Właściwości farmakodynamiczne
Augmentin ES (600 mg + 42,9 mg)/5 ml

Właściwości farmakodynamiczne leku Augmentin ES (600 mg + 42,9 mg)/5 ml

Augmentin ES należy do grupy farmakoterapeutycznej złożonej z połączeń penicylin z inhibitorami beta-laktamazy (kod ATC: J01CR02), zawierając amoksycylinę trójwodną oraz potasu klawulanian jako substancje czynne. Preparat występuje w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej o białawej barwie.¹

Mechanizm działania

Amoksycylina jest półsyntetyczną penicyliną należącą do antybiotyków beta-laktamowych. Jej działanie polega na hamowaniu jednego lub więcej enzymów (często określanych jako białka wiążące penicylinę, PBP) uczestniczących w szlaku biosyntezy bakteryjnego peptydoglikanu, który jest integralnym strukturalnym składnikiem ściany komórki bakteryjnej. Zahamowanie syntezy peptydoglikanu prowadzi do osłabienia ściany komórkowej bakterii, co w konsekwencji skutkuje lizą komórki i śmiercią bakterii.²

Istotnym problemem klinicznym jest fakt, że amoksycylina podlega rozkładowi przez enzymy beta-laktamazy produkowane przez oporne bakterie, co ogranicza jej spektrum działania wobec drobnoustrojów wytwarzających te enzymy.³

Kwas klawulanowy, druga substancja czynna preparatu, jest beta-laktamem o strukturze podobnej do penicylin. Jego kluczową funkcją jest unieczynnianie niektórych beta-laktamaz, co zapobiega degradacji amoksycyliny. Sam kwas klawulanowy nie wykazuje klinicznie istotnego działania przeciwbakteryjnego.⁴

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Głównym parametrem determinującym skuteczność amoksycyliny jest czas, w którym jej stężenie utrzymuje się powyżej minimalnego stężenia hamującego (T>MIC). Jest to uznawany parametr oceny skuteczności terapeutycznej dla tego antybiotyku.⁵

Mechanizmy oporności

Zidentyfikowano dwa główne mechanizmy oporności bakterii na działanie amoksycyliny z kwasem klawulanowym:⁶

• Enzymatyczna inaktywacja – unieczynnienie amoksycyliny przez beta-laktamazy bakteryjne, które nie podlegają hamowaniu przez kwas klawulanowy, w tym enzymy klasy B, C i D.⁷
• Modyfikacja miejsca docelowego – zmiana struktury białek wiążących penicylinę (PBP), co skutkuje zmniejszeniem powinowactwa antybiotyku do miejsca docelowego.⁸

Dodatkowo, nieprzepuszczalność błony komórkowej bakterii lub mechanizmy pompy wyrzutowej mogą powodować oporność lub przyczyniać się do jej wystąpienia, co jest szczególnie istotne u bakterii Gram-ujemnych.⁹

Wartości graniczne badania wrażliwości

Kryteria interpretacji dla badań wrażliwości MIC (minimum inhibitory concentration) dla amoksycyliny z kwasem klawulanowym zostały ustalone przez Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST). Te wartości graniczne są regularnie aktualizowane i dostępne na oficjalnej stronie internetowej EUCAST.¹⁰

Częstość występowania oporności może zmieniać się w czasie i wykazywać różnice geograficzne dla poszczególnych gatunków bakterii. Przy leczeniu ciężkich zakażeń zaleca się korzystanie z lokalnych danych dotyczących oporności. W przypadkach, gdy lokalna częstość występowania oporności stawia pod znakiem zapytania skuteczność leku, przynajmniej w odniesieniu do niektórych typów infekcji, wskazane jest zasięgnięcie opinii specjalistów z zakresu mikrobiologii klinicznej.¹¹

Spektrum przeciwbakteryjne

Spektrum przeciwbakteryjne leku Augmentin ES obejmuje różne drobnoustroje, które można sklasyfikować według wrażliwości na preparat:

Należy podkreślić, że wszystkie szczepy gronkowców opornych na metycylinę wykazują również oporność na amoksycylinę z kwasem klawulanowym.¹²

Augmentin ES w tej formulacji jest odpowiedni do leczenia zakażeń wywołanych przez Streptococcus pneumoniae oporne na penicylinę, ale wyłącznie w zarejestrowanych wskazaniach.¹³

Warto zaznaczyć, że w niektórych krajach Unii Europejskiej raportowano występowanie szczepów o zmniejszonej wrażliwości na amoksycylinę z kwasem klawulanowym u ponad 10% badanych izolatów bakteryjnych, co może mieć istotne implikacje kliniczne przy doborze terapii przeciwbakteryjnej.¹⁴