Właściwości farmakodynamiczne
Dutrys 0,5 mg
Dutasteryd, inhibitor obu izoenzymów 5-alfa reduktazy (typ 1 i 2), skutecznie hamuje konwersję testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT), prowadząc do redukcji stężenia DHT w surowicy o 85-94% w ciągu pierwszego roku terapii dawką 0,5 mg/dobę. Leczenie powoduje istotne zmniejszenie objętości gruczołu krokowego (średnio o 23,6% po 12 miesiącach, z 54,9 ml do 42,1 ml) oraz strefy przejściowej (o 17,8% w tym samym okresie), co przekłada się na złagodzenie objawów BPH, poprawę wskaźnika AUA-SI (redukcja o 4,5 punktu po 2 latach vs 2,3 w placebo) oraz wzrost maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax o 2,0 ml/s po 2 latach vs 0,9 ml/s w placebo). Dutasteryd zmniejsza ryzyko ostrego zatrzymania moczu o 57% (1,8% vs 4,2% w placebo) i konieczności leczenia zabiegowego o 48% po 2 latach terapii. Terapia skojarzona dutasterydem i tamsulozyną wykazuje przewagę nad monoterapiami w zakresie poprawy IPSS, Qmax oraz redukcji progresji klinicznej i ryzyka powikłań BPH, zmniejszając ryzyko ostrego zatrzymania moczu lub leczenia zabiegowego o 65,8% w porównaniu do tamsulozyny (4,2% vs 11,9%).
- Właściwości farmakodynamiczne leku Dutrys
- Wpływ na poziom hormonów
- Wpływ na gruczoł krokowy
- Skuteczność kliniczna
- Wpływ na ostre zatrzymanie moczu i konieczność interwencji chirurgicznej
- Dodatkowe efekty kliniczne
- Bezpieczeństwo stosowania: nowotwory gruczołu piersiowego
- Wpływ na płodność u mężczyzn
- Leczenie skojarzone z tamsulozyną
- Efekty leczenia skojarzonego w porównaniu z monoterapiami
- Bezpieczeństwo kardiologiczne
- Badania dotyczące raka gruczołu krokowego
- Wpływ na funkcje seksualne
- Kolejne rozdziały
Właściwości farmakodynamiczne leku Dutrys
Dutasteryd należy do grupy farmakoterapeutycznej leków urologicznych, inhibitorów 5-alfa reduktazy testosteronu (kod ATC: G04CB02). Jego działanie farmakodynamiczne opiera się na hamowaniu konwersji testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT) poprzez blokowanie obu typów izoenzymów 5-alfa reduktazy (typ 1 i 2), które uczestniczą w tym procesie metabolicznym.1
Wpływ na poziom hormonów
Dutasteryd wykazuje szybkie i znaczące działanie na stężenie DHT w surowicy. Zmniejszenie poziomu DHT jest zależne od dawki i obserwowane już w pierwszych 1-2 tygodniach leczenia, osiągając redukcję o 85-90%. U pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego leczonych dutasterydem w dawce 0,5 mg na dobę, średnie zmniejszenie stężenia DHT wyniosło 94% w pierwszym roku i 93% w drugim roku terapii. Jednocześnie zaobserwowano umiarkowane, wynoszące 19%, zwiększenie stężenia testosteronu zarówno w pierwszym, jak i drugim roku stosowania leku.2
Wpływ na gruczoł krokowy
Istotne zmniejszenie objętości gruczołu krokowego zaobserwowano już po pierwszym miesiącu leczenia dutasterydem, a efekt ten pogłębiał się przez kolejne 24 miesiące (p<0,001). Po 12 miesiącach terapii dutasterydem uzyskano zmniejszenie objętości gruczołu krokowego o 23,6% (z 54,9 ml do 42,1 ml) w porównaniu ze zmniejszeniem jedynie o 0,5% (z 54,0 ml do 53,7 ml) w grupie otrzymującej placebo. Równolegle stwierdzono znaczące (p<0,001) zmniejszenie objętości strefy przejściowej gruczołu krokowego, widoczne już po pierwszym miesiącu i postępujące przez 24 miesiące. W 12. miesiącu redukcja objętości strefy przejściowej wyniosła średnio 17,8% (z 26,8 ml do 21,4 ml) w grupie dutasterydu, podczas gdy w grupie placebo zaobserwowano zwiększenie o 7,9% (z 26,8 ml do 27,5 ml). Efekt zmniejszenia wymiarów gruczołu krokowego utrzymywał się także w kolejnych dwóch latach badań prowadzonych metodą próby otwartej. Zmniejszenie objętości gruczołu prowadziło do złagodzenia objawów, zmniejszenia ryzyka ostrego zatrzymania moczu oraz konieczności leczenia zabiegowego.<sup data-drug="Dutrys" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Już po upływie 1 miesiąca od rozpoczęcia leczenia dutasterydem obserwowano znamienne zmniejszenie objętości gruczołu krokowego, które postępowało w kolejnych 24 miesiącach (p <0,001). W 12 miesiącu stosowania dutasterydu uzyskano zmniejszenie objętości gruczołu krokowego o 23,6% (z 54,9 ml do 42,1 ml) w porównaniu ze zmniejszeniem o 0,5% (z 54,0 ml do 53,7 ml) w grupie pacjentów otrzymujących placebo. Równocześnie obserwowano znamienne (p 3
Skuteczność kliniczna
Skuteczność dutasterydu w dawce 0,5 mg na dobę oceniono w trzech dwuletnich, wieloośrodkowych badaniach z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo. Uczestniczyło w nich 4325 mężczyzn z umiarkowanymi lub ciężkimi objawami łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH), posiadających gruczoł krokowy o objętości ≥30 ml i stężenie PSA w zakresie 1,5-10,0 ng/ml. U części pacjentów, którzy ukończyli badania, kontynuowano je w formie próby otwartej przez kolejne dwa lata, utrzymując dawkę 0,5 mg dutasterydu. Łączny czteroletni okres obserwacji ukończyło 37% pacjentów z grupy placebo i 40% pacjentów z grupy dutasterydu.4
Efektywność dutasterydu oceniono głównie w oparciu o:
- nasilenie dolegliwości ze strony dolnych dróg moczowych mierzone kwestionariuszem AUA-SI (American Urological Association Symptom Index)
- maksymalny przepływ cewkowy (Qmax)
- częstość występowania ostrego zatrzymania moczu
- wskazania do leczenia zabiegowego
AUA-SI jest kwestionariuszem składającym się z 7 pytań oceniających nasilenie objawów, gdzie maksymalny wynik to 35 punktów. Początkowa średnia wartość AUA-SI wynosiła około 17 punktów. Po 6 miesiącach, roku i 2 latach leczenia w grupie placebo odnotowano zmniejszenie nasilenia objawów odpowiednio o 2,5; 2,5 i 2,3 punktu, natomiast w grupie dutasterydu odnotowano większą poprawę – odpowiednio o 3,2; 3,8 i 4,5 punktu. Różnice te były statystycznie istotne. Poprawa wartości AUA-SI utrzymywała się przez cały czteroletni okres obserwacji.5
Początkowa średnia wartość maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax) wyniosła około 10 ml/s (wartość prawidłowa ≥15 ml/s). Po roku i dwóch latach stosowania dutasterydu odnotowano większą poprawę średniej wartości Qmax – odpowiednio o 1,7 ml/s i 2,0 ml/s, w porównaniu do grupy placebo – odpowiednio o 0,8 ml/s i 0,9 ml/s. Różnice te były statystycznie istotne w okresie od 1 do 24 miesięcy leczenia. Poprawa parametrów przepływu utrzymywała się także w kolejnych dwóch latach badań prowadzonych metodą próby otwartej.6
Wpływ na ostre zatrzymanie moczu i konieczność interwencji chirurgicznej
Po dwóch latach leczenia częstość występowania ostrego zatrzymania moczu w grupie placebo wyniosła 4,2%, podczas gdy w grupie dutasterydu jedynie 1,8%. Oznacza to 57% zmniejszenie ryzyka tego powikłania. Różnica ta jest statystycznie istotna i oznacza, że należy leczyć 42 pacjentów przez dwa lata, aby zapobiec jednemu przypadkowi ostrego zatrzymania moczu (95% przedział ufności 30-73).7
Prawdopodobieństwo konieczności leczenia chirurgicznego z powodu BPH po 2 latach wyniosło 4,1% w grupie placebo i 2,2% w grupie dutasterydu, co stanowi 48% redukcję ryzyka. Różnica ta jest statystycznie istotna i wskazuje, że aby zapobiec jednemu zabiegowi chirurgicznemu, należy leczyć 51 pacjentów przez dwa lata (95% przedział ufności 33-109).8
Dodatkowe efekty kliniczne
Przyjmowanie dutasterydu może wpływać na wzrost włosów, potencjalnie zmniejszając ich utratę i indukując wzrost w typowym męskim łysieniu androgenowym, chociaż w badaniach III fazy nie oceniano formalnie tego efektu.9
W rocznym badaniu oceniającym wpływ dutasterydu na czynność tarczycy u zdrowych mężczyzn, nie zaobserwowano istotnego wpływu na stężenie wolnej tyroksyny. Stwierdzono natomiast umiarkowane zwiększenie stężenia TSH (o 0,4 MCIU/ml) w porównaniu z placebo, choć średnie stężenia TSH (1,4-1,9 MCIU/ml) pozostawały w zakresie wartości prawidłowych (0,5-5/6 MCIU/ml). W żadnym z badań klinicznych nie odnotowano niekorzystnego wpływu dutasterydu na czynność tarczycy.10
Bezpieczeństwo stosowania: nowotwory gruczołu piersiowego
Podczas dwuletnich badań klinicznych, obejmujących 3374 pacjento-lat leczenia dutasterydem, zidentyfikowano 2 przypadki raka gruczołu piersiowego u pacjentów przyjmujących dutasteryd i 1 przypadek u pacjenta otrzymującego placebo. W czteroletnich badaniach CombAT i REDUCE, które objęły 17489 pacjento-lat leczenia dutasterydem i 5027 pacjento-lat leczenia dutasterydem w skojarzeniu z tamsulozyną, nie odnotowano żadnych przypadków raka piersi w badanych grupach.11
Przeprowadzono dwa epidemiologiczne badania kliniczno-kontrolne: jedno w USA (339 przypadków raka gruczołu sutkowego i 6780 kontroli), drugie w Wielkiej Brytanii (398 przypadków raka i 3930 kontroli). Nie wykazały one zwiększonego ryzyka zachorowania na nowotwór gruczołu sutkowego u mężczyzn stosujących inhibitory 5-alfa-reduktazy. W pierwszym badaniu względne ryzyko dla ≥1 roku stosowania terapii w porównaniu do <1 roku wynosiło 0,70 (95% CI 0,34; 1,45). W drugim badaniu szacowany iloraz szans wystąpienia raka gruczołu sutkowego przy stosowaniu inhibitorów 5-alfa-reduktazy w porównaniu do niestosowania ich wynosił 1,08 (95% CI 0,62; 1,87).<sup data-drug="Dutrys" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W dwóch badaniach kliniczno-kontrolnych, jednym przeprowadzonym w Stanach Zjednoczonych (n=339 przypadków nowotworu gruczołu sutkowego i n=6 780 przypadków kontrolnych), a drugim w Wielkiej Brytanii (n=398 przypadków nowotworu gruczołu sutkowego oraz n=3 930 przypadków kontrolnych) na podstawie baz danych dotyczących stanu zdrowia mieszkańców nie wykazano wzrostu ryzyka zachorowania na nowotwór gruczołu sutkowego u mężczyzn stosujących inhibitory 5-alfa-reduktazy (patrz punkt 4.4). Wyniki z pierwszego badania nie wskazują na związek pomiędzy wystąpieniem nowotworu gruczołu sutkowego a stosowaniem inhibitorów 5-alfa-reduktazy (względne ryzyko ≥ 1 roku stosowania terapii przed zdiagnozowaniem nowotworu gruczołu sutkowego w stosunku do 12
Należy podkreślić, że związek przyczynowy pomiędzy występowaniem raka gruczołu piersiowego u mężczyzn a długotrwałym stosowaniem dutasterydu nie został jednoznacznie określony.13
Wpływ na płodność u mężczyzn
Wpływ dutasterydu w dawce 0,5 mg na dobę na parametry nasienia oceniano u zdrowych ochotników w wieku 18-52 lat (n=27 dutasteryd, n=23 placebo) w czasie 52 tygodni leczenia oraz przez 24 tygodnie po jego zakończeniu. W 52. tygodniu zaobserwowano średnie procentowe zmniejszenie liczebności plemników, objętości nasienia i ruchliwości plemników w porównaniu do wartości początkowych, wynoszące odpowiednio 23%, 26% i 18% w grupie dutasterydu (po uwzględnieniu różnic względem grupy placebo). Koncentracja i morfologia plemników pozostały niezmienione. Po 24 tygodniach okresu obserwacji średnie procentowe zmniejszenie całkowitej liczby plemników w grupie dutasterydu wynosiło 23% w porównaniu do wartości początkowych.14
Średnie wartości wszystkich parametrów nasienia podczas całego badania mieściły się w granicach normy i nie spełniały wcześniej zdefiniowanych kryteriów zmiany statystycznie istotnej (30%). Jednak u dwóch pacjentów z grupy dutasterydu w 52. tygodniu nastąpiło zmniejszenie liczebności plemników o ponad 90% w porównaniu do wartości początkowych, które było częściowo odwracalne w trakcie 24-tygodniowego okresu obserwacji. Dlatego nie można wykluczyć zmniejszenia płodności u mężczyzn przyjmujących dutasteryd.15
Leczenie skojarzone z tamsulozyną
Skuteczność leczenia skojarzonego oceniono w wieloośrodkowym, międzynarodowym, randomizowanym badaniu CombAT z podwójnie ślepą próbą, w którym porównywano dutasteryd w dawce 0,5 mg/dobę (n=1623), tamsulozynę w dawce 0,4 mg/dobę (n=1611) oraz leczenie skojarzone (n=1610) u mężczyzn z umiarkowanym i ciężkim nasileniem objawów BPH, objętością gruczołu ≥30 ml i stężeniem PSA w zakresie 1,5-10 ng/ml. Około 53% pacjentów stosowało wcześniej inhibitory 5-alfa-reduktazy lub leki blokujące receptory alfa-adrenergiczne.16
Głównym punktem końcowym w pierwszych 2 latach badania była zmiana wartości wskaźnika IPSS (International Prostate Symptom Score), będącego 8-punktowym kwestionariuszem opartym na AUA-SI z dodatkowym pytaniem dotyczącym jakości życia. Drugorzędowe punkty końcowe obejmowały zmiany maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax) i zmiany objętości gruczołu krokowego. Terapia skojarzona wykazała statystycznie istotną przewagę w skali IPSS zarówno w porównaniu do dutasterydu (od 3. miesiąca), jak i do tamsulozyny (od 9. miesiąca). W zakresie Qmax leczenie skojarzone wykazało statystyczną przewagę nad obiema monoterapiami od 6. miesiąca badania.17
Głównym punktem końcowym po 4 latach leczenia był czas do pierwszego przypadku ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego związanego z BPH. Terapia skojarzona istotnie statystycznie zmniejszała ryzyko ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego związanego z BPH o 65,8% (p<0,001, 95% CI 54,7% do 74,1%) w porównaniu do monoterapii tamsulozyną. Częstość występowania tych zdarzeń wyniosła 4,2% dla terapii skojarzonej i 11,9% dla tamsulozyny (p<0,001). W porównaniu z monoterapią dutasterydem, leczenie skojarzone zmniejszało ryzyko o 19,6% [p=0,18 (95% CI -10,9% do 41,7%)]. Częstość występowania ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego wyniosła 4,2% dla terapii skojarzonej i 5,2% dla monoterapii dutasterydem.<sup data-drug="Dutrys" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Głównym punktem końcowym skuteczności w okresie 4 lat leczenia był czas do pierwszego przypadku ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego związanego z BPH. Po 4 latach leczenia, stosowanie terapii skojarzonej statystycznie istotnie zmniejszało ryzyko ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego związanego z BPH [65,8% zmniejszenie ryzyka p <0,001 (95% CI 54,7% do 74,1%)] w porównaniu do tamsulozyny stosowanej w monoterapii. Częstość występowania ostrego zatrzymania moczu lub leczenia zabiegowego związane z BPH do 4 roku wynosiła 4,2% dla terapii skojarzonej i 11,9% dla tamsulozyny (p 18
Efekty leczenia skojarzonego w porównaniu z monoterapiami
Drugorzędowe punkty końcowe w 4-letnim okresie obserwacji obejmowały czas do wystąpienia progresji klinicznej (definiowanej jako złożenie: pogorszenia IPSS o ≥4 punkty, wystąpienia związanych z BPH przypadków ostrego zatrzymania moczu, nietrzymania moczu, zakażeń układu moczowego i niewydolności nerek), zmianę w skali IPSS, zmiany maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax) i zmiany objętości gruczołu krokowego. Poniższa tabela przedstawia wyniki po 4 latach leczenia:19
| Parametr | Terapia skojarzona | Dutasteryd | Tamsulozyna |
|---|---|---|---|
| Ostre zatrzymanie moczu lub konieczność leczenia zabiegowego związane z BPH (%) | 4,2 | 5,2 | 11,9 |
| Progresja kliniczna (%) w miesiącu 48 | 12,6 | 17,8 | 21,5 |
| IPSS (jednostki) [Wartość początkowa] Miesiąc 48 (zmiana względem wartości początkowej) | 16,6 -6,3 | 16,4 -5,3 | 16,4 -3,8 |
| Qmax (ml/s) [Wartość początkowa] Miesiąc 48 (zmiana względem wartości początkowej) | 10,9 +2,4 | 10,6 +2,0 | 10,7 +0,7 |
| Objętość gruczołu krokowego (ml) [Wartość początkowa] Miesiąc 48 (% zmiany względem wartości początkowej) | 54,7 -27,3 | 54,6 -28,0 | 55,8 +4,6 |
| Objętość strefy przejściowej w obrębie gruczołu krokowego (ml) [Wartość początkowa] Miesiąc 48 (% zmiany względem wartości początkowej) | 27,7 -17,9 | 30,3 -26,5 | 30,5 +18,2 |
| Wskaźnik wpływu BPH (BII) (jednostki) [Wartość początkowa] Miesiąc 48 (% zmiany względem wartości początkowej) | 5,3 -2,2 | 5,3 -1,8 | 5,3 -1,2 |
| Pytanie 8 w IPSS (Stan zdrowia w związku z BPH) (jednostki) [Wartość początkowa] Miesiąc 48 (% zmiany względem wartości początkowej) | 3,6 -1,5 | 3,6 -1,3 | 3,6 -1,1 |
W powyższej tabeli przedstawiono wartości początkowe (średnie) oraz zmiany względem wartości początkowych (również uśrednione). Progresja kliniczna została zdefiniowana jako złożenie: pogorszenia IPSS o ≥4 punkty, wystąpienia związanych z BPH przypadków ostrego zatrzymania moczu, nietrzymania moczu, zakażeń układu moczowego i niewydolności nerek.20
Terapia skojarzona wykazała statystycznie istotną przewagę (p<0,001) w porównaniu do tamsulozyny po 48 miesiącach dla większości ocenianych parametrów. Również w porównaniu do dutasterydu, leczenie skojarzone wykazało istotną statystycznie (p<0,001) przewagę po 48 miesiącach.<sup data-drug="Dutrys" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Dla terapii skojarzonej uzyskano znamienność statystyczną (p<0,001) w porównaniu do tamsulozyny po 48 miesiącach. […] Dla terapii skojarzonej uzyskano znamienność statystyczną (p21
Bezpieczeństwo kardiologiczne
W czteroletnim badaniu CombAT obejmującym 4844 mężczyzn, częstość występowania zdarzeń określonych jako niewydolność serca była wyższa w grupie terapii skojarzonej (14/1610, 0,9%) niż w grupach monoterapii: dutasteryd (4/1623, 0,2%) i tamsulozyna (10/1611, 0,6%).22
W czteroletnich badaniu REDUCE obejmującym 8231 mężczyzn w wieku 50-75 lat z wcześniejszym negatywnym wynikiem biopsji gruczołu krokowego i PSA w zakresie 2,5-10,0 ng/ml (dla mężczyzn 50-60 lat) lub 3-10,0 ng/ml (dla mężczyzn powyżej 60 lat), również odnotowano większą częstość niewydolności serca u badanych przyjmujących dutasteryd 0,5 mg/dobę (30/4105, 0,7%) w porównaniu z placebo (16/4129, 0,4%). Analiza retrospektywna tego badania wykazała, że częstość niewydolności serca była najwyższa u pacjentów stosujących dutasteryd w skojarzeniu z lekiem blokującym receptory alfa-adrenergiczne (12/1152, 1,0%) w porównaniu z dutasterydem bez leku alfa-adrenolitycznego (18/2953, 0,6%), placebo z lekiem alfa-adrenolitycznym (1/1399, <0,1%) czy placebo bez leku alfa-adrenolitycznego (15/2727, 0,6%).<sup data-drug="Dutrys" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W niezależnym, czteroletnim badaniu z udziałem 8231 mężczyzn w wieku od 50 do 75 lat, z wcześniejszym negatywnym wynikiem biopsji w kierunku raka gruczołu krokowego i wyjściowym stężeniem PSA od 2,5 ng/ml do 10,0 ng/ml u mężczyzn pomiędzy 50 i 60 rokiem życia oraz od 3 ng/ml do 10,0 ng/ml u mężczyzn powyżej 60 lat (badanie REDUCE), odnotowano większą częstość zdarzeń objętych wspólną nazwą niewydolność serca u badanych przyjmujących dutasteryd 0,5 mg raz na dobę (30 na 4105 badanych, 0,7%) w porównaniu z grupą przyjmującą placebo (16 na 4129 badanych, 0,4%). Retrospektywna analiza badania wykazała większą częstość występowania zdarzeń pod wspólną nazwą niewydolność serca u badanych przyjmujących dutasteryd w skojarzeniu z lekiem blokującym receptory alfa (12 na 1152 badanych, 1,0%), w porównaniu z badanymi przyjmującymi dutasteryd bez produktu leczniczego blokującego receptory alfa-adrenergiczne (18 na 2953 badanych, 0,6%), placebo i produkt leczniczy blokujący receptory alfa (1 na 1399 badanych, 23
Jednak metaanaliza 12 randomizowanych badań klinicznych przeprowadzonych z zastosowaniem placebo lub komparatora (n=18 802) nie wykazała statystycznie istotnego wzrostu ryzyka wystąpienia niewydolności serca (RR 1,05; 95% CI 0,71; 1,57), ostrego zawału mięśnia sercowego (RR 1,00; 95% CI 0,77; 1,30) czy udaru (RR 1,20; 95% CI 0,88; 1,64) u pacjentów stosujących dutasteryd w porównaniu do grup kontrolnych.24
Badania dotyczące raka gruczołu krokowego
W czteroletnim badaniu REDUCE u 8231 mężczyzn w wieku 50-75 lat z negatywnym wynikiem wcześniejszej biopsji w kierunku raka gruczołu krokowego i wyjściowym PSA w zakresie 2,5-10,0 ng/ml (50-60 lat) lub 3-10,0 ng/ml (powyżej 60 lat) wykonywano biopsje igłowe do oceny według skali Gleasona. Z 6706 badanych zdiagnozowano 1517 przypadków raka gruczołu krokowego, głównie o niskim stopniu złośliwości (wartość 5-6 w skali Gleasona, 70%).25
Odnotowano wyższą częstość raka gruczołu krokowego o wartości 8-10 w skali Gleasona w grupie dutasterydu (n=29, 0,9%) w porównaniu z grupą placebo (n=19, 0,6%; p=0,15). W pierwszych dwóch latach liczba pacjentów z rakiem o wartości 8-10 w skali Gleasona była podobna w obu grupach (n=17, 0,5% dutasteryd vs n=18, 0,5% placebo). W latach 3-4 zdiagnozowano więcej przypadków raka o wartości 8-10 w skali Gleasona w grupie dutasterydu (n=12, 0,5%) niż w grupie placebo (n=1, <0,1%; p=0,0035). Nie stwierdzono różnicy w częstości występowania raka o wartości 7-10 w skali Gleasona między grupami (p=0,81).<sup data-drug="Dutrys" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Większą częstość raka gruczołu krokowego o wartości 8-10 w skali Gleasona odnotowano w grupie otrzymującej dutasteryd (n=29, 0,9%) w porównaniu z grupą placebo (n=19, 0,6%; p=0,15). W latach 1-2 liczba badanych z rakiem o wartości 8-10 w skali Gleasona była podobna zarówno w grupie otrzymującej dutasteryd (n=17, 0,5%) jak i w grupie placebo (n=18, 0,5%). W latach 3-4 zdiagnozowano większą ilość przypadków raka o wartości 8-10 w skali Gleasona w grupie otrzymującej dutasteryd (n=12, 0,5%) w porównaniu z grupą placebo (n=1, <0,1%; p=0,0035). Brak dostępnych danych dotyczących dłuższego niż cztery lata działania dutasterydu u mężczyzn będących w grupie ryzyka raka gruczołu krokowego. Procentowa liczba badanych ze zdiagnozowanym rakiem o wartości 8-10 w skali Gleasona była stała dla badanych okresów czasu (lata 1-2 i lata 3-4) w grupie dutasterydu (0,5% w każdym okresie czasu), podczas gdy w grupie placebo, procentowa liczba badanych ze zdiagnozowanym rakiem o wartości 8-10 w skali Gleasona była niższa w latach 3-4 niż w latach 1-2 (odpowiednio 26
Dodatkowe badanie kontrolne wykonane po 2 latach w ramach badania REDUCE nie wykazało nowych przypadków raka gruczołu krokowego w stopniu 8-10 punktów w skali Gleasona. W czteroletnim badaniu CombAT, w którym biopsje nie były wymagane przez protokół, odsetek przypadków raka o wartości 8-10 w skali Gleasona wynosił 0,5% dla dutasterydu, 0,7% dla tamsulozyny i 0,3% dla leczenia skojarzonego.27
Cztery populacyjne badania epidemiologiczne (dwa oparte o populację 174 895 osób, jedno o populację 13 982 osób i jedno o populację 38 058 osób) wykazały, że stosowanie inhibitorów 5-alfa-reduktazy nie jest związane z występowaniem nowotworów gruczołu krokowego o wysokim stopniu złośliwości, raka gruczołu krokowego czy ogólną śmiertelnością.28
Należy podkreślić, że związek pomiędzy stosowaniem dutasterydu a rakiem gruczołu krokowego o wysokim stopniu złośliwości nie jest w pełni wyjaśniony.29
Wpływ na funkcje seksualne
Wpływ leczenia skojarzonego dutasterydem i tamsulozyną na funkcje seksualne oceniono w podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo badaniu u seksualnie aktywnych mężczyzn z BPH (n=243 leczenie skojarzone, n=246 placebo). Po 12 miesiącach zaobserwowano statystycznie istotne (p<0,001) pogorszenie wyników w kwestionariuszu MSHQ (Men’s Sexual Health Questionnaire) w grupie leczonej kombinacją leków. Pogorszenie dotyczyło głównie ejakulacji i ogólnej satysfakcji seksualnej, a nie funkcji erekcyjnej.<sup data-drug="Dutrys" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Wpływ połączenia dutasterydu i tamsulosyny na funkcje seksualne został oceniony w podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo badaniu, przeprowadzonym na seksualnie aktywnych mężczyznach z BPH (n=243 połączenie dutasterydu i tamsulosyny, n=246 placebo). Znacząca statystycznie (p30
Mimo tych efektów ubocznych, ocena zadowolenia z leczenia po 12 miesiącach była statystycznie wyższa w grupie leczonej kombinacją dutasterydu i tamsulozyny w porównaniu z placebo (p<0,05). Działania niepożądane związane z funkcjami seksualnymi występowały w trakcie 12 miesięcy leczenia, a około połowa z nich ustąpiła w ciągu 6 miesięcy po zakończeniu terapii.<sup data-drug="Dutrys" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Wyniki te nie miały wpływu na to w jaki sposób badani postrzegali produkt leczniczy zawierający połączenie dutasterydu i tamsulosyny, co do którego ocena zadowolenia po 12 miesiącach stosowania była statystycznie wyższa w porównaniu z placebo (p31
Zarówno leczenie skojarzone dutasterydem i tamsulozyną, jak i monoterapia dutasterydem mogą powodować działania niepożądane związane z funkcjami seksualnymi. Jak zaobserwowano w badaniach CombAT i REDUCE, częstość występowania tych działań niepożądanych zmniejsza się w miarę kontynuacji leczenia.32
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania