Przeciwwskazania stosowania leku Fibrovein. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Fibrovein (sodu tetradecylu siarczan) dostępny w stężeniach 0,2%, 0,5%, 1% i 3% jako roztwór do wstrzykiwań jest lekiem stosowanym w skleroterapii żylaków. Przed zastosowaniem tego produktu leczniczego konieczne jest dokładne zapoznanie się z przeciwwskazaniami, które determinują sytuacje, w których stosowanie leku jest niedopuszczalne ze względu na potencjalne zagrożenie zdrowia lub życia pacjenta.¹

Nadwrażliwość i alergie

Stosowanie leku Fibrovein jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną (sodu tetradecylu siarczan) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Należy pamiętać, że Fibrovein zawiera:

• alkohol benzylowy (20 mg/ml) – potencjalny alergen
• sód (od 1,1 mg/ml do 3,1 mg/ml, w zależności od stężenia)
• potas (0,3 mg/ml)

Każda postać leku zawiera te substancje pomocnicze, które mogą wywoływać reakcje alergiczne, dlatego wywiad alergologiczny powinien być przeprowadzony przed podaniem leku.²

Stan pacjenta i mobilność

Lek Fibrovein jest przeciwwskazany u pacjentów:

• Niezdolnych do chodzenia z jakiejkolwiek przyczyny
• Obłożnie chorych

Mobilność pacjenta po skleroterapii jest kluczowa dla zmniejszenia ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych. Pacjenci unieruchomieni nie powinni być poddawani terapii tym lekiem.³

Czynniki ryzyka zakrzepicy żylnej

Nie należy stosować leku Fibrovein u pacjentów z dużym ryzykiem wystąpienia zakrzepicy żylnej, w tym u osób z:

• Stwierdzoną dziedziczną skłonnością do zakrzepicy
• Występowaniem wielu czynników ryzyka zakrzepicy, takich jak:
  1. Stosowanie hormonalnej antykoncepcji
  2. Stosowanie hormonalnej terapii zastępczej
  3. Znaczna otyłość
  4. Palenie tytoniu
  5. Długotrwałe okresy unieruchomienia

Współwystępowanie powyższych czynników znacząco zwiększa ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych po podaniu leku Fibrovein, dlatego w takich przypadkach należy rozważyć alternatywne metody leczenia.⁴

Przebyte epizody zakrzepowo-zatorowe

Fibrovein jest przeciwwskazany u pacjentów, którzy niedawno przebyli:

• Ostre zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych
• Zakrzepicę żył głębokich
• Zatorowość płucną

Pacjenci z takimi epizodami w wywiadzie mają zwiększone ryzyko nawrotu choroby zakrzepowo-zatorowej po skleroterapii.⁵

Niedawne interwencje chirurgiczne

Lek jest przeciwwskazany u pacjentów po niedawno przebytej operacji. Stan pooperacyjny wiąże się ze zwiększonym ryzykiem powikłań zakrzepowych oraz może wpływać na stan układu żylnego i proces gojenia.⁶

Przyczyny wtórne żylakowatości

Nie należy stosować leku Fibrovein w przypadku:

• Żylakowatości spowodowanej przez guzy znajdujące się w obrębie miednicy lub w jamie brzusznej, o ile guz nie został usunięty

Leczenie objawowe w takich przypadkach, bez usunięcia przyczyny, może prowadzić do maskowania objawów choroby podstawowej i opóźnienia właściwej diagnozy i terapii.⁷

Choroby współistniejące

Fibrovein jest przeciwwskazany w przypadku nieopanowanych chorób układowych, takich jak:

• Cukrzyca – nieopanowana może wpływać na gojenie i zwiększać ryzyko infekcji
• Nadczynność tarczycy spowodowana wolem guzkowym toksycznym – zaburzenia metaboliczne mogą wpływać na reakcję organizmu na lek
• Gruźlica – aktywna choroba infekcyjna wymaga leczenia przed jakimikolwiek procedurami elektywnymi
• Astma – nieopanowana może zwiększać ryzyko reakcji alergicznych
• Nowotwór – aktywna choroba nowotworowa stanowi przeciwwskazanie do terapii o charakterze kosmetycznym
• Sepsa – ogólnoustrojowa infekcja stanowi bezwzględne przeciwwskazanie
• Zaburzenia obrazu krwi – mogą wpływać na proces krzepnięcia i gojenia
• Poważne problemy z oddychaniem – mogą potęgować efekty niepożądane lub komplikować leczenie ewentualnych powikłań
• Poważne problemy skórne – mogą wpływać na gojenie i zwiększać ryzyko powikłań miejscowych

Każda z powyższych chorób, jeśli nie jest odpowiednio kontrolowana, stanowi przeciwwskazanie do stosowania leku Fibrovein.⁸

Nowotwory złośliwe

Postępujący (aktywny) nowotwór stanowi przeciwwskazanie do stosowania leku Fibrovein. Skleroterapia w takich przypadkach może potencjalnie maskować objawy choroby nowotworowej lub wpływać na jej przebieg.⁹

Zaburzenia układu żylnego

Przeciwwskazaniem do stosowania leku Fibrovein są również:

• Ciężka niedomykalność zastawek żył głębokich – może prowadzić do niewłaściwego przepływu leku i zwiększać ryzyko powikłań
• Obwodowa niewydolność tętnicza – zaburzenia ukrwienia tkanek mogą prowadzić do nieprawidłowego gojenia i zwiększać ryzyko martwicy
• Duże żyły powierzchowne z szeroko otwartymi połączeniami uchodzącymi do żył głębokich – zwiększają ryzyko przedostania się leku do układu żył głębokich i wystąpienia zakrzepicy żył głębokich
• Wędrujące zapalenie żył – aktywny proces zapalny w układzie żylnym zwiększa ryzyko powikłań

Przed zastosowaniem leku należy dokładnie ocenić anatomię i funkcję układu żylnego pacjenta, szczególnie zwracając uwagę na połączenia między układem żył powierzchownych i głębokich.¹⁰

Stany zapalne i infekcje

Przeciwwskazaniem do stosowania leku Fibrovein są:

• Ostre zapalenia tkanki łącznej – aktywny proces zapalny w miejscu potencjalnego podania leku
• Ostre infekcje – zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe

Wprowadzenie leku sklerotyzującego do tkanek objętych procesem zapalnym lub infekcyjnym może prowadzić do nasilenia stanu zapalnego, rozprzestrzenienia się infekcji lub nieprawidłowej reakcji na lek.¹¹

Przeciwwskazania specyficzne dla podawania leku w formie pianki

W przypadku, gdy Fibrovein podawany jest w formie pianki, dodatkowym przeciwwskazaniem jest:

• Zdiagnozowany objawowy przetrwały otwór owalny (ang. PFO – patent foramen ovale)

Przetrwały otwór owalny stanowi połączenie między prawym i lewym przedsionkiem serca, które powinno zamknąć się po urodzeniu. U osób z PFO istnieje ryzyko przedostania się mikropęcherzyków powietrza z pianki sklerotyzującej do krążenia tętniczego, co może prowadzić do zatorów tętniczych, w tym zatorów w naczyniach mózgowych.¹²

Uwagi dotyczące substancji pomocniczych

Należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość substancji pomocniczych w leku Fibrovein, które mogą stanowić przeciwwskazanie u niektórych pacjentów:

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nadwrażliwością na alkohol benzylowy oraz u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej, szczególnie w przypadku kontrolowanego spożycia sodu i potasu.¹³