Skład i postać leku
Entonox 50% + 50%

ENTONOX to medyczny gaz leczniczy będący mieszaniną 50% podtlenku azotu (N2O) i 50% tlenu (O2) w równych proporcjach objętościowych, sprężony do ciśnienia 138 bar (butle stalowe) lub 170 bar (butle aluminiowe) w temperaturze 15°C. Produkt dostępny jest w różnych pojemnościach butli: 2, 2,5, 5 oraz 10 litrów, dostarczając odpowiednio od 550 do 2800 litrów gazu w warunkach atmosferycznych. Butle wyposażone są w zawory zamykające, a niektóre modele aluminiowe posiadają zintegrowany regulator ciśnienia i przepływomierz z zakresem regulacji przepływu 0-15 l/min. Produkt jest bezbarwny, bezwonny, nie zawiera substancji pomocniczych, a okres ważności wynosi 3 lata przy przechowywaniu w temperaturze powyżej -5°C, z zaleceniem stabilizacji butli w temperaturze powyżej +10°C przez 48 godzin po ekspozycji na niskie temperatury.

Skład i postać farmaceutyczna produktu leczniczego ENTONOX

ENTONOX jest produktem leczniczym w postaci sprężonego gazu medycznego, zawierającym mieszaninę podtlenku azotu (Dinitrogenii oxidum, N2O, medyczny „gaz rozweselający”) oraz tlenu (Oxygenium, O2, tlen medyczny) w równych proporcjach objętościowych – 50% v/v każdego składnika. Mieszanina gazów znajduje się pod ciśnieniem 138 lub 170 bar (w temperaturze 15°C), w zależności od rodzaju opakowania. Gaz medyczny jest bezbarwny i bezwonny, nie zawiera żadnych substancji pomocniczych.1

Charakterystyka opakowań produktu ENTONOX

Produkt leczniczy ENTONOX dostępny jest w różnych rodzajach opakowań, które zostały zaprojektowane z myślą o różnorodnych potrzebach klinicznych. Butle z gazem posiadają charakterystyczne oznaczenie – ramiona butli są oznakowane biało-niebiesko (symbolizując tlen/podtlenek azotu), natomiast korpus butli jest biały, co jest standardowym oznaczeniem dla gazów medycznych.2

Butle stalowe

Produkt dostępny jest w stalowych butlach gazowych napełnianych do ciśnienia 138 bar w następujących wariantach:3

  • Butla o pojemności 2,5 litra z zaworem zamykającym
  • Butla o pojemności 5 litrów z zaworem zamykającym

Butle aluminiowe

Dostępne są również aluminiowe butle gazowe napełniane do ciśnienia 170 bar w następujących wariantach:4

  • Butla o pojemności 2 litry:
    • Z zaworem zamykającym ze zintegrowanym regulatorem ciśnienia i przepływomierzem
    • Z zaworem zamykającym ze zintegrowanym regulatorem ciśnienia (bez przepływomierza)
  • Butla o pojemności 5 litrów:
    • Z zaworem zamykającym ze zintegrowanym regulatorem ciśnienia i przepływomierzem
    • Z zaworem zamykającym ze zintegrowanym regulatorem ciśnienia (bez przepływomierza)
  • Butla o pojemności 10 litrów:
    • Z zaworem zamykającym ze zintegrowanym regulatorem ciśnienia i przepływomierzem
    • Z zaworem zamykającym ze zintegrowanym regulatorem ciśnienia (bez przepływomierza)

Objętość dostarczanego gazu

Butle napełniane do ciśnienia 138 bar (stalowe) lub 170 bar (aluminiowe) dostarczają określoną objętość gazu przy ciśnieniu atmosferycznym i temperaturze 15°C, zgodnie z poniższą tabelą:5

Rozmiar butli (litry) Ciśnienie napełniania (bar) Objętość gazu (litry)
2 170 560
2,5 138 550
5 138 1100
5 170 1400
10 170 2800

Należy zaznaczyć, że nie wszystkie wymienione rodzaje opakowań muszą znajdować się w obrocie.6

Forma podania i specjalne środki ostrożności

ENTONOX może być podawany pacjentom za pomocą dedykowanych systemów dostarczania gazu. W przypadku butli z zaworem LIV, zawierają one wbudowany regulator ciśnienia, co eliminuje konieczność stosowania oddzielnego regulatora. Zawór LIV wyposażony jest w szybkie złącze do podłączenia maski „na żądanie”, a także oddzielną końcówkę umożliwiającą ciągły przepływ gazu, z możliwością regulacji przepływu w zakresie 0-15 litrów na minutę.7

Przechowywanie produktu

Okres ważności produktu ENTONOX wynosi 3 lata. Należy przestrzegać określonych warunków przechowywania:8

  • Nie przechowywać w temperaturze poniżej -5°C
  • W przypadku podejrzenia, że produkt był przechowywany w zbyt niskiej temperaturze, butle należy przechowywać w pozycji poziomej w temperaturze powyżej +10°C przez co najmniej 48 godzin przed użyciem9

Ze względu na specyficzne właściwości sprężonych gazów medycznych, należy zachować szczególne środki ostrożności podczas przechowywania butli:10

  • Przechowywać z dala od materiałów łatwopalnych, gdyż kontakt z takimi materiałami może spowodować pożar
  • Stosować jedynie w dobrze wentylowanych pomieszczeniach, ponieważ opary mogą powodować senność i zawroty głowy
  • Nie palić tytoniu w pobliżu butli
  • Nie wystawiać butli na działanie wysokich temperatur
  • W przypadku ryzyka pożaru – przenieść butle w bezpieczne miejsce
  • Utrzymywać butle w czystości i suchości
  • Nie stosować olejów i smarów do obsługi butli i zaworów
  • Butle przechowywać w zamkniętych pomieszczeniach przeznaczonych specjalnie dla gazów medycznych
  • Zabezpieczyć butle przed przewróceniem lub upuszczeniem
  • Przechowywać i transportować butle z zamkniętymi zaworami

Przygotowanie do użycia

Przed rozpoczęciem stosowania produktu ENTONOX należy wykonać następujące czynności:11

  1. Usunąć pieczęć i ochronną nasadkę z zaworu butli
  2. Sprawdzić, czy szybkie złącze jest czyste oraz czy wszystkie połączenia są w dobrym stanie
  3. Otwierać zawór butli powoli – przynajmniej o pół obrotu

W przypadku wykrycia wycieku gazu należy:12

  1. Natychmiast zamknąć zawór butli
  2. Jeśli butla nadal przecieka, należy opróżnić ją na świeżym powietrzu
  3. Wadliwe butle oznaczyć, umieścić w wyznaczonym miejscu przeznaczonym na urządzenia do reklamacji i zwrócić do dostawcy

Używanie butli gazowej

Podczas użytkowania produktu ENTONOX należy przestrzegać następujących zasad:13

  • Duże butle gazowe transportować wyłącznie za pomocą odpowiedniego typu wózków przeznaczonych do transportu butli
  • Zachować szczególną ostrożność, aby urządzenia łączące nie uległy obluzowaniu
  • Surowo zabronione jest palenie tytoniu i używanie otwartego ognia w pomieszczeniach, w których prowadzone jest leczenie za pomocą produktu ENTONOX
  • Podczas używania, butla musi być stabilnie umocowana w odpowiednim wsporniku

Należy monitorować poziom ciśnienia w butli i rozważyć jej wymianę, gdy ciśnienie spadnie do poziomu, przy którym wskaźnik na zaworze znajdzie się na żółtym polu. Istotne jest, aby w butli pozostało niewielkie ciśnienie resztkowe, co zapobiega dostaniu się zanieczyszczeń do wnętrza butli.14

Po zakończeniu korzystania z produktu, zawór butli musi zostać całkowicie zamknięty ręcznie „do oporu”. Następnie należy usunąć ciśnienie z regulatora lub złącza.15

Specjalne aspekty bezpieczeństwa podczas użytkowania

Należy pamiętać, że ENTONOX jako gaz medyczny powinien być używany wyłącznie w celach leczniczych. Podczas obsługi butli, należy przestrzegać zasady rozdzielania różnych rodzajów gazów oraz oddzielnego przechowywania butli pełnych i pustych.16

Szczególnie ważne jest, aby nigdy nie używać olejów i smarów przy obsłudze zaworów butli, nawet gdy zawór trudno się obraca lub występują trudności przy podłączaniu regulatora. Zawór i towarzyszący osprzęt należy obsługiwać czystymi, nienatłuszczonymi (np. kremem do rąk) rękoma.17

Do podawania mieszaniny gazów 50% N2O / 50% O2 należy używać wyłącznie standardowego wyposażenia przeznaczonego specjalnie do tego typu produktów.18

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl