Działania niepożądane
Dutilox 30 mg

Duloksetyna, dostępna w dawkach 30 mg i 60 mg w formie kapsułek dojelitowych (lek Dutilox), wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący najczęściej nudności, ból głowy, suchość w jamie ustnej, senność oraz zawroty głowy, które zwykle mają charakter łagodny do umiarkowanego i ustępują w trakcie terapii. Nagłe odstawienie leku może wywołać objawy odstawienne, takie jak parestezje, zaburzenia snu, lęk, nudności, drżenia czy zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, co uzasadnia rekomendację stopniowego zmniejszania dawki. W badaniach klinicznych u pacjentów z neuropatią cukrzycową odnotowano istotne statystycznie wzrosty stężenia glukozy na czczo oraz HbA1c (średni wzrost o 0,3% w porównaniu do grupy kontrolnej), a także niewielkie podwyższenie cholesterolu całkowitego. Nie stwierdzono istotnych zmian w parametrach elektrokardiograficznych (QT, PR, QRS, QTcB). U dzieci i młodzieży duloksetyna wpływa na masę ciała (średnia redukcja o 0,1 kg po 10 tygodniach) oraz wzrost (zmniejszenie o 1% na siatce centylowej w długim okresie). Szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie parametrów metabolicznych, wzrostu i masy ciała w tej grupie wiekowej.

Działania niepożądane leku Dutilox

Lek Dutilox zawierający duloksetynę (w postaci chlorowodorku) w dawkach 30 mg i 60 mg w formie kapsułek dojelitowych twardych, jak każdy produkt leczniczy, może powodować szereg działań niepożądanych. Dokładna znajomość profilu bezpieczeństwa leku jest niezbędna dla personelu medycznego w celu prawidłowego prowadzenia terapii i monitorowania stanu pacjenta.1

Ogólny profil bezpieczeństwa

Najczęściej raportowane działania niepożądane związane ze stosowaniem duloksetyny to: nudności, ból głowy, suchość w jamie ustnej, senność i zawroty głowy. Należy podkreślić, że większość z tych objawów ma charakter łagodny do umiarkowanego, pojawia się zazwyczaj na początku terapii i ustępuje w miarę kontynuowania leczenia.2

Objawy odstawienne

Szczególnej uwagi wymaga kwestia objawów odstawiennych. Przerwanie stosowania duloksetyny, zwłaszcza gdy jest nagłe, często prowadzi do wystąpienia charakterystycznych objawów, do których należą: zawroty głowy, zaburzenia czucia (parestezje, wrażenie porażenia prądem szczególnie w obrębie głowy), zaburzenia snu (bezsenność, nasilone marzenia senne), zmęczenie, senność, pobudzenie lub lęk, nudności i/lub wymioty, drżenie, bóle głowy, bóle mięśni, drażliwość, biegunka, nadmierna potliwość oraz zawroty głowy pochodzenia błędnikowego.3

Objawy odstawienne związane z lekami z grupy SSRI i SNRI są zazwyczaj łagodne lub umiarkowane i przemijające, jednak u niektórych pacjentów mogą być ciężkie i/lub utrzymywać się przez dłuższy czas. Z tego powodu rekomendowane jest stopniowe zmniejszanie dawki leku, gdy kontynuacja leczenia duloksetyną nie jest już konieczna.4

Wpływ na parametry metaboliczne

W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z bólem w neuropatii cukrzycowej obserwowano niewielkie, ale istotne statystycznie zwiększenie stężenia glukozy we krwi na czczo. W badaniach długoterminowych (do 52 tygodni) stwierdzono zwiększenie poziomu HbA1c w grupie otrzymującej duloksetynę, przy czym średni wzrost był o 0,3% większy niż w grupach leczonych standardowo. Zaobserwowano również niewielkie zwiększenie stężenia glukozy na czczo oraz cholesterolu całkowitego u pacjentów leczonych duloksetyną.5

Wpływ na parametry kardiologiczne

Badania nie wykazały istotnych różnic w skorygowanym odstępie QT między pacjentami leczonymi duloksetyną a otrzymującymi placebo. Nie zaobserwowano również klinicznie istotnych różnic w pomiarach QT, PR, QRS i QTcB.6

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Profil działań niepożądanych duloksetyny u dzieci i młodzieży jest generalnie podobny do obserwowanego u dorosłych. Należy jednak zwrócić szczególną uwagę na wpływ leku na masę ciała i wzrost w tej grupie wiekowej.7

W badaniach klinicznych u pacjentów pediatrycznych przyjmujących duloksetynę odnotowano zmniejszenie masy ciała średnio o 0,1 kg po 10 tygodniach leczenia, w porównaniu ze zwiększeniem o średnio 0,9 kg w grupie placebo. Po dłuższym okresie leczenia (4-6 miesięcy), obserwowano tendencję do powrotu do przewidywanej masy ciała.8

Długoterminowe badania (do 9 miesięcy) wykazały, że u dzieci i młodzieży leczonych duloksetyną obserwowano mniejszy o 1% całkowity średni wzrost na siatce centylowej (mniejszy o 2% u dzieci w wieku 7-11 lat i większy o 0,3% u młodzieży w wieku 12-17 lat).9

Zgłaszanie działań niepożądanych

Warto przypomnieć, że po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Wszelkie podejrzewane działania niepożądane należy zgłaszać za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.10

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania duloksetyny, zarówno w ramach badań klinicznych kontrolowanych placebo, jak i ze zgłoszeń spontanicznych po wprowadzeniu leku do obrotu.11

Klasyfikacja układów i narządów Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Bardzo rzadko (<1/10 000) Częstość nieznana
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie krtani
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcja anafilaktyczna Zespół nadwrażliwości
Zaburzenia endokrynologiczne Niedoczynność tarczycy
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zmniejszenie łaknienia Hiperglikemia (zgłaszana głównie u pacjentów chorych na cukrzycę) Odwodnienie
Hiponatremia
Zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH)
Zaburzenia psychiczne Bezsenność
Pobudzenie
Zmniejszenie libido
Lęk
Zaburzenia orgazmu
Niezwykłe sny
Samobójcze myśli
Zaburzenia snu
Bruksizm
Dezorientacja
Apatia
Samobójcze zachowania
Mania
Omamy
Agresja i gniew
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy
Senność
Zawroty głowy
Letarg
Drżenie
Parestezja
Drgawki miokloniczne mięśni
Akatyzja
Nerwowość
Zaburzenia uwagi
Zaburzenia smaku
Dyskineza
Zespół niespokojnych nóg
Pogorszenie jakości snu
Zespół serotoninowy
Drgawki
Niepokój psychoruchowy
Objawy pozapiramidowe
Zaburzenia oka Niewyraźne widzenie Rozszerzenie źrenicy
Zaburzenia widzenia
Jaskra
Zaburzenia ucha i błędnika Szumy w uszach Zawroty głowy pochodzenia obwodowego
Ból ucha
Zaburzenia serca Kołatanie serca
Tachykardia
Arytmia nadkomorowa, głównie migotanie przedsionków Kardiomiopatia stresowa (zespół Takotsubo)
Zaburzenia naczyniowe Zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi
Zaczerwienienie twarzy
Omdlenie
Nadciśnienie tętnicze
Niedociśnienie ortostatyczne
Uczucie zimna w kończynach
Przełom nadciśnieniowy
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Ziewanie Ucisk w gardle
Krwawienie z nosa
Śródmiąższowa choroba płuc
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności
Suchość w jamie ustnej
Zaparcie
Biegunka
Ból brzucha
Wymioty
Niestrawność
Wzdęcia
Krwotok z przewodu pokarmowego
Zapalenie żołądka i jelit
Odbijanie się ze zwracaniem treści żołądkowej lub gazu
Zapalenie błony śluzowej żołądka
Zaburzenia połykania
Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
Obecność świeżej krwi w kale
Nieprzyjemny oddech
Mikroskopowe zapalenie jelita grubego
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zapalenie wątroby
Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza alkaliczna)
Ostre uszkodzenie wątroby
Niewydolność wątroby
Żółtaczka
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Zwiększona potliwość
Wysypka
Nocne pocenie
Pokrzywka
Kontaktowe zapalenie skóry
Zimne poty
Wrażliwość na światło
Zwiększona tendencja do powstawania siniaków
Zespół Stevensa-Johnsona
Obrzęk naczynioruchowy
Zapalenie naczyń skóry
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Ból mięśniowo-szkieletowy
Sztywność mięśni
Drganie mięśni
Szczękościsk
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Bolesne lub utrudnione oddawanie moczu
Częstomocz
Zatrzymanie moczu
Uczucie parcia na pęcherz
Oddawanie moczu w nocy
Nadmierne wydzielanie moczu
Zmniejszenie diurezy
Nieprawidłowy zapach moczu
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Zaburzenia erekcji
Zaburzenia ejakulacji
Opóźniona ejakulacja
Krwotok w obrębie dróg rodnych
Zaburzenia menstruacyjne
Zaburzenia seksualne
Ból jąder
Objawy menopauzy Mlekotok
Hiperprolaktynemia
Krwotok poporodowy
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Upadki
Zmęczenie
Ból w klatce piersiowej
Złe samopoczucie
Uczucie zimna
Pragnienie
Dreszcze
Zmęczenie
Uczucie gorąca
Zaburzenia chodu
Badania diagnostyczne Zmniejszenie masy ciała Zwiększenie masy ciała
Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej we krwi
Zwiększenie stężenia potasu we krwi
Zwiększenie stężenia cholesterolu we krwi

Ważne uwagi dotyczące wybranych działań niepożądanych

  • Drgawki i szumy w uszach mogą występować również po zakończeniu leczenia12
  • Niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia są zgłaszane szczególnie w początkowym okresie leczenia13
  • Przypadki agresji i przejawów gniewu obserwowano głównie na początku terapii lub po zakończeniu leczenia14
  • Przypadki myśli i zachowań samobójczych zgłaszano zarówno podczas terapii duloksetyną, jak i krótko po jej zakończeniu15
  • Upadki występowały częściej u osób w podeszłym wieku (≥65 lat)16

Wnioski dla praktyki klinicznej

Znajomość szczegółowego profilu działań niepożądanych duloksetyny ma kluczowe znaczenie dla bezpiecznego stosowania tego leku. Personel medyczny powinien zwrócić szczególną uwagę na:

  • Monitorowanie pacjentów w początkowym okresie leczenia, kiedy występuje większość działań niepożądanych
  • Stopniowe odstawianie leku dla minimalizacji objawów odstawiennych
  • Regularne kontrolowanie parametrów metabolicznych, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą
  • Ścisłe monitorowanie parametrów wzrostu i masy ciała u dzieci i młodzieży
  • Obserwację pacjentów pod kątem myśli i zachowań samobójczych, szczególnie na początku terapii i przy zmianie dawkowania
  • Szczególną ostrożność u osób starszych ze względu na zwiększone ryzyko upadków

Prawidłowe postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych oraz ich wczesne rozpoznanie mogą znacząco wpłynąć na poprawę bezpieczeństwa i skuteczności terapii duloksetyną.17

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl