Interakcje leku
Entonox 50% + 50%

Produkt ENTONOX, zawierający 50% podtlenku azotu i 50% tlenu, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne, szczególnie z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Podtlenek azotu nasila działanie anestetyków wziewnych (sewofluran, desfluran, izofluran), opioidów (morfina, fentanyl, tramadol), benzodiazepin (diazepam, midazolam) oraz środków psychomimetycznych, co może prowadzić do głębokiej sedacji, zahamowania odruchów obronnych i ryzyka depresji oddechowej. Ponadto, ENTONOX nasila toksyczność metotreksatu poprzez hamowanie syntetazy metioniny i metabolizmu kwasu foliowego, co zwiększa ryzyko hematologicznych działań niepożądanych. Tlen wchodzący w skład mieszaniny może potęgować toksyczne działanie na płuca leków takich jak bleomycyna, amiodaron i nitrofurantoina, zwiększając ryzyko zwłóknienia i zapalenia płuc. W przypadku długotrwałego stosowania konieczne jest monitorowanie parametrów hematologicznych i funkcji neurologicznych ze względu na ryzyko megaloblastycznej anemii, polineuropatii i podostrego zwyrodnienia rdzenia kręgowego, wynikających z inaktywacji witaminy B12 przez podtlenek azotu.

Pobierz ChPL PDF Entonox – Gaz medyczny sprężony – 50% + 50%
  1. Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
    1. Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy
    2. Interakcje z metotrekstatem
    3. Interakcje z lekami o potencjale toksycznym dla płuc
    4. Interakcje metaboliczne z witaminą B12
  2. Interakcje z alkoholem
    1. Mechanizm interakcji z alkoholem
  3. Tabela interakcji ENTONOX z innymi produktami leczniczymi
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. krótkotrwały ból o łagodnym nasileniu
  2. krótkotrwały ból o umiarkowanym nasileniu
Substancja czynna
  1. podtlenek azotu
  2. tlen
Kategoria leku
  1. gazy medyczne
  2. leki przeciwbólowe
  3. leki uspokajające

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

ENTONOX (50% podtlenek azotu + 50% tlen) wchodzi w interakcje z wieloma lekami oraz substancjami, co wymaga szczególnej uwagi podczas jego stosowania. Ze względu na złożoną farmakodynamikę składników ENTONOX, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym podawaniu z innymi produktami leczniczymi.1

Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy

Podtlenek azotu zawarty w produkcie ENTONOX wykazuje działanie addytywne z innymi lekami wpływającymi na ośrodkowy układ nerwowy. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie z:

  • Anestetykami wziewnymi – nasilenie efektu znieczulającego
  • Opioidami – wzmocnienie działania przeciwbólowego i sedatywnego
  • Benzodiazepinami – nasilenie działania uspokajającego
  • Środkami psychomimetycznymi – wzmocnienie działania psychoaktywnego

Jednoczesne stosowanie ENTONOX z wyżej wymienionymi lekami stwarza ryzyko wystąpienia głębokiej sedacji oraz zahamowania odruchów obronnych pacjenta, co może prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych.2

Interakcje z metotrekstatem

ENTONOX wywiera istotny wpływ na działanie metotreksatu. Mieszanina gazów nasila hamujące działanie metotreksatu na syntetazę metioniny oraz metabolizm kwasu foliowego. Może to prowadzić do nasilenia działań niepożądanych metotreksatu, w tym toksyczności hematologicznej.3

Interakcje z lekami o potencjale toksycznym dla płuc

Tlen, będący składnikiem ENTONOX, może nasilać toksyczne działanie na płuca niektórych leków. Dotyczy to szczególnie:

  • Bleomycyny – cytostatyk stosowany w leczeniu nowotworów
  • Amiodaronu – lek przeciwarytmiczny
  • Furadantiny (nitrofurantoiny) – lek przeciwbakteryjny
  • Antybiotyków o podobnym profilu działania niepożądanego na tkankę płucną

Wdychanie tlenu w dużym stężeniu (50% w przypadku ENTONOX) może znacząco zwiększyć ryzyko wystąpienia powikłań płucnych u pacjentów leczonych wyżej wymienionymi lekami.4

Interakcje metaboliczne z witaminą B12

Podtlenek azotu powoduje inaktywację witaminy B12 (kobalaminy), która pełni funkcję kofaktora syntetazy metioniny. Mechanizm ten zaburza prawidłowy metabolizm kwasu foliowego, co prowadzi do upośledzenia syntezy DNA. Zjawisko to ma szczególne znaczenie podczas długotrwałego podawania podtlenku azotu.5

Konsekwencje zaburzeń metabolizmu witaminy B12 mogą obejmować:

  • Zmiany megaloblastyczne w szpiku kostnym
  • Polineuropatię obwodową
  • Podostre złożone zwyrodnienie rdzenia kręgowego

Z uwagi na powyższe ryzyko, czas podawania produktu ENTONOX powinien być ograniczony, a podczas długotrwałej terapii konieczne jest monitorowanie parametrów hematologicznych oraz funkcji neurologicznych.6

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne stosowanie ENTONOX i alkoholu etylowego (etanolu) stwarza poważne ryzyko interakcji. Alkohol, podobnie jak podtlenek azotu, wykazuje działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. Łączne stosowanie tych substancji prowadzi do synergistycznego efektu depresyjnego na OUN.

Mechanizm interakcji z alkoholem

Zarówno podtlenek azotu jak i alkohol etylowy oddziałują na receptory GABA-ergiczne w mózgu, prowadząc do nasilenia efektu hamującego na aktywność neuronalną. Dodatkowo, oba związki wpływają na przepływ krwi w mózgu oraz na metabolizm glukozy w ośrodkowym układzie nerwowym.

Potencjalne skutki jednoczesnego stosowania ENTONOX i alkoholu obejmują:

  • Nasilone działanie sedatywne
  • Znaczne zaburzenia świadomości
  • Głęboka depresja oddechowa
  • Zaburzenia koordynacji psychoruchowej
  • Przedłużony czas eliminacji obu substancji z organizmu
  • Zwiększone ryzyko nudności i wymiotów

Ze względu na powyższe ryzyko, należy bezwzględnie unikać podawania ENTONOX pacjentom będącym pod wpływem alkoholu. Zaleca się zachowanie co najmniej 24-godzinnego odstępu między spożyciem alkoholu a podaniem ENTONOX.

Tabela interakcji ENTONOX z innymi produktami leczniczymi

Grupa leków/substancja Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Anestetyki wziewne (sewofluran, desfluran, izofluran) Addytywne działanie depresyjne na OUN Nasilenie znieczulenia, zwiększone ryzyko głębokiej sedacji Wysoki Zmniejszenie dawki anestetyków wziewnych podczas jednoczesnego stosowania
Opioidy (morfina, fentanyl, tramadol) Synergistyczne działanie depresyjne na OUN Nasilone działanie przeciwbólowe, zwiększone ryzyko depresji oddechowej Wysoki Zmniejszenie dawki opioidów, dokładne monitorowanie oddechu
Benzodiazepiny (diazepam, midazolam) Addytywne działanie na receptory GABA Nasilona sedacja, zahamowanie odruchów obronnych Wysoki Redukcja dawki benzodiazepin, monitorowanie funkcji życiowych
Metotreksat Hamowanie syntetazy metioniny i metabolizmu kwasu foliowego Nasilenie toksyczności metotreksatu, zaburzenia hematologiczne Średni Monitorowanie parametrów hematologicznych, rozważenie suplementacji kwasu foliowego
Bleomycyna Nasilenie toksycznego działania na płuca przez tlen Zwiększone ryzyko zwłóknienia płuc, zaburzeń oddechowych Wysoki Jeśli możliwe, unikać jednoczesnego stosowania
Amiodaron Nasilenie toksycznego działania na płuca przez tlen Zwiększone ryzyko zapalenia płuc, zwłóknienia płuc Średni Monitorowanie funkcji płuc, ograniczenie czasu ekspozycji na ENTONOX
Furadantina (nitrofurantoina) Nasilenie toksycznego działania na płuca przez tlen Zwiększone ryzyko zapalenia płuc, reakcje alergiczne Średni Monitorowanie funkcji płuc, ograniczenie czasu ekspozycji na ENTONOX
Alkohol etylowy Synergistyczne działanie depresyjne na OUN Głęboka sedacja, zaburzenia świadomości, depresja oddechowa Wysoki Bezwzględnie unikać jednoczesnego stosowania, zachować 24h odstępu
Leki wywołujące niedobór witaminy B12 Nasilenie inaktywacji witaminy B12 przez podtlenek azotu Zwiększone ryzyko anemii megaloblastycznej, neuropatii Średni Monitorowanie parametrów hematologicznych, suplementacja witaminy B12
Środki psychomimetyczne Addytywne działanie na OUN Nasilone działanie psychoaktywne, ryzyko reakcji psychotycznych Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania

Należy podkreślić, że powyższa tabela nie obejmuje wszystkich możliwych interakcji produktu ENTONOX. W przypadku wątpliwości dotyczących potencjalnych interakcji z lekami nieprzedstawionymi w tabeli, zaleca się konsultację z farmakologiem klinicznym lub specjalistą anestezjologii.

Ze względu na interakcje z witaminą B12 i jej rolę w metabolizmie kwasu foliowego, u pacjentów poddawanych długotrwałemu leczeniu z zastosowaniem ENTONOX zaleca się regularną kontrolę morfologii krwi oraz ocenę funkcji neurologicznych. W przypadku wystąpienia objawów neurologicznych sugerujących neuropatię, należy rozważyć natychmiastowe przerwanie podawania ENTONOX oraz suplementację witaminy B12.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl