Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Dutilox 30 mg

Wpływ leku Dutilox na płodność, ciążę i laktację

Duloksetyna jest substancją czynną leku Dutilox (dostępnego w dawkach 30 mg i 60 mg w postaci kapsułek dojelitowych twardych), która wpływa na układ serotoninergiczny i noradrenergiczny. Konieczne jest rozważenie ryzyka i korzyści wynikających z jej stosowania u pacjentek w wieku reprodukcyjnym, kobiet ciężarnych oraz matek karmiących piersią. Poniższe informacje przedstawiają szczegółowe wytyczne dla lekarzy dotyczące prowadzenia terapii duloksetyną w tych szczególnych grupach pacjentek.¹

Wpływ na płodność

Badania przedkliniczne wykazały, że duloksetyna nie wpływa na płodność samców. U samic zwierząt doświadczalnych zaobserwowano efekty związane z płodnością wyłącznie przy zastosowaniu dawek powodujących toksyczność matczyną. Jest to istotna informacja, którą należy przekazać pacjentkom zaniepokojonym potencjalnym wpływem leczenia na ich zdolności rozrodcze.²

Stosowanie w czasie ciąży

Badania na modelach zwierzęcych wykazały toksyczny wpływ duloksetyny na reprodukcję już przy poziomach narażenia układowego mniejszych niż maksymalna ekspozycja kliniczna. Ten fakt powinien być brany pod uwagę przy rozważaniu terapii u kobiet ciężarnych.³

Przeprowadzono dwa duże badania obserwacyjne oceniające bezpieczeństwo stosowania duloksetyny w ciąży:

• Badanie w Stanach Zjednoczonych (2500 kobiet przyjmujących duloksetynę w pierwszym trymestrze ciąży)
• Badanie w Unii Europejskiej (1500 kobiet przyjmujących duloksetynę w pierwszym trymestrze ciąży)

Powyższe badania nie wykazały zwiększonego ogólnego ryzyka wystąpienia poważnych wrodzonych wad rozwojowych u dzieci matek przyjmujących duloksetynę. Jednakże analiza poszczególnych wad rozwojowych, w tym wad serca, nie dostarczyła jednoznacznych rezultatów, co wymaga zachowania ostrożności podczas podejmowania decyzji terapeutycznych.⁴

Ryzyko porodów przedwczesnych

Istotne różnice zaobserwowano w badaniach dotyczących wpływu duloksetyny na czas trwania ciąży:

W badaniu europejskim stwierdzono zwiększone ryzyko porodu przedwczesnego (mniej niż dwukrotne) u kobiet przyjmujących duloksetynę w zaawansowanej ciąży (od 20. tygodnia do porodu). Przekłada się to na około 6 dodatkowych przedwczesnych porodów na 100 kobiet leczonych duloksetyną w późnym okresie ciąży. Większość tych przedwczesnych porodów nastąpiła między 35. a 36. tygodniem ciąży.⁵

W badaniu amerykańskim nie zaobserwowano takiej zależności między stosowaniem duloksetyny a przedwczesnym porodem.⁶

Ryzyko krwotoków poporodowych

Dane z obserwacji prowadzonych w Stanach Zjednoczonych wskazują na zwiększone ryzyko (mniej niż dwukrotne) wystąpienia krwotoku poporodowego w przypadku stosowania duloksetyny w ciągu miesiąca poprzedzającego poród. Jest to ważna informacja, którą należy przekazać pacjentkom w trzecim trymestrze ciąży oraz ich położnikom.⁷

Ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN)

Dane epidemiologiczne sugerują, że stosowanie selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) w ciąży, szczególnie w zaawansowanej ciąży, może zwiększać ryzyko wystąpienia przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków (PPHN). Należy podkreślić, że brak jest badań oceniających bezpośrednio związek PPHN ze stosowaniem inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), do których zalicza się duloksetyna.⁸

Jednak ze względu na mechanizm działania duloksetyny (zahamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny), nie można wykluczyć ryzyka wystąpienia PPHN u noworodków, których matki przyjmowały duloksetynę w czasie ciąży.⁹

Zespół odstawienny u noworodków

U noworodków, których matki przyjmowały duloksetynę w okresie przedporodowym, podobnie jak w przypadku innych produktów leczniczych działających na receptory serotoninergiczne, mogą wystąpić objawy odstawienne. Potencjalne objawy odstawienne po duloksetynie mogą obejmować:¹⁰

• hipotonię (obniżone napięcie mięśniowe)
• drżenie
• drżączkę
• trudności w karmieniu
• zaburzenia oddechowe
• drgawki

Większość tych objawów obserwowano w chwili urodzenia lub w ciągu kilku dni po urodzeniu, co ma znaczenie dla neonatologów sprawujących opiekę nad noworodkiem.¹¹

Zalecenia dotyczące stosowania w ciąży

Produkt leczniczy Dutilox można stosować u kobiet w ciąży tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają potencjalne zagrożenie dla płodu. Istotne jest, aby poinformować pacjentki o konieczności konsultacji z lekarzem w przypadku, gdy w trakcie leczenia zajdą w ciążę lub planują ciążę.¹²

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Badania dotyczące przenikania duloksetyny do mleka kobiecego wykazały, że substancja ta bardzo słabo przenika do mleka matek karmiących. W badaniu obejmującym 6 pacjentek, które podczas laktacji nie karmiły piersią, określono szacunkową dzienną dawkę, jaką przyjmowałoby niemowlę karmione piersią.¹³

Oszacowana dawka dobowa duloksetyny dla niemowlęcia (w przeliczeniu na kg masy ciała) wynosi około 0,14% dawki stosowanej u matki. Pomimo niewielkiego stężenia duloksetyny w mleku, nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Dutilox w okresie karmienia piersią, ponieważ nie określono bezpieczeństwa stosowania duloksetyny u niemowląt.¹⁴

Rekomendacje dla lekarzy dotyczące poradnictwa dla pacjentek

Lekarz prowadzący terapię duloksetyną u kobiet w wieku reprodukcyjnym powinien:

1. Omówić potencjalny wpływ leku na płodność przed rozpoczęciem terapii
2. Poinformować pacjentkę o konieczności powiadomienia lekarza o zajściu w ciążę lub planowaniu ciąży
3. Dokonać analizy stosunku korzyści do ryzyka kontynuacji leczenia duloksetyną u kobiet w ciąży
4. Ostrzec pacjentki w III trymestrze ciąży o ryzyku porodu przedwczesnego i potencjalnego krwotoku poporodowego
5. Poinformować pacjentkę o możliwości wystąpienia zespołu odstawiennego u noworodka
6. Przekazać informację o przeciwwskazaniu do stosowania duloksetyny w okresie karmienia piersią
7. Omówić z pacjentką potrzebę monitorowania pediatrycznego noworodka w przypadku ekspozycji na duloksetynę w okresie przedporodowym

W każdym przypadku kluczowa jest indywidualna ocena korzyści i ryzyka, z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjentki, nasilenia choroby podstawowej oraz dostępności alternatywnych metod leczenia.