciśnieniowe

Działania niepożądane spironolaktonu (Finospir)

Spironolakton (Finospir) może wywoływać szereg działań niepożądanych, których znajomość jest kluczowa dla zapewnienia optymalnej opieki nad pacjentem. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia ciężkiej hiperkaliemii, zwłaszcza w trakcie długotrwałej terapii. U pacjentów z marskością wątroby odnotowano przypadki hiperchloremicznej kwasicy metabolicznej. Wysokie dawki leku mogą prowadzić do hiponatremii i odwodnienia. Warto zaznaczyć, że u pacjentów z niewydolnością nerek spironolakton może powodować dalsze pogorszenie funkcji nerek, co stanowi wskazanie do przerwania leczenia w przypadku wyraźnego wzrostu stężenia kreatyniny.1

Terapia spironolaktonem może również wpływać na stężenie kwasu moczowego, powodując jego obniżenie. Objawy neurologiczne, takie jak splątanie, bóle głowy oraz apatia, obserwuje się głównie u osób z marskością wątroby.2

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane spironolaktonu klasyfikowane są według następujących kategorii częstości:3

  • Bardzo często: występujące u przynajmniej 1 na 10 pacjentów (≥ 1/10)
  • Często: występujące u 1 na 100 do mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥ 1/100 do < 1/10)
  • Niezbyt często: występujące u 1 na 1000 do mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥ 1/1000 do <1/100)
  • Rzadko: występujące u 1 na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥ 1/10 000 do < 1/1000)
  • Bardzo rzadko: występujące u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (< 1/10 000)
  • Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowa tabela działań niepożądanych spironolaktonu

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy) Łagodne guzy piersi Niezbyt często Niezłośliwe zmiany rozrostowe w tkance piersiowej, mogące wymagać diagnostyki różnicowej
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Trombocytopenia Rzadko Zmniejszenie liczby płytek krwi, mogące prowadzić do zwiększonej tendencji do krwawień
Leukopenia (w tym agranulocytoza) Rzadko Zmniejszenie liczby białych krwinek, w skrajnych przypadkach agranulocytoza, zwiększająca podatność na infekcje
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zaburzenia równowagi elektrolitowej: hiperkaliemia i hiponatremia, odwodnienie Często Zwiększone stężenie potasu we krwi, obniżone stężenie sodu oraz zmniejszenie objętości płynów ustrojowych
Zaburzenia psychiczne Splątanie Niezbyt często Dezorientacja, zaburzenia świadomości, szczególnie u pacjentów z marskością wątroby
Apatia Rzadko Stan obniżonej reakcji emocjonalnej i motywacji
Zmiany libido Rzadko Zmniejszenie lub zwiększenie popędu płciowego
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Niezbyt często Dolegliwości bólowe w okolicy głowy o różnym nasileniu
Parestezje Rzadko Zaburzenia czucia o charakterze mrowienia, drętwienia, kłucia
Zawroty głowy Nieznana Uczucie wirowania, niestabilności, które może wpływać na sprawność ruchową
Zaburzenia żołądka i jelit Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, nudności, biegunka, wymioty Często Szereg dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, mogące wpływać na komfort i compliance pacjenta
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zaburzenia czynności wątroby Rzadko Nieprawidłowości w parametrach funkcji wątroby, szczególnie istotne u pacjentów z wcześniejszymi schorzeniami wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Suchość skóry Niezbyt często Zmniejszenie nawilżenia skóry, mogące prowadzić do dyskomfortu i świądu
Wysypka, świąd, pokrzywka Rzadko Różne formy reakcji skórnych o podłożu alergicznym lub niealergicznym
Łysienie, hipertrychoza Bardzo rzadko Utrata włosów lub nadmierne owłosienie, związane z działaniem hormonalnym leku
Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), zespół Stevensa-Johnsona Nieznana Ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne wymagające natychmiastowego przerwania leczenia i interwencji medycznej
Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (zespół DRESS), pemfigoid Nieznana Ciężkie reakcje nadwrażliwości z zajęciem narządów wewnętrznych (DRESS) lub tworzeniem pęcherzy (pemfigoid)
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Kurcze mięśni Niezbyt często Mimowolne, bolesne skurcze mięśni, mogące być związane z zaburzeniami elektrolitowymi
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy Często Pogorszenie parametrów funkcji nerek, wymagające monitorowania i potencjalnej modyfikacji leczenia
Ostra niewydolność nerek Nieznana Nagłe pogorszenie funkcji nerek wymagające natychmiastowej interwencji medycznej
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Ginekomastia, tkliwość piersi, zaburzenia miesiączkowania, impotencja Często Skutki działania antyandrogennowego spironolaktonu, wpływające na funkcje seksualne i drugorzędowe cechy płciowe
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Senność Nieznana Nadmierna skłonność do zasypiania, mogąca wpływać na codzienne funkcjonowanie
Badania diagnostyczne Zwiększenie stężenia reniny Często Wzrost aktywności reniny w osoczu jako fizjologiczna odpowiedź na działanie leku hamującego aldosteron

Szczególnie niebezpieczne działania niepożądane

Hiperkaliemia

Jednym z najpoważniejszych działań niepożądanych spironolaktonu jest hiperkaliemia, która może mieć ciężki przebieg, szczególnie podczas długotrwałego leczenia. Jest to konsekwencja mechanizmu działania leku jako antagonisty aldosteronu, hamującego wydalanie potasu przez nerki. Hiperkaliemia może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, a w ciężkich przypadkach do zatrzymania krążenia.4

Ciężkie reakcje skórne

Do zagrażających życiu działań niepożądanych spironolaktonu należą ciężkie reakcje skórne, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), zespół Stevensa-Johnsona czy wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (zespół DRESS). Reakcje te wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i intensywnej terapii, gdyż mogą prowadzić do rozległego uszkodzenia skóry, błon śluzowych oraz niewydolności narządów wewnętrznych.5

Zaburzenia hematologiczne

Spironolakton może powodować rzadkie, ale poważne zaburzenia hematologiczne, w tym trombocytopenię oraz leukopenię, która może przejść w agranulocytozę. Zaburzenia te znacząco zwiększają ryzyko krwawień i infekcji, które mogą zagrażać życiu pacjenta.6

Niewydolność nerek

U pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami funkcji nerek, spironolakton może spowodować dalsze pogorszenie czynności tych narządów, prowadząc nawet do ostrej niewydolności nerek. W przypadku wyraźnego wzrostu stężenia kreatyniny w surowicy zaleca się przerwanie leczenia.7

Zaburzenia metaboliczne i elektrolitowe

Spironolakton jako diuretyk oszczędzający potas może powodować istotne zaburzenia równowagi elektrolitowej. Poza hiperkaliemią, lek może wywoływać hiponatremię i odwodnienie, szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek. U pacjentów z marskością wątroby odnotowano występowanie hiperchloremicznej kwasicy metabolicznej.8

Zaburzenia endokrynologiczne i seksualne

Ze względu na swoje właściwości antyandrogenne, spironolakton często wywołuje zaburzenia endokrynologiczne, takie jak ginekomastia (powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn), tkliwość piersi, zaburzenia miesiączkowania u kobiet oraz impotencja u mężczyzn. Ponadto może dochodzić do zmian libido. Działania te mają znaczący wpływ na jakość życia pacjentów i mogą stanowić przyczynę przerwania leczenia.9

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

W trakcie leczenia spironolaktonem niezbędne jest systematyczne monitorowanie stanu pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem parametrów nerkowych i elektrolitowych. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku.10

Działania niepożądane należy zgłaszać za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.11

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl