Właściwości farmakodynamiczne
Conaret 1,25 mg

Właściwości farmakodynamiczne

Bisoprolol fumaranowy, substancja czynna leku Conaret, należy do grupy farmakoterapeutycznej wybiórczych beta-adrenolityków o kodzie ATC: C07AB07. Charakteryzuje się specyficznym profilem farmakodynamicznym, który determinuje jego zastosowanie kliniczne w różnych stanach chorobowych, szczególnie w chorobach układu sercowo-naczyniowego.¹

Mechanizm działania

Bisoprolol jest wysoce selektywnym beta1-adrenolitykiem, co oznacza, że działa głównie na receptory beta1-adrenergiczne znajdujące się przede wszystkim w mięśniu sercowym. Charakterystycznymi cechami farmakologicznymi tego leku jest brak wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej oraz brak istotnego klinicznie działania stabilizującego błony komórkowe. Cecha ta odróżnia bisoprolol od niektórych innych beta-adrenolityków.²

Wyjątkową właściwością bisoprololu jest jego bardzo małe powinowactwo do receptorów beta2-adrenergicznych, które znajdują się głównie w mięśniach gładkich oskrzeli oraz naczyń krwionośnych, a także do receptorów beta2 odpowiedzialnych za procesy metaboliczne. Dzięki tej selektywności, bisoprolol zazwyczaj nie wywiera istotnego wpływu na opór w drogach oddechowych ani na procesy metaboliczne zależne od receptorów beta2-adrenergicznych, co ma szczególne znaczenie kliniczne u pacjentów ze współistniejącymi chorobami układu oddechowego.³

Co istotne z klinicznego punktu widzenia, wysoka selektywność względem receptorów beta1-adrenergicznych utrzymuje się również poza zakresem dawek terapeutycznych, co zwiększa profil bezpieczeństwa leku przy stosowaniu dawek wyższych niż standardowo zalecane.⁴

Warto podkreślić, że bisoprolol nie wykazuje wyraźnego ujemnego działania inotropowego, co oznacza, że nie osłabia znacząco siły skurczu mięśnia sercowego. Jest to ważna cecha w kontekście stosowania leku u pacjentów z upośledzeniem funkcji skurczowej lewej komory.⁵

Profil farmakodynamiczny

Profil działania farmakodynamicznego bisoprololu charakteryzuje się osiągnięciem maksimum działania po 3-4 godzinach od podania doustnego. Natomiast pełne działanie przeciwnadciśnieniowe rozwija się stopniowo i osiąga maksimum po około 2 tygodniach regularnego stosowania leku.⁶

U pacjentów z chorobą wieńcową bez współistniejącej przewlekłej niewydolności serca, doraźne podanie bisoprololu prowadzi do zmniejszenia częstości skurczów serca oraz objętości wyrzutowej serca. W konsekwencji dochodzi do obniżenia pojemności minutowej serca oraz zmniejszenia zużycia tlenu przez miokardium. Te efekty hemoynamiczne stanowią podstawę działania przeciwdławicowego leku.⁷

Podczas długotrwałego stosowania bisoprololu u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym obserwuje się zmniejszenie początkowo podwyższonego oporu naczyniowego obwodowego. Mechanizm przeciwnadciśnieniowego działania leku wynika między innymi z hamowania aktywności reninowej osocza, co prowadzi do zmniejszenia obciążenia następczego serca.⁸

Podstawowy mechanizm działania bisoprololu opiera się na blokowaniu receptorów beta-adrenergicznych, co prowadzi do hamowania odpowiedzi organizmu na pobudzenie układu współczulnego. Efektem tego jest zwolnienie czynności serca, zmniejszenie jego kurczliwości, a w konsekwencji redukcja zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen. Te właściwości są szczególnie korzystne w leczeniu dławicy piersiowej u pacjentów z chorobą wieńcową.⁹

Skuteczność kliniczna

Stabilna przewlekła niewydolność serca

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania bisoprololu w leczeniu stabilnej przewlekłej niewydolności serca zostały potwierdzone w dwóch kluczowych badaniach klinicznych: CIBIS II oraz CIBIS III.

Badanie CIBIS II objęło 2647 pacjentów ze stabilną objawową niewydolnością serca, charakteryzujących się obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory <35% w badaniu echokardiograficznym. Większość uczestników badania (83%, n=2202) miała niewydolność serca klasy III według klasyfikacji NYHA, a 17% (n=445) klasy IV NYHA.<sup data-drug="Conaret" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Do badania CIBIS II włączono ogółem 2647 pacjentów. 83% pacjentów (n=2202) miało niewydolność serca klasy III wg NYHA, a 17% (n=445) klasy IV wg NYHA. Wszyscy pacjenci mieli stabilną objawową niewydolność serca (frakcja wyrzutowa określona w echokardiografii 10

Wyniki badania CIBIS II wykazały, że leczenie bisoprololem prowadziło do:

• Zmniejszenia całkowitej śmiertelności z 17,3% do 11,8%, co oznacza względne zmniejszenie o 34%¹¹
• Redukcji liczby nagłych zgonów o 44% (3,6% w grupie bisoprololu w porównaniu z 6,3% w grupie placebo)¹²
• Zmniejszenia liczby epizodów niewydolności serca wymagających hospitalizacji o 36% (12% vs 17,6%)¹³
• Istotnej poprawy stanu klinicznego pacjentów, ocenianego według klasyfikacji NYHA¹⁴

W okresie włączania leczenia bisoprololem i zwiększania dawki obserwowano następujące działania niepożądane prowadzące do hospitalizacji:

• Bradykardia – 0,53% pacjentów¹⁵
• Niedociśnienie – 0,23% pacjentów¹⁶
• Ostra dekompensacja niewydolności serca – 4,97% pacjentów¹⁷

Co istotne, częstość hospitalizacji w grupie leczonej bisoprololem nie była większa niż w grupie otrzymującej placebo (odpowiednio 0% dla bradykardii, 0,3% dla niedociśnienia i 6,74% dla dekompensacji niewydolności serca).¹⁸

W trakcie całego badania CIBIS II zanotowano 20 udarów mózgu zakończonych zgonem lub prowadzących do niepełnosprawności w grupie leczonej bisoprololem oraz 15 takich zdarzeń w grupie placebo.¹⁹

Badanie CIBIS III przeprowadzono wśród 1010 pacjentów w wieku ≥ 65 lat z łagodną lub umiarkowaną przewlekłą niewydolnością serca (klasa II lub III wg NYHA) i obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory ≤ 35%. Uczestnicy badania nie byli wcześniej leczeni inhibitorami ACE, beta-adrenolitykami ani antagonistami receptora angiotensyny.²⁰

Protokół badania CIBIS III zakładał dwa schematy leczenia:

1. Rozpoczęcie terapii od bisoprololu, a następnie dołączenie enalaprylu po 6 miesiącach
2. Rozpoczęcie terapii od enalaprylu, a następnie dołączenie bisoprololu po 6 miesiącach

Łączny okres obserwacji pacjentów wynosił od 6 do 24 miesięcy.²¹

Wyniki badania CIBIS III wykazały tendencję do częstszego występowania zaostrzeń przewlekłej niewydolności serca w grupie, która rozpoczęła leczenie od bisoprololu w porównaniu do grupy rozpoczynającej od enalaprylu, zwłaszcza podczas początkowego 6-miesięcznego okresu monoterapii.²²

Analiza przeprowadzona zgodnie z protokołem badania nie wykazała równorzędności (non-inferiority) strategii rozpoczynania leczenia od bisoprololu w porównaniu do inicjowania terapii enalaprylem. Jednak oba schematy leczenia charakteryzowały się podobną częstością występowania pierwotnego złożonego punktu końcowego, obejmującego zgon i hospitalizację po zakończeniu badania: 32,4% w grupie rozpoczynającej leczenie od bisoprololu w porównaniu do 33,1% w grupie rozpoczynającej od enalaprylu.²³

Kluczowym wnioskiem płynącym z badania CIBIS III jest potwierdzenie, że bisoprolol może być bezpiecznie stosowany u osób w podeszłym wieku z łagodną lub umiarkowaną przewlekłą niewydolnością serca, co rozszerza możliwości terapeutyczne w tej grupie pacjentów.²⁴

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych

Bisoprolol, substancja czynna leku Conaret, jest wysoce selektywnym beta1-adrenolitykiem o korzystnym profilu farmakodynamicznym, który przekłada się na skuteczność kliniczną w leczeniu pacjentów z chorobą wieńcową, nadciśnieniem tętniczym oraz przewlekłą niewydolnością serca. Wyniki badań klinicznych, szczególnie CIBIS II i CIBIS III, potwierdzają skuteczność i bezpieczeństwo bisoprololu w terapii przewlekłej niewydolności serca, w tym również u pacjentów w podeszłym wieku. Najważniejsze efekty terapeutyczne obejmują zmniejszenie śmiertelności całkowitej, redukcję liczby nagłych zgonów oraz zmniejszenie częstości hospitalizacji z powodu zaostrzeń niewydolności serca.