Przedawkowanie
Fervex ból i gorączka 500 mg

Przedawkowanie paracetamolu, definiowane jako dawka ≥7,5 g u dorosłych (≥15 tabletek Efferalgan 500 mg) lub ≥140 mg/kg masy ciała u dzieci, prowadzi do cytolitycznego zapalenia wątroby z ryzykiem nieodwracalnej martwicy hepatocytów. Kliniczny przebieg zatrucia jest czterofazowy, z początkowymi objawami (nudności, wymioty, jadłowstręt, bladość, potliwość, senność) pojawiającymi się w ciągu kilku godzin, które mogą ustąpić mimo postępującego uszkodzenia wątroby. W ciągu 12-48 godzin obserwuje się wzrost AspAT, AlAT, dehydrogenazy mleczanowej i bilirubiny oraz obniżenie poziomu protrombiny. Maksymalne nasilenie uszkodzenia wątroby występuje po 3-4 dniach, z możliwymi powikłaniami takimi jak ostra niewydolność nerek, DIC oraz ostre zapalenie trzustki. U pacjentów z grup ryzyka (wiek podeszły, niedożywienie, choroby wątroby, alkoholizm, leki indukujące enzymy wątrobowe) toksyczność może mieć przebieg cięższy i śmiertelny.

Pobierz ChPL PDF Fervex ból i gorączka – Tabletki musujące – 500 mg
  1. Przedawkowanie paracetamolu – charakterystyka kliniczna
    1. Dawki toksyczne paracetamolu
    2. Objawy kliniczne przedawkowania
    3. Powikłania przedawkowania paracetamolu
  2. Postępowanie w przedawkowaniu paracetamolu
    1. Dekontaminacja przewodu pokarmowego
    2. Diagnostyka laboratoryjna
    3. Leczenie specyficznymi odtrutkami
    4. Monitorowanie funkcji wątroby
    5. Leczenie objawowe
    6. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. ból różnego pochodzenia
  2. gorączka
  3. leczenie objawowe stanów grypopodobnych i przeziębienia
Substancja czynna
  1. paracetamol
Kategoria leku
  1. leki przeciwbólowe
  2. leki przeciwgorączkowe

Przedawkowanie paracetamolu – charakterystyka kliniczna

Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta, prowadząc do potencjalnie nieodwracalnego uszkodzenia wątroby. Niebezpieczeństwo to wymaga natychmiastowej interwencji medycznej i monitorowania stanu klinicznego pacjenta. Szczególne ryzyko uszkodzenia wątroby występuje u pacjentów w wieku podeszłym, małych dzieci, osób długotrwale niedożywionych, pacjentów z chorobą alkoholową, schorzeniami wątroby oraz stosujących leki indukujące enzymy wątrobowe. W tych populacjach przedawkowanie może mieć skutek śmiertelny.1

Dawki toksyczne paracetamolu

Za dawkę toksyczną paracetamolu uznaje się:2

  • U dorosłych – 7,5 g paracetamolu lub więcej (co odpowiada 15 tabletkom preparatu Efferalgan 500 mg)
  • U dzieci – 140 mg/kg masy ciała

Przyjęcie takiej dawki może prowadzić do cytolitycznego zapalenia wątroby z możliwością wystąpienia pełnej i nieodwracalnej martwicy hepatocytów. Konsekwencje toksycznego uszkodzenia wątroby mogą obejmować niewydolność wątroby, kwasicę metaboliczną (w niektórych przypadkach związaną z kumulacją kwasu mlekowego lub kwasu piroglutaminowego) oraz encefalopatię wątrobową, potencjalnie prowadzącą do śpiączki i zgonu.3

Objawy kliniczne przedawkowania

Zatrucie paracetamolem charakteryzuje się czterofazowym przebiegiem klinicznym. Początkowe objawy, występujące w ciągu kilku do kilkunastu godzin od przedawkowania, obejmują: nudności, wymioty, jadłowstręt, bladość powłok skórnych, nadmierną potliwość, senność i ogólne osłabienie. Symptomy te mogą ustąpić następnego dnia, mimo rozwijającego się uszkodzenia wątroby, które objawia się rozpieraniem w nadbrzuszu, nawrotem nudności i żółtaczką.4

W trakcie 12-48 godzin po przyjęciu toksycznej dawki paracetamolu obserwuje się wzrost aktywności enzymów wątrobowych (transaminaz AspAT i AlAT), dehydrogenazy mleczanowej oraz stężenia bilirubiny, przy jednoczesnym obniżeniu poziomu protrombiny. Kliniczne manifestacje uszkodzenia wątroby pojawiają się zazwyczaj po 1-2 dniach od przedawkowania, osiągając maksymalne nasilenie po 3-4 dniach.5

Powikłania przedawkowania paracetamolu

W przebiegu przedawkowania paracetamolu mogą wystąpić następujące powikłania narządowe:6

  • Ostra niewydolność nerek – wtórna do uszkodzenia hepatocytów i zaburzeń hemodynamicznych
  • Rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe (DIC) – będące konsekwencją ciężkiej niewydolności wątroby
  • Ostre zapalenie trzustki – występujące rzadko, ale stanowiące poważne powikłanie
Objawy przedawkowania Opis objawu Czas wystąpienia Związek z dawką
Nudności i wymioty Nasilone, mogą ustępować pomimo postępującego uszkodzenia wątroby Kilka – kilkanaście godzin Występują przy każdej dawce toksycznej
Jadłowstręt Utrata apetytu, niechęć do przyjmowania pokarmów Kilka – kilkanaście godzin Występuje przy każdej dawce toksycznej
Bladość powłok Bladość skóry i błon śluzowych Kilka – kilkanaście godzin Występuje przy każdej dawce toksycznej
Nadmierna potliwość Zwiększone wydzielanie potu Kilka – kilkanaście godzin Występuje przy każdej dawce toksycznej
Senność i ogólne osłabienie Zaburzenia świadomości, apatia, osłabienie Kilka – kilkanaście godzin Występuje przy każdej dawce toksycznej
Rozpieranie w nadbrzuszu Dyskomfort i uczucie rozpierania w okolicy wątroby 1-2 dni Związane z uszkodzeniem wątroby
Żółtaczka Zażółcenie skóry i białkówek oczu 2-3 dni Świadczy o zaawansowanym uszkodzeniu wątroby
Wzrost transaminaz Zwiększone wartości AspAT i AlAT we krwi 12-48 godzin Proporcjonalny do stopnia uszkodzenia wątroby
Niewydolność wątroby Utrata funkcji detoksykacyjnej i syntetycznej wątroby 3-4 dni ≥7,5 g u dorosłych lub ≥140 mg/kg u dzieci
Encefalopatia wątrobowa Zaburzenia świadomości, dezorientacja, senność, śpiączka 3-4 dni Przy ciężkiej niewydolności wątroby
Kwasica metaboliczna Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej 2-3 dni Przy ciężkim zatruciu
Ostra niewydolność nerek Zmniejszenie filtracji kłębuszkowej, oliguria 2-5 dni Powikłanie w ciężkich zatruciach
DIC (rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe) Zaburzenia krzepnięcia, krwawienia, skaza krwotoczna 2-5 dni Powikłanie ciężkiej niewydolności wątroby

Postępowanie w przedawkowaniu paracetamolu

Leczenie zatrucia paracetamolem wymaga hospitalizacji i powinno być prowadzone w warunkach oddziału intensywnej terapii. Strategia postępowania obejmuje następujące działania:7

Dekontaminacja przewodu pokarmowego

W przypadku przyjęcia jednorazowo dawki 5 g paracetamolu lub więcej, gdy od spożycia nie upłynęła więcej niż godzina, należy:8

  1. Sprowokować wymioty
  2. Natychmiast skontaktować się z lekarzem
  3. Podać doustnie 60-100 g węgla aktywnego, najlepiej rozmieszanego z wodą

Diagnostyka laboratoryjna

Wiarygodną ocenę ciężkości zatrucia zapewnia oznaczenie stężenia paracetamolu we krwi. Badanie to należy wykonać przed rozpoczęciem leczenia, możliwie jak najszybciej, jednak nie wcześniej niż 4 godziny po przyjęciu paracetamolu. Stężenie paracetamolu w relacji do czasu, jaki upłynął od jego spożycia, stanowi kluczową wskazówkę dotyczącą konieczności i intensywności leczenia specyficznymi odtrutkami.9

Leczenie specyficznymi odtrutkami

Jeśli oznaczenie stężenia paracetamolu we krwi jest niemożliwe, a prawdopodobna dawka paracetamolu była duża, należy wdrożyć intensywne leczenie odtrutkami:10

  1. Podać co najmniej 2,5 g metioniny
  2. Kontynuować w warunkach szpitalnych leczenie acetylocysteiną (podawaną dożylnie lub doustnie w ciągu 8 godzin po spożyciu paracetamolu) i/lub metioniną

Należy podkreślić, że odtrutki są najbardziej skuteczne w pierwszych 10-12 godzinach od zatrucia, jednak ich zastosowanie może przynieść korzyści nawet po upływie 24 godzin od przedawkowania.11

Monitorowanie funkcji wątroby

Na początku leczenia należy przeprowadzić badania funkcji wątroby i powtarzać je co 24 godziny. W większości przypadków aktywność transaminaz powraca do normy po 1-2 tygodniach, z pełnym przywróceniem funkcji wątroby. Jednak w ciężkich przypadkach może być konieczne przeprowadzenie transplantacji wątroby.12

Leczenie objawowe

Równolegle do postępowania przyczynowego należy wdrożyć leczenie objawowe, dostosowane do stanu klinicznego pacjenta, obejmujące:13

  • Wyrównywanie zaburzeń wodno-elektrolitowych
  • Korekcję kwasicy metabolicznej
  • Leczenie przeciwwymiotne
  • Kontrolę układu krzepnięcia
  • Monitorowanie i wspomaganie funkcji nerek
  • W ciężkich przypadkach – wspomaganie funkcji układu krążenia i oddechowego

AI Assistant: I’ve created a comprehensive article about paracetamol overdose for medical professionals, focusing specifically on Efferalgan 500 mg. The content includes detailed information about toxic doses, clinical symptoms, complications, and treatment protocols. I organized the information in a professional medical format with clear headings and included a detailed table summarizing overdose symptoms with their descriptions and timeline. The article maintains all the specific medical terminology from the source material while presenting it in a structured format suitable for physicians. All information has been properly referenced to the source material as requested.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl