Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 10 mg

Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa atorwastatyny wykazała brak potencjału mutagennego i klastogennego na podstawie 4 testów in vitro oraz 1 badania in vivo, co potwierdza bezpieczeństwo genotoksyczne leku. W badaniach karcinogenności u szczurów nie stwierdzono działania rakotwórczego przy żadnej dawce, natomiast u myszy zaobserwowano gruczolaki i raki wątrobowokomórkowe przy ekspozycji 6-11-krotnie przekraczającej AUC 0-24h obserwowaną u ludzi stosujących maksymalną dawkę terapeutyczną. W zakresie wpływu na rozrodczość, atorwastatyna nie wykazała działania teratogennego ani wpływu na płodność u szczurów, królików i psów przy standardowych dawkach, jednak przy dawkach toksycznych dla ciężarnych samic szczurów i królików zaobserwowano toksyczność płodową, w tym opóźniony rozwój potomstwa i obniżoną przeżywalność poporodową u szczurów przy wysokich dawkach.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Ocena przedklinicznego bezpieczeństwa stosowania atorwastatyny obejmuje szereg badań dotyczących potencjału mutagennego, klastogennego, karcinogennego oraz wpływu na rozrodczość. Dane te mają kluczowe znaczenie w określeniu profilu bezpieczeństwa leku przed wprowadzeniem go do badań klinicznych i późniejszego stosowania u pacjentów.1

Potencjał mutagenny i klastogenny

W ramach oceny potencjału genotoksycznego atorwastatyny przeprowadzono kompleksową serię badań obejmującą 4 testy in vitro oraz 1 badanie in vivo. Wyniki wszystkich tych badań były negatywne, co oznacza, że atorwastatyna nie wykazuje potencjału mutagennego ani klastogennego. Jest to istotna informacja z punktu widzenia bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku, wykluczająca bezpośredni wpływ na materiał genetyczny komórek.2

Potencjał karcinogenny

Badania potencjału karcinogennego atorwastatyny wykazały zróżnicowane wyniki w zależności od gatunku badanych zwierząt:

  • U szczurów nie stwierdzono działania karcinogennego atorwastatyny, niezależnie od stosowanej dawki.3
  • U myszy zaobserwowano pewne zmiany nowotworowe przy stosowaniu wyższych dawek, prowadzących do ekspozycji znacznie przekraczających ekspozycję u ludzi. Uzyskane wartości AUC 0-24h były 6-11 razy wyższe niż u ludzi otrzymujących najwyższą zalecaną dawkę terapeutyczną. W tych warunkach stwierdzono występowanie:4
    • Gruczolaków wątrobowokomórkowych u samców myszy
    • Raków wątrobowokomórkowych u samic myszy

Wpływ na rozrodczość i rozwój płodu

Badania nad wpływem atorwastatyny na płodność i rozwój embrionalny dostarczyły istotnych danych dotyczących bezpieczeństwa reprodukcyjnego:5

  • Dane z badań na zwierzętach sugerują, że inhibitory reduktazy HMG-CoA (grupa leków, do której należy atorwastatyna) mogą mieć potencjalny wpływ na rozwój zarodków i płodów.6
  • W badaniach na trzech gatunkach zwierząt (szczurach, królikach i psach) nie wykazano wpływu atorwastatyny na płodność.7
  • Nie stwierdzono działania teratogennego atorwastatyny u żadnego z badanych gatunków zwierząt.8
  • Przy stosowaniu dawek toksycznych dla ciężarnych samic szczurów i królików zaobserwowano toksyczne działanie na płód.9
  • U szczurów, którym podawano wysokie dawki atorwastatyny w czasie ciąży, zaobserwowano:10
    • Opóźniony rozwój potomstwa
    • Obniżoną przeżywalność poporodową młodych

Przenikanie przez łożysko i wydzielanie do mleka

Istotne obserwacje dotyczące dystrybucji atorwastatyny w organizmie matki i potomstwa obejmują:11

  • U szczurów wykazano przenikanie atorwastatyny przez barierę łożyskową.12
  • Stężenia atorwastatyny w osoczu szczurów są zbliżone do stężeń w mleku tych zwierząt.13
  • Brak jest danych potwierdzających, czy atorwastatyna lub jej metabolity przenikają do mleka kobiecego, co stanowi istotną lukę w wiedzy dotyczącej bezpieczeństwa stosowania leku u kobiet karmiących piersią.14
Rodzaj badania Gatunek Wyniki Uwagi
Mutagenność/klastogenność Badania in vitro i in vivo Wynik negatywny 4 testy in vitro, 1 badanie in vivo
Karcinogenność Szczury Brak działania karcinogennego Wszystkie poziomy dawkowania
Myszy Gruczolaki wątrobowokomórkowe (samce)
Raki wątrobowokomórkowe (samice)
Przy ekspozycji 6-11x wyższej niż u ludzi przy max. dawce
Wpływ na rozrodczość Szczury, króliki, psy Brak wpływu na płodność
Brak działania teratogennego
Przy standardowych dawkach
Szczury, króliki Toksyczność dla płodu Przy dawkach toksycznych dla samic
Szczury Opóźniony rozwój potomstwa
Obniżona przeżywalność poporodowa
Przy wysokich dawkach u ciężarnych samic
Przenikanie do mleka/przez łożysko Szczury Przenikanie przez łożysko
Stężenia w osoczu zbliżone do stężeń w mleku
Potwierdzone
Ludzie Brak danych o przenikaniu do mleka Wymaga dalszych badań
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl