Właściwości farmakodynamiczne
Elymbus 0,1 mg/g

Mechanizm działania bimatoprostu

Bimatoprost, substancja czynna produktu Elymbus 0,1 mg/g żel do oczu, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków oftalmologicznych, analogów prostaglandyn (kod ATC: S01EE03). Jest to syntetyczny prostamid, który pod względem budowy przypomina prostaglandynę F2α (PGF2α), jednak nie oddziałuje poprzez żaden ze znanych receptorów prostaglandyn. Działanie bimatoprostu polega na wybiórczym naśladowaniu efektów biosyntezowanych substancji zwanych prostamidami, choć dokładna struktura receptora dla prostamidów nie została jeszcze określona.¹

Mechanizm działania, dzięki któremu bimatoprost obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe (IOP) u ludzi, opiera się na dwóch procesach: zwiększeniu odpływu cieczy wodnistej przez siatkę włókien kolagenowych oraz zwiększeniu odpływu drogą naczyniówkowo-twardówkową. Warto zauważyć, że obniżanie ciśnienia wewnątrzgałkowego rozpoczyna się stosunkowo szybko – około 4 godziny od pierwszej aplikacji leku. Maksymalny efekt terapeutyczny osiągany jest w czasie od 8 do 12 godzin po podaniu, a działanie obniżające ciśnienie utrzymuje się przez co najmniej 24 godziny, co umożliwia stosowanie leku raz na dobę.²

Skuteczność kliniczna bimatoprostu

Skuteczność i bezpieczeństwo produktu Elymbus zostały potwierdzone w wieloośrodkowym, randomizowanym, zamaskowanym badaniu klinicznym III fazy, trwającym 3 miesiące. Badanie porównywało niezawierający środków konserwujących Elymbus z produktem referencyjnym w postaci kropli do oczu zawierających bimatoprost 0,1 mg/ml ze środkiem konserwującym. W badaniu wzięło udział 485 pacjentów z jaskrą lub nadciśnieniem ocznym, których średni wiek wynosił 63,4 lata (zakres 30-91 lat).³

Celem badania było wykazanie równoważności preparatu Elymbus z produktem referencyjnym bimatoprostu 0,1 mg/ml. Oba leki podawano raz na dobę, wieczorem. Pierwszorzędowym punktem końcowym skuteczności była średnia zmiana ciśnienia wewnątrzgałkowego w stosunku do wartości początkowej, mierzona w trzech punktach czasowych (08:00, 10:00 i 16:00) w 12. tygodniu badania. Przyjęty margines równoważności zakładał różnicę średniego IOP nieprzekraczającą 1,5 mmHg dla wszystkich punktów czasowych.⁴

Wyniki badań skuteczności

Produkt Elymbus wykazał klinicznie istotne zmniejszenie ciśnienia wewnątrzgałkowego we wszystkich badanych punktach czasowych i potwierdził równoważność terapeutyczną z produktem referencyjnym zawierającym bimatoprost 0,1 mg/ml. Szczegółowe dane przedstawiono w poniższej tabeli:⁵

Powyższe dane wyraźnie wskazują, że produkt Elymbus osiągnął podobne obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego jak produkt referencyjny. Różnice między preparatami we wszystkich punktach czasowych mieściły się w założonym marginesie równoważności, co potwierdza równoważną skuteczność terapeutyczną.⁶

Profil bezpieczeństwa bimatoprostu

Trwające 3 miesiące badanie kliniczne nie zidentyfikowało żadnych nowych działań niepożądanych dla produktu leczniczego Elymbus poza tymi, które zostały już udokumentowane dla produktu referencyjnego bimatoprostu 0,1 mg/ml. Najczęściej zgłaszanym zdarzeniem niepożądanym związanym z leczeniem w obu grupach było przekrwienie (spojówki i oka). Warto podkreślić, że w przypadku produktu Elymbus przekrwienie występowało rzadziej (6,8% pacjentów) w porównaniu z produktem referencyjnym (11,2% pacjentów).⁷

Również nasilenie przekrwienia spojówek było mniej częste w grupie otrzymującej Elymbus w porównaniu z bimatoprostem 0,1 mg/ml, zarówno w 6. tygodniu (odpowiednio 20,1% versus 29,3%), jak i w 12. tygodniu badania (odpowiednio 18,3% versus 30,4%).⁸

Subiektywne objawy niepożądane

Stosowanie produktu leczniczego Elymbus wiązało się z mniejszą częstością występowania subiektywnych objawów ze strony oka w porównaniu z produktem referencyjnym. W 12. tygodniu badania zaobserwowano następujące różnice w profilach objawów występujących w ciągu dnia:⁹

• Podrażnienie/pieczenie: 12,3% (Elymbus) versus 19,5% (produkt referencyjny)
• Uczucie suchości oka: 16,4% (Elymbus) versus 25,6% (produkt referencyjny)

Podobnie, w przypadku subiektywnych objawów po zakropleniu leku, Elymbus wykazał lepszy profil tolerancji:¹⁰

• Podrażnienie/pieczenie: 12,8% (Elymbus) versus 21,2% (produkt referencyjny)
• Swędzenie: 5,4% (Elymbus) versus 10,4% (produkt referencyjny)
• Uczucie suchości oka: 7,3% (Elymbus) versus 14,3% (produkt referencyjny)

Ograniczenia doświadczenia klinicznego

Należy zaznaczyć, że dostępne są ograniczone doświadczenia dotyczące stosowania produktu leczniczego Elymbus u pacjentów z określonymi typami jaskry, takimi jak:¹¹

• Jaskra z otwartym kątem przesączania – najczęstsza postać jaskry, charakteryzująca się podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym przy otwartym kącie przesączania
• Jaskra rzekomozłuszczająca – wtórna forma jaskry z otwartym kątem przesączania, związana z zespołem rzekomozłuszczenia
• Jaskra barwnikowa – rzadszy rodzaj jaskry z otwartym kątem przesączania, charakteryzujący się uwalnianiem pigmentu z tęczówki
• Przewlekła jaskra z zamkniętym kątem przesączania po drożnej irydotomii – postać jaskry po wykonanym zabiegu irydotomii, mającym na celu utworzenie otworu w tęczówce

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Nie przeprowadzono odpowiednich badań określających bezpieczeństwo stosowania i skuteczność produktu leczniczego Elymbus u dzieci i młodzieży w wieku od 0 do 18 lat. Z tego powodu nie ustalono zasad stosowania produktu w tej grupie wiekowej i należy zachować ostrożność przy rozważaniu terapii bimatoprostem u pacjentów pediatrycznych.¹²