Właściwości farmakodynamiczne Excedrin MigraStop

Excedrin MigraStop należy do grupy farmakoterapeutycznej innych leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, podgrupy kwasu salicylowego i jego pochodnych. Produkt posiada kod ATC: N02B A51 i zawiera trzy substancje czynne: kwas acetylosalicylowy (250 mg), paracetamol (250 mg) oraz kofeinę (65 mg).¹

Mechanizm działania

Kwas acetylosalicylowy wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. Jego mechanizm działania opiera się przede wszystkim na hamowaniu biosyntezy prostaglandyn i tromboksanu z kwasu arachidonowego poprzez nieodwracalną acetylację enzymów cyklooksygenazy COX.²

Paracetamol charakteryzuje się właściwościami przeciwbólowymi i przeciwgorączkowymi, jednak w przeciwieństwie do kwasu acetylosalicylowego nie hamuje agregacji płytek krwi.³

Kofeina wzmacnia działanie antynocyceptywne pozostałych dwóch składników, co prowadzi do zwiększenia efektu przeciwbólowego preparatu.⁴

Działanie farmakodynamiczne składników

Kwas acetylosalicylowy działa przeciwzapalnie głównie poprzez hamowanie mediatorów zapalnych, blokując cyklooksygenazę w tkankach obwodowych. Ta blokada może prowadzić do podrażnienia żołądka jako pierwotnego skutku ubocznego. W niskich dawkach wpływa na agregację płytek krwi poprzez nieodwracalne hamowanie cyklooksygenazy COX-1, co utrzymuje się przez cały okres życia płytki i zapobiega powstawaniu czynnika agregującego płytki – tromboksanu A2. W wyższych dawkach (powyżej 150-300 mg/dobę) nieodwracalnie hamuje w komórkach śródbłonka tworzenie się zależnej od cyklooksygenazy prostaglandyny I2 (prostacykliny), która rozszerza naczynia tętnicze i hamuje agregację płytek krwi. Jednak nie ma dowodów na to, że aspiryna wykazuje działanie trombogenne u człowieka.⁵

Paracetamol posiada prawdopodobnie centralny mechanizm działania, podczas gdy na tkanki obwodowe może wpływać w sposób zróżnicowany. Wykazano, że paracetamol ma jedynie nieznacznie hamujący wpływ na prostaglandyny regulujące pracę układu pokarmowego.⁶

Kofeina wzmacnia działanie przeciwbólowe paracetamolu i kwasu acetylosalicylowego oraz skraca czas do wystąpienia efektu przeciwbólowego, co ma istotne znaczenie w szybkim łagodzeniu dolegliwości bólowych.⁷

Skuteczność kliniczna w leczeniu migreny

Skuteczność produktu Excedrin MigraStop w leczeniu ostrych napadów migrenowych została potwierdzona w szeregu badań klinicznych:⁸

• Trzy podwójnie zaślepione badania kontrolowane placebo z zastosowaniem pojedynczej dawki
• Dwa podwójnie zaślepione badania z pojedynczą dawką, kontrolowane placebo i substancjami czynnymi:
  • jedno badanie porównujące z ibuprofenem 400 mg
  • jedno badanie porównujące z sumatriptanem 50 mg

W badaniach tych stosowano pojedynczą dawkę produktu leczniczego wynoszącą 2 tabletki (co odpowiada 500 mg kwasu acetylosalicylowego, 500 mg paracetamolu i 130 mg kofeiny).⁹

Badania kontrolowane placebo

W trzech badaniach kontrolowanych placebo wykazano, że Excedrin MigraStop był skuteczniejszy niż placebo w redukowaniu intensywności bólu migrenowego do bólu o średnim natężeniu lub całkowitym jego uśmierzeniu w ciągu 2 godzin po podaniu. Preparat zaczynał łagodzić objawy migreny, w tym ból migrenowy, już w ciągu 30 minut od podania.¹⁰

Badania porównawcze z ibuprofenem

W badaniu porównawczym z ibuprofenem (2 tabletki po 200 mg) oceniano skuteczność w leczeniu migreny. Po 2 godzinach od podania stwierdzono, że Excedrin MigraStop zapewniał istotnie skuteczniejszą ulgę w uśmierzeniu bólu w porównaniu z ibuprofenem. Dodatkowo zaobserwowano, że produkt działał o 20 minut szybciej w uśmierzaniu bólu migrenowego w sposób znaczący klinicznie.¹¹

Badania porównawcze z sumatriptanem

W badaniu pilotażowym kontrolowanym placebo i substancją czynną porównywano Excedrin MigraStop z sumatriptanem 50 mg w leczeniu wczesnej fazy migreny. Excedrin MigraStop wykazywał istotnie większą skuteczność w redukcji bólu migrenowego w 4-godzinnym okresie leczenia w porównaniu z sumatriptanem 50 mg. Należy zaznaczyć, że sumatriptan 50 mg okazał się lepszy w porównaniu do placebo w odniesieniu do tej zmiennej, jednak różnica ta nie była istotna statystycznie.¹²

Dodatkowo, w porejestracyjnych badaniach skuteczności kontrolowanych placebo i substancją czynną wykazano, że Excedrin MigraStop nie był gorszy od sumatriptanu 100 mg. W doraźnym leczeniu migreny produkt przynosił ulgę w bólu i łagodzenie objawów przez 24 godziny.¹³

Ogólna skuteczność w migrenie

Podsumowując wyniki badań, skuteczność produktu Excedrin MigraStop została potwierdzona w zmniejszaniu objawów migreny, takich jak:¹⁴

• Ból głowy – zmniejszenie intensywności oraz czasu trwania
• Nudności – ograniczenie nasilenia objawów towarzyszących migrenie
• Nadwrażliwość na światło i dźwięk – redukcja fotofobii i fonofobii
• Zaburzenia codziennego funkcjonowania – poprawa zdolności do normalnego funkcjonowania podczas epizodu migreny

Skuteczność kliniczna w leczeniu napięciowych bólów głowy

Skuteczność preparatu Excedrin MigraStop w leczeniu epizodycznych napięciowych bólów głowy została potwierdzona w czterech niezależnych, wieloośrodkowych badaniach. Były to badania kontrolowane paracetamolem w dawce 1000 mg i placebo, przeprowadzone metodą ślepej próby w układzie naprzemiennym.¹⁵

W badaniach tych Excedrin MigraStop wykazał wyraźnie lepsze wyniki w porównaniu zarówno z placebo, jak i pojedynczymi substancjami czynnymi we wszystkich pomiarach skuteczności dotyczących nasilenia bólu i ulgi w całym obserwowanym okresie.¹⁶

Początek działania przeciwbólowego

W wieloośrodkowym, podwójnie zaślepionym badaniu porównującym początek działania przeciwbólowego Excedrin MigraStop, placebo i ibuprofenu 400 mg w leczeniu napięciowych bólów głowy wykazano, że pacjenci leczeni produktem Excedrin MigraStop zgłaszali znacząco większą ulgę w odczuwaniu bólu niż pacjenci, którym podano placebo. Efekt ten obserwowano w okresie od 15 minut do 4 godzin po podaniu leku. Wnioski te uzyskano w ocenie punktów końcowych dotyczących „ulgi w bólu” oraz „pozytywnej odpowiedzi na lek”.¹⁷