Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Badania przedkliniczne atorwastatyny dostarczają istotnych informacji na temat bezpieczeństwa stosowania tego leku z perspektywy potencjału mutagennego, karcinogennego oraz wpływu na rozrodczość i rozwój. Dane te są kluczowe dla zrozumienia profilu bezpieczeństwa leku przed jego zastosowaniem klinicznym.¹

Potencjał mutagenny i klastogenny

Atorwastatyna została poddana kompleksowej ocenie potencjału genotoksycznego. Przeprowadzono serię czterech różnych testów w warunkach in vitro oraz jedno badanie w warunkach in vivo. Wyniki wszystkich tych badań były spójne i nie wykazały potencjału mutagennego ani klastogennego atorwastatyny, co świadczy o braku zdolności leku do wywoływania mutacji genowych i aberracji chromosomowych.²

Potencjał karcinogenny

Badania nad potencjałem karcinogennym atorwastatyny przeprowadzono na dwóch gatunkach zwierząt laboratoryjnych – szczurach i myszach. Wyniki tych badań wykazały różnice międzygatunkowe:³

• U szczurów – nie stwierdzono działania karcinogennego atorwastatyny niezależnie od stosowanej dawki
• U myszy – przy stosowaniu wyższych dawek atorwastatyny zaobserwowano:
  • Występowanie gruczolakaków wątrobowokomórkowych u samców
  • Występowanie raków wątrobowokomórkowych u samic

Należy podkreślić, że zmiany nowotworowe u myszy były obserwowane przy dawkach, które skutkowały ekspozycją ogólnoustrojową (mierzoną jako AUC 0-24h) 6-11 razy wyższą niż osiągana u ludzi przy zastosowaniu najwyższej zalecanej dawki terapeutycznej.⁴

Wpływ na rozrodczość i rozwój potomstwa

Badania przedkliniczne dostarczyły istotnych danych dotyczących wpływu atorwastatyny na płodność oraz rozwój zarodków i płodów. Wyniki tych badań wskazują, że inhibitory reduktazy HMG-CoA, do których należy atorwastatyna, mogą potencjalnie wpływać na rozwój zarodków i płodów.⁵

Ocena wpływu atorwastatyny na rozrodczość przeprowadzona została na kilku gatunkach zwierząt laboratoryjnych:

1. Wpływ na płodność – atorwastatyna nie wpływała na płodność u badanych zwierząt (szczury, króliki, psy)⁶
2. Potencjał teratogenny – badania nie wykazały działania teratogennego u szczurów, królików i psów⁷
3. Toksyczność płodowa – przy stosowaniu toksycznych dawek atorwastatyny u ciężarnych samic szczurów i królików zaobserwowano objawy toksyczności dla płodu⁸
4. Wpływ na rozwój potomstwa – przy stosowaniu wysokich dawek atorwastatyny u ciężarnych samic szczurów zaobserwowano:
   • Opóźniony rozwój potomstwa
   • Obniżoną przeżywalność poporodową młodych⁹

Przenikanie przez łożysko i do mleka

Badania na szczurach dostarczyły dowodów na przenikanie atorwastatyny przez łożysko. Osoczowe stężenia atorwastatyny u szczurów są zbliżone do stężeń obserwowanych w mleku tych zwierząt.¹⁰

Należy jednak zaznaczyć, że nie ma pewności, czy atorwastatyna i jej metabolity są wydzielane do mleka ludzkiego, co ma istotne znaczenie kliniczne przy rozważaniu stosowania leku u kobiet karmiących piersią.¹¹