Właściwości farmakodynamiczne leku Evastix

Evastix (ebastyna) należy do grupy farmakoterapeutycznej: Leki przeciwhistaminowe do stosowania ogólnego, inne leki przeciwhistaminowe do stosowania ogólnego, kod ATC: R06AX22. Jest to preparat dostępny w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej w dawkach 10 mg i 20 mg¹.

Mechanizm działania

Ebastyna wykazuje silne, wysoce selektywne działanie antagonistyczne wobec receptorów histaminowych H₁ o przedłużonym działaniu. Co istotne, w dawkach terapeutycznych nie wywołuje działania antycholinergicznego².

Ważną cechą ebastyny i jej metabolitów jest bardzo słabe przenikanie przez barierę krew-mózg po podaniu doustnym. Ta właściwość koreluje z niskim profilem sedatywnym obserwowanym w badaniach eksperymentalnych oceniających wpływ leku na ośrodkowy układ nerwowy³.

Aktywność przeciwhistaminowa

Badania nad histaminowymi bąblami i pęcherzami skórnymi wykazały zarówno statystycznie, jak i klinicznie istotne działanie przeciwhistaminowe ebastyny, które rozpoczyna się już po 1 godzinie od podania i utrzymuje się ponad 48 godzin. Co więcej, nawet po zakończeniu 5-dniowego cyklu terapeutycznego, działanie przeciwhistaminowe leku utrzymuje się przez ponad 72 godziny. Ta długotrwała aktywność odpowiada stężeniu w osoczu głównego aktywnego metabolitu – cerebastyny⁴.

Wielokrotne podanie ebastyny prowadzi do utrzymania stałego poziomu zahamowania obwodowych receptorów histaminowych, bez rozwoju tachyfilaksji (zjawiska osłabienia działania leku w trakcie terapii). Dane te wskazują, że ebastyna w dawce co najmniej 10 mg zapewnia szybkie, intensywne i długotrwałe hamowanie obwodowych receptorów histaminowych H₁, co uzasadnia schemat dawkowania raz na dobę⁵.

Biorównoważność postaci leku

W badaniu z zastosowaniem pojedynczej dawki udokumentowano, że doustny preparat liofilizatu ebastyny (tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej) charakteryzuje się dobrą tolerancją, co potwierdzono za pomocą standardowych testów laboratoryjnych, badań fizykalnych, oceny parametrów życiowych oraz badania EKG. Wykazano ponadto biorównoważność doustnego liofilizatu ebastyny w stosunku do preparatu w postaci tabletek powlekanych. W związku z tym oczekuje się, że skuteczność doustnego liofilizatu ebastyny będzie identyczna jak preparatu w postaci tabletek powlekanych⁶.

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

Potencjalne działanie sedatywne ebastyny było przedmiotem szczegółowych badań z wykorzystaniem różnorodnych metod oceny, takich jak:

• Farmako-EEG – pozwalające na ocenę wpływu leku na czynność bioelektryczną mózgu
• Testy sprawności poznawczej – oceniające wpływ na funkcje kognitywne
• Testy koordynacji wzrokowo-ruchowej – badające precyzję ruchów
• Subiektywne skale oceny – uwzględniające odczucia pacjentów

W żadnym z przeprowadzonych badań nie stwierdzono istotnego nasilenia sedacji przy stosowaniu zalecanych dawek leku. Obserwacje te pozostają w zgodzie z wynikami badań klinicznych prowadzonych metodą podwójnie ślepej próby, które wykazały, że częstość występowania działania sedatywnego jest porównywalna między placebo a ebastyną⁷.

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

W badaniach oceniających wpływ ebastyny na czynność serca u zdrowych ochotników, przy stosowaniu zalecanych dawek terapeutycznych, nie zaobserwowano wydłużenia odstępu QT ani innych niepożądanych efektów w zakresie wywoływania zaburzeń rytmu serca⁸.

Badania z zastosowaniem dawek znacznie przekraczających zalecane wykazały, że przedawkowanie ebastyny do 60 mg na dobę nie wpływało na odstęp QTc. Natomiast przy dawkach 100 mg na dobę obserwowano statystycznie istotne, ale nieistotne klinicznie wydłużenie odstępu QT o 10 ms (2,7%)⁹.

Zastosowanie w schorzeniach pokrzywkowych

Przewlekła pokrzywka idiopatyczna została wykorzystana jako model kliniczny do badania skuteczności ebastyny w stanach pokrzywkowych. Wybór tego modelu wynikał z podobnej patofizjologii wszystkich stanów pokrzywkowych, niezależnie od ich etiologii, a także z możliwości łatwiejszej prospektywnej rekrutacji pacjentów z przewlekłym schorzeniem. Biorąc pod uwagę, że uwalnianie histaminy jest głównym czynnikiem wywołującym pokrzywkę we wszystkich jej postaciach, można oczekiwać, że ebastyna będzie skuteczna w łagodzeniu objawów pokrzywki także w innych jej typach, nie tylko w przewlekłej pokrzywce idiopatycznej, co jest zgodne z aktualnymi zaleceniami klinicznymi¹⁰.

Charakterystyka preparatu Evastix

Evastix jest dostępny w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, w dwóch dawkach: 10 mg oraz 20 mg. Tabletki mają charakterystyczny wygląd:

Należy zwrócić uwagę, że preparat zawiera aspartam jako substancję pomocniczą o znanym działaniu¹¹.