Specjalne ostrzeżenia
Binatta
Tapentadol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Binatta) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko rozwoju tolerancji, uzależnienia fizycznego i psychicznego oraz zaburzeń związanych z używaniem opioidów. Szczególnie narażeni są pacjenci z historią zaburzeń używania substancji, aktualni palacze tytoniu oraz osoby z zaburzeniami psychicznymi (np. depresja, lęki). Konieczne jest systematyczne monitorowanie objawów poszukiwania leków oraz kontrola jednoczesnego stosowania opioidów i leków psychoaktywnych, zwłaszcza benzodiazepin, których kojarzone podawanie może prowadzić do depresji oddechowej, śpiączki i śmierci. W takich przypadkach zaleca się ograniczenie dawki i czasu terapii oraz ścisły nadzór medyczny. Tapentadol może wywoływać zależną od dawki depresję oddechową, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności oddechowych, dlatego u tych chorych wskazane jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki i rozważenie alternatywnych agonistów receptorów opioidowych μ.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Binatta
- Tolerancja i zaburzenia związane z używaniem opioidów
- Ryzyko jednoczesnego stosowania leków uspokajających
- Depresja oddechowa
- Uraz głowy i zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe
- Drgawki
- Zaburzenia czynności nerek
- Zaburzenia czynności wątroby
- Stosowanie u pacjentów z chorobami trzustki i dróg żółciowych
- Zaburzenia oddychania w czasie snu
- Leki o mieszanych właściwościach agonistycznych i antagonistycznych
- Pacjenci wymagający szczególnego nadzoru podczas terapii lekiem Binatta
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Binatta
Lek Binatta zawierający tapentadol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu wymaga szczególnej uwagi lekarza przepisującego oraz ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na właściwości opioidowe substancji czynnej. Poniższe informacje mają kluczowe znaczenie dla bezpiecznego stosowania leku u pacjentów z różnymi schorzeniami współistniejącymi1.
Tolerancja i zaburzenia związane z używaniem opioidów
Wielokrotne podawanie tapentadolu może prowadzić do rozwoju tolerancji, uzależnienia fizycznego i psychicznego oraz zaburzeń związanych z używaniem opioidów. Należy mieć świadomość, że nadużywanie lub celowe niewłaściwe używanie opioidów może skutkować przedawkowaniem, a w konsekwencji śmiercią pacjenta. Ryzyko rozwoju zaburzeń związanych z używaniem opioidów jest szczególnie zwiększone u pacjentów:2
- z zaburzeniami używania substancji w wywiadzie osobistym lub rodzinnym (rodzice lub rodzeństwo), w tym zaburzeń używania alkoholu
- aktualnie używających tytoniu
- z zaburzeniami zdrowia psychicznego w wywiadzie (np. dużej depresji, zaburzeń lękowych i zaburzeń osobowości)
Należy systematycznie monitorować pacjentów pod kątem oznak poszukiwania leków, takich jak zbyt wczesne zgłaszanie się po kolejne recepty. Konieczna jest również kontrola jednocześnie przyjmowanych opioidów i leków psychoaktywnych (np. benzodiazepin). W przypadku rozpoznania objawów podmiotowych i przedmiotowych zaburzeń związanych z używaniem opioidów, wskazana jest konsultacja ze specjalistą leczenia uzależnień3.
Ryzyko jednoczesnego stosowania leków uspokajających
Jednoczesne stosowanie produktu Binatta i leków uspokajających, takich jak benzodiazepiny lub podobne substancje, może prowadzić do poważnych następstw, w tym:4
- nasilenia działania uspokajającego
- depresji oddechowej
- śpiączki
- śmierci
Z powodu tych zagrożeń, jednoczesne przepisywanie leków o działaniu uspokajającym powinno być ograniczone do pacjentów, u których alternatywne opcje terapeutyczne nie są możliwe. W przypadku konieczności jednoczesnego zastosowania obu leków należy:5
- rozważyć zmniejszenie dawki jednego lub obu środków
- ograniczyć czas jednoczesnego leczenia do niezbędnego minimum
- ściśle monitorować stan pacjentów pod kątem wystąpienia objawów depresji oddechowej i działania uspokajającego
Zdecydowanie zaleca się poinformowanie pacjentów i ich opiekunów o możliwości wystąpienia powyższych objawów niepożądanych6.
Depresja oddechowa
Tapentadol może powodować zależną od dawki depresję oddechową, szczególnie przy stosowaniu dużych dawek lub u pacjentów wrażliwych na działanie leków z grupy agonistów receptora opioidowego μ. Zachowanie szczególnej ostrożności jest konieczne podczas stosowania leku Binatta u pacjentów z zaburzeniami czynności oddechowych. W takich przypadkach należy:7
- rozważyć zastosowanie alternatywnego przeciwbólowego agonisty receptora opioidowego μ
- stosować lek Binatta wyłącznie pod ścisłym nadzorem medycznym
- podawać możliwie najmniejszą, skuteczną dawkę
W przypadku wystąpienia depresji oddechowej należy wdrożyć standardowe postępowanie jak w przypadku depresji wywołanej przez agonistę receptora opioidowego μ8.
Uraz głowy i zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe
Produkt Binatta nie powinien być stosowany u pacjentów szczególnie wrażliwych na wewnątrzczaszkowy efekt retencji dwutlenku węgla, w tym u pacjentów z:9
- objawami zwiększonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego
- zaburzeniami świadomości
- śpiączką
Należy pamiętać, że leki przeciwbólowe z grupy agonistów receptora opioidowego μ mogą przysłaniać obraz kliniczny u pacjentów po urazie głowy. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania leku Binatta u pacjentów po urazie głowy oraz z guzami mózgu10.
Drgawki
Tapentadol o przedłużonym uwalnianiu nie był systematycznie oceniany u pacjentów z napadami drgawek, ponieważ pacjenci ci byli wykluczani z badań klinicznych. Z tego powodu, podobnie jak w przypadku innych leków z grupy agonistów receptora opioidowego μ, nie zaleca się stosowania produktu Binatta u pacjentów:11
- z napadami drgawek w wywiadzie
- ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia drgawek
Należy mieć na uwadze, że tapentadol może zwiększać ryzyko drgawek u pacjentów przyjmujących inne produkty lecznicze obniżające próg drgawkowy12.
Zaburzenia czynności nerek
Tapentadol o przedłużonym uwalnianiu nie był badany w kontrolowanych badaniach skuteczności klinicznej u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Z tego względu nie zaleca się stosowania produktu Binatta w tej grupie pacjentów13.
Zaburzenia czynności wątroby
Badania kliniczne wykazały istotny wzrost ekspozycji układowej na tapentadol u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby w porównaniu do osób z prawidłową czynnością wątroby:14
- 2-krotny wzrost przy łagodnych zaburzeniach
- 4,5-krotny wzrost przy umiarkowanych zaburzeniach
Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas stosowania produktu Binatta u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza na początku terapii. Produkt Binatta nie był badany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, dlatego nie zaleca się jego stosowania w tej grupie pacjentów15.
Stosowanie u pacjentów z chorobami trzustki i dróg żółciowych
Substancje czynne z grupy agonistów receptora opioidowego μ mogą wywoływać skurcz zwieracza Oddiego. Dlatego należy zachować ostrożność podczas stosowania produktu Binatta u pacjentów z:16
- chorobami dróg żółciowych
- ostrym zapaleniem trzustki
Zaburzenia oddychania w czasie snu
Opioidy, w tym tapentadol, mogą powodować zaburzenia oddychania w czasie snu, takie jak:17
- centralny bezdech senny (CBS)
- niedotlenienie podczas snu
Ryzyko wystąpienia centralnego bezdechu sennego rośnie wraz ze zwiększaniem dawki opioidów. W przypadku rozpoznania CBS u pacjenta należy rozważyć zmniejszenie całkowitej dawki stosowanych opioidów18.
Leki o mieszanych właściwościach agonistycznych i antagonistycznych
Produkt Binatta należy stosować ostrożnie w połączeniu z:19
- lekami o mieszanych właściwościach agonistycznych i antagonistycznych w stosunku do receptorów opioidowych μ (jak pentazocyna, nalbufina)
- częściowymi agonistami receptora opioidowego μ (jak buprenorfina)
U pacjentów stosujących buprenorfinę w celu leczenia uzależnienia od opioidów, którzy wymagają leczenia ostrego bólu, należy rozważyć alternatywne możliwości terapeutyczne, takie jak tymczasowe przerwanie podawania buprenorfiny. W przypadku jednoczesnego stosowania pełnego agonisty receptora opioidowego μ (jak tapentadol) z buprenorfiną może być konieczne zastosowanie większych dawek pełnego agonisty. Pacjenci w takiej sytuacji wymagają ciągłej kontroli pod kątem wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie depresji oddechowej20.
Pacjenci wymagający szczególnego nadzoru podczas terapii lekiem Binatta
| Grupa pacjentów | Ryzyko | Zalecenia |
|---|---|---|
| Pacjenci z wywiadem uzależnień | Zwiększone ryzyko nadużywania i uzależnienia | Ścisłe monitorowanie, konsultacja ze specjalistą uzależnień |
| Pacjenci stosujący benzodiazepiny | Depresja oddechowa, śpiączka, śmierć | Redukcja dawek, najkrótszy możliwy czas jednoczesnego leczenia |
| Pacjenci z zaburzeniami oddychania | Nasilenie depresji oddechowej | Minimalna skuteczna dawka, ścisły nadzór medyczny |
| Pacjenci po urazie głowy | Maskowanie objawów neurologicznych | Ostrożne stosowanie, regularna ocena stanu neurologicznego |
| Pacjenci z napadami drgawek | Zwiększone ryzyko drgawek | Preferowanie alternatywnych leków przeciwbólowych |
| Pacjenci z umiarkowanymi zaburzeniami wątroby | 4,5-krotny wzrost ekspozycji na lek | Redukcja dawki, szczególna ostrożność na początku leczenia |
| Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami wątroby/nerek | Brak danych klinicznych | Lek niezalecany |
| Pacjenci z chorobami dróg żółciowych | Ryzyko skurczu zwieracza Oddiego | Ścisłe monitorowanie |
| Pacjenci z bezdechem sennym | Nasilenie zaburzeń oddychania w czasie snu | Rozważenie zmniejszenia dawki |
| Pacjenci stosujący buprenorfinę | Interakcje lekowe, zwiększone ryzyko działań niepożądanych | Rozważenie tymczasowego przerwania buprenorfiny |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania