Specjalne ostrzeżenia
Etoposide Kabi

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Etoposide Kabi

Etopozyd jest lekiem przeciwnowotworowym, którego podawanie oraz monitorowanie powinno odbywać się wyłącznie pod nadzorem wykwalifikowanego lekarza, posiadającego doświadczenie w stosowaniu leków cytostatycznych. Decyzja o włączeniu etopozydu do schematu chemioterapii powinna opierać się na dokładnej analizie potencjalnych korzyści terapeutycznych w stosunku do ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.¹

Większość działań niepożądanych ma charakter odwracalny pod warunkiem ich wczesnego wykrycia. W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych konieczne jest zmniejszenie dawki leku lub przerwanie jego stosowania oraz wdrożenie odpowiednich działań naprawczych zgodnie z oceną kliniczną. Przy ewentualnym wznowieniu leczenia etopozydem należy zachować szczególną ostrożność, uwzględniając potrzebę dalszego stosowania leku oraz dokładnie monitorować pacjenta pod kątem możliwego nawrotu objawów toksyczności.²

Zahamowanie czynności szpiku kostnego

Mielosupresja stanowi najważniejszą reakcję toksyczną związaną z leczeniem etopozydem i jest czynnikiem ograniczającym wielkość dawki. Po podaniu etopozydu odnotowano przypadki zahamowania czynności szpiku kostnego, które prowadziły do zgonu, dlatego pacjenci leczeni tym lekiem wymagają ścisłej i regularnej obserwacji zarówno podczas terapii, jak i po jej zakończeniu.³

Przed rozpoczęciem leczenia oraz przed podaniem każdej kolejnej dawki etopozydu należy wykonać następujące badania krwi:

• oznaczenie liczby płytek krwi
• pomiar poziomu hemoglobiny
• oznaczenie liczby krwinek białych z rozmazem

⁴

Jeżeli przed rozpoczęciem leczenia etopozydem stosowano radioterapię lub chemioterapię, należy zachować odpowiednią przerwę między terapiami, umożliwiającą powrót prawidłowej czynności szpiku kostnego.⁵

Przeciwwskazania hematologiczne do stosowania etopozydu obejmują:

• liczbę granulocytów obojętnochłonnych <1500 komórek/mm³
• liczbę płytek krwi <100000 komórek/mm³

chyba że są one spowodowane samą chorobą nowotworową.⁶

Modyfikacja dawkowania jest konieczna w następujących przypadkach:

• liczba neutrofili <500 komórek/mm³ utrzymująca się dłużej niż 5 dni z towarzyszącą gorączką lub zakażeniem
• liczba płytek krwi <25000 komórek/mm³
• rozwój toksyczności 3. lub 4. stopnia
• klirens nerkowy <50 ml/min

⁷

Ciężka mielosupresja może prowadzić do infekcji lub krwotoku. Istniejące infekcje bakteryjne należy skutecznie wyleczyć przed rozpoczęciem terapii etopozydem.⁸

Wtórna białaczka

U pacjentów leczonych etopozydem w ramach schematów chemioterapeutycznych odnotowano przypadki występowania ostrej białaczki, która może rozwinąć się z zespołem mielodysplastycznym lub bez niego. Nie określono jednoznacznie czynników predysponujących do rozwoju wtórnej białaczki ani skumulowanego ryzyka jej wystąpienia. Nie jest również jasne, jaki wpływ na rozwój tej choroby ma schemat podawania oraz dawka kumulacyjna etopozydu.⁹

W niektórych przypadkach wtórnej białaczki u pacjentów otrzymujących epipodofilotoksyny obserwowano aberrację chromosomu 11q23. Tę samą aberrację obserwowano również u pacjentów, u których rozwinęła się wtórna białaczka po leczeniu schematami chemioterapii niezawierającymi epipodofilotoksyn, a także u pacjentów z białaczką de novo. Charakterystyczną cechą wtórnej białaczki u pacjentów leczonych epipodofilotoksynami jest stosunkowo krótki okres latencji, wynoszący średnio około 32 miesięcy.¹⁰

Reakcje nadwrażliwości

Lekarze powinni uwzględniać możliwość wystąpienia reakcji anafilaktycznej związanej ze stosowaniem etopozydu. Reakcje te mogą objawiać się:

• dreszczami
• gorączką
• tachykardią
• skurczem oskrzeli
• dusznością
• niedociśnieniem

i mogą prowadzić do zgonu.¹¹

W przypadku wystąpienia reakcji anafilaktycznej leczenie powinno być objawowe i obejmować:

• natychmiastowe przerwanie infuzji
• podanie leków presyjnych
• zastosowanie kortykosteroidów
• podanie leków przeciwhistaminowych
• podanie leków zwiększających objętość krwi krążącej

zgodnie z decyzją lekarza prowadzącego.¹²

Niedociśnienie tętnicze

Etopozyd powinien być podawany wyłącznie w formie powolnej infuzji (zazwyczaj przez okres 30-60 minut), ponieważ po szybkim wstrzyknięciu dożylnym odnotowano przypadki niedociśnienia tętniczego.¹³

Reakcje w miejscu wkłucia

Podczas podawania etopozydu mogą wystąpić reakcje w miejscu wkłucia. Ze względu na ryzyko wynaczynienia zaleca się dokładne monitorowanie miejsca wkłucia podczas infuzji w celu wykrycia potencjalnych nacieków.¹⁴

Niskie stężenie albumin w surowicy krwi

Niskie stężenie albumin w surowicy krwi wiąże się ze zwiększoną ekspozycją na etopozyd. W związku z tym pacjenci z niskim stężeniem albumin mogą być narażeni na większe ryzyko toksyczności związanej z tym lekiem.¹⁵

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny 15-50 ml/min) lub ciężkim zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny <15 ml/min), w tym u pacjentów poddawanych hemodializie, należy stosować etopozyd w zmniejszonych dawkach. W przypadku tych pacjentów konieczne jest systematyczne monitorowanie parametrów hematologicznych oraz rozważenie dostosowania dawki w kolejnych cyklach leczenia w zależności od występującej toksyczności hematologicznej i efektów klinicznych.<sup data-drug="Etoposide Kabi" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Pacjentom z umiarkowanym (klirens kreatyniny = 15 do 50 ml/min) lub ciężkim (klirens kreatyniny 16

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy regularnie monitorować funkcje wątroby ze względu na ryzyko kumulacji leku w organizmie.¹⁷

Zespół rozpadu guza

Po podaniu etopozydu w skojarzeniu z innymi lekami chemioterapeutycznymi odnotowano przypadki zespołu rozpadu guza, niekiedy prowadzące do zgonu. W celu wczesnego wykrycia tego zespołu konieczne jest dokładne monitorowanie pacjentów, szczególnie tych z czynnikami ryzyka, takimi jak:

• obecność dużych, wrażliwych na leczenie guzów
• niewydolność nerek

Należy również stosować odpowiednie środki ostrożności u wszystkich pacjentów zagrożonych wystąpieniem tego powikłania w wyniku leczenia.¹⁸

Działanie mutagenne

Ze względu na potencjalne mutagenne działanie etopozydu, zarówno kobiety, jak i mężczyźni powinni stosować skuteczną metodę antykoncepcji w trakcie leczenia oraz przez 6 miesięcy po jego zakończeniu. Jeżeli pacjent lub pacjentka planuje posiadanie dzieci po zakończeniu terapii, zalecana jest konsultacja z lekarzem genetykiem.¹⁹

Etopozyd może również wpływać na obniżenie płodności u mężczyzn, dlatego zaleca się rozważenie możliwości przechowania nasienia w celu późniejszego ojcostwa.²⁰

Informacje dotyczące substancji pomocniczych

Etanol

Produkt Etoposide Kabi zawiera 241,4 mg alkoholu (etanolu) w 1 ml koncentratu, co odpowiada zawartości 24,14% w/v. Ilość alkoholu w dawce 10,38 ml tego produktu jest równoważna 62,64 ml piwa lub 25,06 ml wina.²¹

Zawartość alkoholu może być szkodliwa dla pacjentów z chorobą alkoholową. Należy zachować szczególną ostrożność i wziąć pod uwagę zawartość etanolu podczas stosowania leku u kobiet w ciąży i karmiących piersią, dzieci oraz pacjentów z grup wysokiego ryzyka, takich jak pacjenci z chorobami wątroby lub epilepsją.²²

Ponieważ lek podawany jest zwykle powoli, przez ponad 1 godzinę, działanie alkoholu może być zmniejszone.²³

Alkohol benzylowy

Etoposide Kabi zawiera 30 mg alkoholu benzylowego w 1 ml koncentratu. Alkohol benzylowy może wywoływać reakcje alergiczne.²⁴

Duże objętości leku zawierającego alkohol benzylowy należy podawać z ostrożnością i tylko w razie konieczności, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, ze względu na ryzyko kumulacji i wystąpienia toksyczności (kwasica metaboliczna).²⁵

Podawanie dożylne alkoholu benzylowego noworodkom wiąże się z ryzykiem wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, w tym zespołu niewydolności oddechowej (tzw. „gasping syndrome”), które mogą prowadzić do zgonu. Minimalna ilość alkoholu benzylowego, przy której mogą wystąpić objawy toksyczności, nie jest znana.²⁶

Polisorbat 80

Etoposide Kabi zawiera polisorbat 80. U wcześniaków, którym podawano witaminę E zawierającą polisorbat 80, wystąpił zagrażający życiu zespół obejmujący zaburzenia czynności wątroby i nerek, niewydolność oddechową, małopłytkowość oraz wodobrzusze.²⁷