Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Celebrex 100 mg

Dane przedkliniczne dotyczące celekoksybu wskazują na istotne ryzyko teratogenne i toksyczne, szczególnie w okresie ciąży. W badaniach na królikach podawanie dawki ≥150 mg/kg/dobę (około 2-krotnie większej niż u ludzi przy dawce 200 mg 2×/dobę, na podstawie AUC 0-24) podczas organogenezy powodowało wady rozwojowe, takie jak ubytek przegrody międzykomorowej oraz anomalie kostne (zrośnięte żebra, mostek). U szczurów dawki ≥30 mg/kg/dobę (około 6-krotnie większe niż u ludzi) wywoływały zależne od dawki przepukliny przeponowe, co wiązano z hamowaniem syntezy prostaglandyn. Ponadto, celekoksyb wpływał negatywnie na implantację i przeżywalność zarodków, powodując przed- i poimplantacyjne poronienia oraz zmniejszone przeżycie zarodków.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Celebrex

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania celekoksybu zostały uzyskane na podstawie konwencjonalnych badań obejmujących ocenę toksyczności po podaniu wielokrotnym, potencjału mutagennego oraz rakotwórczego. Badania te nie wykazały szczególnego zagrożenia dla ludzi, poza określonymi wyjątkami, które zostaną szczegółowo omówione poniżej.1

Toksyczność rozrodcza i wpływ na rozwój płodu

W badaniach przedklinicznych zaobserwowano, że celekoksyb może wywierać negatywny wpływ na rozwój zarodka i płodu. Podawanie celekoksybu doustnie królikom w dawkach ≥150 mg/kg/dobę (około 2-krotnie większych niż ekspozycja u ludzi przy dawce 200 mg dwa razy na dobę, na podstawie AUC 0-24) podczas organogenezy powodowało istotne nieprawidłowości rozwojowe, takie jak:2

  • Ubytek przegrody międzykomorowej – zwiększone występowanie tej rzadkiej wady rozwojowej
  • Zmiany rozwojowe układu kostnego – w tym zrośnięte żebra, zrośnięty mostek oraz całkowity brak mostka

U szczurów, którym podawano celekoksyb doustnie w dawkach ≥30 mg/kg/dobę (około 6-krotnie większych niż ekspozycja u ludzi przy dawce 200 mg dwa razy na dobę, na podstawie AUC 0-24) podczas organogenezy, zaobserwowano zależne od dawki zwiększenie częstości występowania przepukliny przeponowej. Ten efekt był najprawdopodobniej związany z hamującym wpływem celekoksybu na syntezę prostaglandyn.3

Narażenie na celekoksyb podczas wczesnego okresu zarodkowego u szczurów miało również negatywny wpływ na implantację zarodków i ich dalszy rozwój, co manifestowało się:4

  • Przedimplantacyjnymi poronieniami – utratą zarodków przed ich zagnieżdżeniem w błonie śluzowej macicy
  • Poimplantacyjnymi poronieniami – utratą zarodków po ich implantacji
  • Zmniejszonym przeżyciem zarodków – obniżeniem odsetka zarodków pozostających przy życiu

Wydzielanie do mleka i toksyczność pourodzeniowa

W badaniach na szczurach wykazano, że celekoksyb przenika do mleka samic. Badania obejmujące okres około- i pourodzeniowy u szczurów wykazały toksyczny wpływ celekoksybu na rozwijające się noworodki, co świadczy o potencjalnym ryzyku dla potomstwa narażonego na działanie leku poprzez mleko matki.5

Długoterminowe skutki stosowania

W 2-letnim badaniu toksyczności na szczurach, które otrzymywały celekoksyb w dużych dawkach, zaobserwowano zwiększone występowanie zakrzepicy naczyniowej, niepowiązanej z czynnością nadnerczy. Jest to istotna obserwacja ze względu na potencjalne ryzyko sercowo-naczyniowe związane z długotrwałym stosowaniem wysokich dawek celekoksybu.6

Zestawienie kluczowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa celekoksybu

Gatunek Dawka celekoksybu Ekspozycja vs. człowiek Okres podawania Obserwowane działania niepożądane
Królik ≥150 mg/kg/dobę ~2× ekspozycja u ludzi (200 mg 2× dziennie) Organogeneza Ubytek przegrody międzykomorowej, zrośnięte żebra, zrośnięty mostek, brak mostka
Szczur ≥30 mg/kg/dobę ~6× ekspozycja u ludzi (200 mg 2× dziennie) Organogeneza Przepuklina przeponowa (zależna od dawki)
Szczur Nie określono Nie określono Wczesny okres zarodkowy Przed- i poimplantacyjne poronienia, zmniejszone przeżycie zarodków
Szczur Nie określono Nie określono Okres około- i pourodzeniowy Toksyczny wpływ na noworodki, przenikanie do mleka
Szczur Duże dawki (nie określono dokładnie) Nie określono 2-letnie badanie toksyczności Zwiększenie zakrzepicy niezwiązanej z czynnością nadnerczy

Podsumowując, dane przedkliniczne wskazują na potencjalne ryzyko związane ze stosowaniem celekoksybu, szczególnie w okresie ciąży, ze względu na jego wpływ na rozwój płodu. Wykazano również przenikanie leku do mleka oraz jego toksyczny wpływ na noworodki, co jest istotną informacją dotyczącą bezpieczeństwa stosowania leku w okresie laktacji. Ponadto, długotrwałe stosowanie wysokich dawek było związane ze zwiększonym ryzykiem zakrzepicy w badaniach na szczurach.7

  1. 25.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl