Przedawkowanie
Elitasone 1 mg/g

Przedawkowanie miejscowych kortykosteroidów, takich jak mometazon furoinian zawarty w preparacie Elitasone 1 mg/g maść, stanowi istotne zagrożenie kliniczne, głównie w wyniku długotrwałego stosowania lub aplikacji na rozległe powierzchnie skóry. Mechanizm patofizjologiczny opiera się na supresji osi podwzgórze-przysadka-kora nadnerczy, co może prowadzić do niewydolności kory nadnerczy i zaburzeń homeostazy. Objawy przedawkowania obejmują retencję sodu i płynów z obrzękami, nadciśnienie tętnicze, hiperglikemię (przekraczającą próg nerkowy około 180 mg/dl skutkującą cukromoczem), osłabienie odporności, a w ciężkich przypadkach zespół Cushinga oraz niewydolność kory nadnerczy. Warto podkreślić, że objawy ostrego przedawkowania są zazwyczaj odwracalne po wdrożeniu odpowiedniego leczenia.

Przedawkowanie leku Elitasone

Przedawkowanie miejscowych kortykosteroidów, w tym mometazonu furoinianu zawartego w leku Elitasone 1 mg/g maść, jest istotnym problemem klinicznym, który wymaga szczególnej uwagi personelu medycznego. Zagrożenia związane z przedawkowaniem wynikają głównie z długotrwałego stosowania lub aplikacji na zbyt rozległe powierzchnie skóry.1

Mechanizm przedawkowania

Głównym mechanizmem prowadzącym do ogólnoustrojowych objawów przedawkowania jest zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-kora nadnerczy. Ten patofizjologiczny proces może w konsekwencji prowadzić do rozwoju niewydolności kory nadnerczy, zaburzając homeostazę organizmu.2

Objawy przedawkowania

Manifestacja kliniczna przedawkowania mometazonu furoinianu może przybierać różne formy, od łagodnych zaburzeń metabolicznych do poważnych powikłań endokrynologicznych. W przypadkach długotrwałej ekspozycji na lek, pacjenci mogą prezentować objawy o różnym stopniu nasilenia.3

Ostre przedawkowanie charakteryzuje się objawami, które zazwyczaj mają charakter odwracalny, co oznacza, że po prawidłowym postępowaniu terapeutycznym mogą ustąpić.4

Postępowanie terapeutyczne

W przypadku rozpoznania przedawkowania preparatu Elitasone 1 mg/g, maść, kluczowe znaczenie ma odpowiednie leczenie wspierające. Jeśli to konieczne, należy wdrożyć procedury mające na celu wyrównanie stężenia elektrolitów, aby zapobiec dalszym powikłaniom metabolicznym.5

W sytuacji przewlekłego zatrucia, kiedy doszło do długotrwałej supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, właściwym postępowaniem jest stopniowe odstawianie produktu leczniczego. Nagłe przerwanie terapii mogłoby skutkować objawami odstawiennymi i zaostrzeniem niewydolności kory nadnerczy.6

Szczegółowa charakterystyka objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Mechanizm patofizjologiczny
Obrzęki Retencja płynów i sodu, prowadząca do obrzęków obwodowych, szczególnie kończyn dolnych Efekt mineralokortykoidowy, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej
Nadciśnienie Podwyższone wartości ciśnienia tętniczego krwi, zazwyczaj wtórne do retencji płynów i sodu Zwiększenie objętości wewnątrznaczyniowej, skurcz naczyń obwodowych
Hiperglikemia Podwyższenie stężenia glukozy we krwi, mogące prowadzić do wtórnych powikłań metabolicznych Nasilenie glukoneogenezy wątrobowej, zmniejszenie wrażliwości tkanek na insulinę
Cukromocz Obecność glukozy w moczu, będąca konsekwencją hiperglikemii przekraczającej próg nerkowy Przekroczenie progu nerkowego dla reabsorpcji glukozy (około 180 mg/dl)
Zmniejszenie odporności Upośledzenie funkcji układu immunologicznego, zwiększona podatność na infekcje Supresja odpowiedzi komórkowej i humoralnej, zmniejszenie migracji leukocytów do miejsc zapalnych
Choroba Cushinga Zespół objawów w ciężkich przypadkach: twarz księżycowata, otyłość centralna, rozstępy, osteoporoza, zaniki mięśniowe Długotrwała hiperkortyzolemia, zaburzenie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza
Niewydolność kory nadnerczy Osłabienie, hipotonia, hipoglikemia, zaburzenia elektrolitowe Zahamowanie endogennej produkcji kortyzolu wskutek supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza

Pacjenci szczególnie narażeni na przedawkowanie

Szczególną ostrożność należy zachować stosując mometazonu furoinian u pacjentów z grupy zwiększonego ryzyka przedawkowania, do których należą:

  • Pacjenci pediatryczni – ze względu na większy stosunek powierzchni ciała do masy
  • Osoby stosujące lek na duże powierzchnie skóry
  • Pacjenci z zaburzeniami bariery skórnej
  • Osoby stosujące opatrunki okluzyjne
  • Pacjenci poddani długotrwałej terapii kortykosteroidami miejscowymi

W przypadku rozpoznania objawów przedawkowania preparatu Elitasone, konieczne jest wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego, uwzględniającego zarówno stopniowe odstawianie preparatu, jak i leczenie objawów ogólnoustrojowych, które mogą się pojawić.7

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl