Działania niepożądane
Dutilox 30 mg
Duloksetyna, dostępna w dawkach 30 mg i 60 mg w formie kapsułek dojelitowych (lek Dutilox), wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący najczęściej nudności, ból głowy, suchość w jamie ustnej, senność oraz zawroty głowy, które zwykle mają charakter łagodny do umiarkowanego i ustępują w trakcie terapii. Nagłe odstawienie leku może wywołać objawy odstawienne, takie jak parestezje, zaburzenia snu, lęk, nudności, drżenia czy zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, co uzasadnia rekomendację stopniowego zmniejszania dawki. W badaniach klinicznych u pacjentów z neuropatią cukrzycową odnotowano istotne statystycznie wzrosty stężenia glukozy na czczo oraz HbA1c (średni wzrost o 0,3% w porównaniu do grupy kontrolnej), a także niewielkie podwyższenie cholesterolu całkowitego. Nie stwierdzono istotnych zmian w parametrach elektrokardiograficznych (QT, PR, QRS, QTcB). U dzieci i młodzieży duloksetyna wpływa na masę ciała (średnia redukcja o 0,1 kg po 10 tygodniach) oraz wzrost (zmniejszenie o 1% na siatce centylowej w długim okresie). Szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie parametrów metabolicznych, wzrostu i masy ciała w tej grupie wiekowej.
Działania niepożądane leku Dutilox
Lek Dutilox zawierający duloksetynę (w postaci chlorowodorku) w dawkach 30 mg i 60 mg w formie kapsułek dojelitowych twardych, jak każdy produkt leczniczy, może powodować szereg działań niepożądanych. Dokładna znajomość profilu bezpieczeństwa leku jest niezbędna dla personelu medycznego w celu prawidłowego prowadzenia terapii i monitorowania stanu pacjenta.1
Ogólny profil bezpieczeństwa
Najczęściej raportowane działania niepożądane związane ze stosowaniem duloksetyny to: nudności, ból głowy, suchość w jamie ustnej, senność i zawroty głowy. Należy podkreślić, że większość z tych objawów ma charakter łagodny do umiarkowanego, pojawia się zazwyczaj na początku terapii i ustępuje w miarę kontynuowania leczenia.2
Objawy odstawienne
Szczególnej uwagi wymaga kwestia objawów odstawiennych. Przerwanie stosowania duloksetyny, zwłaszcza gdy jest nagłe, często prowadzi do wystąpienia charakterystycznych objawów, do których należą: zawroty głowy, zaburzenia czucia (parestezje, wrażenie porażenia prądem szczególnie w obrębie głowy), zaburzenia snu (bezsenność, nasilone marzenia senne), zmęczenie, senność, pobudzenie lub lęk, nudności i/lub wymioty, drżenie, bóle głowy, bóle mięśni, drażliwość, biegunka, nadmierna potliwość oraz zawroty głowy pochodzenia błędnikowego.3
Objawy odstawienne związane z lekami z grupy SSRI i SNRI są zazwyczaj łagodne lub umiarkowane i przemijające, jednak u niektórych pacjentów mogą być ciężkie i/lub utrzymywać się przez dłuższy czas. Z tego powodu rekomendowane jest stopniowe zmniejszanie dawki leku, gdy kontynuacja leczenia duloksetyną nie jest już konieczna.4
Wpływ na parametry metaboliczne
W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z bólem w neuropatii cukrzycowej obserwowano niewielkie, ale istotne statystycznie zwiększenie stężenia glukozy we krwi na czczo. W badaniach długoterminowych (do 52 tygodni) stwierdzono zwiększenie poziomu HbA1c w grupie otrzymującej duloksetynę, przy czym średni wzrost był o 0,3% większy niż w grupach leczonych standardowo. Zaobserwowano również niewielkie zwiększenie stężenia glukozy na czczo oraz cholesterolu całkowitego u pacjentów leczonych duloksetyną.5
Wpływ na parametry kardiologiczne
Badania nie wykazały istotnych różnic w skorygowanym odstępie QT między pacjentami leczonymi duloksetyną a otrzymującymi placebo. Nie zaobserwowano również klinicznie istotnych różnic w pomiarach QT, PR, QRS i QTcB.6
Stosowanie u dzieci i młodzieży
Profil działań niepożądanych duloksetyny u dzieci i młodzieży jest generalnie podobny do obserwowanego u dorosłych. Należy jednak zwrócić szczególną uwagę na wpływ leku na masę ciała i wzrost w tej grupie wiekowej.7
W badaniach klinicznych u pacjentów pediatrycznych przyjmujących duloksetynę odnotowano zmniejszenie masy ciała średnio o 0,1 kg po 10 tygodniach leczenia, w porównaniu ze zwiększeniem o średnio 0,9 kg w grupie placebo. Po dłuższym okresie leczenia (4-6 miesięcy), obserwowano tendencję do powrotu do przewidywanej masy ciała.8
Długoterminowe badania (do 9 miesięcy) wykazały, że u dzieci i młodzieży leczonych duloksetyną obserwowano mniejszy o 1% całkowity średni wzrost na siatce centylowej (mniejszy o 2% u dzieci w wieku 7-11 lat i większy o 0,3% u młodzieży w wieku 12-17 lat).9
Zgłaszanie działań niepożądanych
Warto przypomnieć, że po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Wszelkie podejrzewane działania niepożądane należy zgłaszać za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.10
Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania duloksetyny, zarówno w ramach badań klinicznych kontrolowanych placebo, jak i ze zgłoszeń spontanicznych po wprowadzeniu leku do obrotu.11
| Klasyfikacja układów i narządów | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie krtani | |||||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcja anafilaktyczna | Zespół nadwrażliwości | ||||
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność tarczycy | |||||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zmniejszenie łaknienia | Hiperglikemia (zgłaszana głównie u pacjentów chorych na cukrzycę) | Odwodnienie Hiponatremia Zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) |
|||
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność Pobudzenie Zmniejszenie libido Lęk Zaburzenia orgazmu Niezwykłe sny |
Samobójcze myśli Zaburzenia snu Bruksizm Dezorientacja Apatia |
Samobójcze zachowania Mania Omamy Agresja i gniew |
|||
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy Senność |
Zawroty głowy Letarg Drżenie Parestezja |
Drgawki miokloniczne mięśni Akatyzja Nerwowość Zaburzenia uwagi Zaburzenia smaku Dyskineza Zespół niespokojnych nóg Pogorszenie jakości snu |
Zespół serotoninowy Drgawki Niepokój psychoruchowy |
Objawy pozapiramidowe | |
| Zaburzenia oka | Niewyraźne widzenie | Rozszerzenie źrenicy Zaburzenia widzenia |
Jaskra | |||
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy w uszach | Zawroty głowy pochodzenia obwodowego Ból ucha |
||||
| Zaburzenia serca | Kołatanie serca Tachykardia |
Arytmia nadkomorowa, głównie migotanie przedsionków | Kardiomiopatia stresowa (zespół Takotsubo) | |||
| Zaburzenia naczyniowe | Zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi Zaczerwienienie twarzy |
Omdlenie Nadciśnienie tętnicze Niedociśnienie ortostatyczne Uczucie zimna w kończynach |
Przełom nadciśnieniowy | |||
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Ziewanie | Ucisk w gardle Krwawienie z nosa |
Śródmiąższowa choroba płuc | |||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności Suchość w jamie ustnej |
Zaparcie Biegunka Ból brzucha Wymioty Niestrawność Wzdęcia |
Krwotok z przewodu pokarmowego Zapalenie żołądka i jelit Odbijanie się ze zwracaniem treści żołądkowej lub gazu Zapalenie błony śluzowej żołądka Zaburzenia połykania Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej Obecność świeżej krwi w kale Nieprzyjemny oddech |
Mikroskopowe zapalenie jelita grubego | ||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza alkaliczna) |
Ostre uszkodzenie wątroby Niewydolność wątroby Żółtaczka |
||||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Zwiększona potliwość Wysypka |
Nocne pocenie Pokrzywka Kontaktowe zapalenie skóry Zimne poty Wrażliwość na światło Zwiększona tendencja do powstawania siniaków |
Zespół Stevensa-Johnsona Obrzęk naczynioruchowy |
Zapalenie naczyń skóry | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból mięśniowo-szkieletowy Sztywność mięśni |
Drganie mięśni Szczękościsk |
||||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Bolesne lub utrudnione oddawanie moczu Częstomocz |
Zatrzymanie moczu Uczucie parcia na pęcherz Oddawanie moczu w nocy Nadmierne wydzielanie moczu Zmniejszenie diurezy |
Nieprawidłowy zapach moczu | |||
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Zaburzenia erekcji Zaburzenia ejakulacji Opóźniona ejakulacja |
Krwotok w obrębie dróg rodnych Zaburzenia menstruacyjne Zaburzenia seksualne Ból jąder |
Objawy menopauzy | Mlekotok Hiperprolaktynemia Krwotok poporodowy |
||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Upadki Zmęczenie |
Ból w klatce piersiowej Złe samopoczucie Uczucie zimna Pragnienie Dreszcze Zmęczenie Uczucie gorąca Zaburzenia chodu |
||||
| Badania diagnostyczne | Zmniejszenie masy ciała | Zwiększenie masy ciała Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej we krwi Zwiększenie stężenia potasu we krwi |
Zwiększenie stężenia cholesterolu we krwi |
Ważne uwagi dotyczące wybranych działań niepożądanych
- Drgawki i szumy w uszach mogą występować również po zakończeniu leczenia12
- Niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia są zgłaszane szczególnie w początkowym okresie leczenia13
- Przypadki agresji i przejawów gniewu obserwowano głównie na początku terapii lub po zakończeniu leczenia14
- Przypadki myśli i zachowań samobójczych zgłaszano zarówno podczas terapii duloksetyną, jak i krótko po jej zakończeniu15
- Upadki występowały częściej u osób w podeszłym wieku (≥65 lat)16
Wnioski dla praktyki klinicznej
Znajomość szczegółowego profilu działań niepożądanych duloksetyny ma kluczowe znaczenie dla bezpiecznego stosowania tego leku. Personel medyczny powinien zwrócić szczególną uwagę na:
- Monitorowanie pacjentów w początkowym okresie leczenia, kiedy występuje większość działań niepożądanych
- Stopniowe odstawianie leku dla minimalizacji objawów odstawiennych
- Regularne kontrolowanie parametrów metabolicznych, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą
- Ścisłe monitorowanie parametrów wzrostu i masy ciała u dzieci i młodzieży
- Obserwację pacjentów pod kątem myśli i zachowań samobójczych, szczególnie na początku terapii i przy zmianie dawkowania
- Szczególną ostrożność u osób starszych ze względu na zwiększone ryzyko upadków
Prawidłowe postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych oraz ich wczesne rozpoznanie mogą znacząco wpłynąć na poprawę bezpieczeństwa i skuteczności terapii duloksetyną.17
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania