Wpływ meloksykamu na płodność, ciążę i laktację

Mechanizm działania i ryzyko stosowania w ciąży

Meloksykam, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, może wywierać niekorzystny wpływ na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu. Badania epidemiologiczne dostarczają dowodów na zwiększone ryzyko poronienia oraz występowania wad wrodzonych, szczególnie wad serca i przewodu pokarmowego, związanych ze stosowaniem leków z tej grupy we wczesnym okresie ciąży. Bezwzględne ryzyko wystąpienia wad układu sercowo-naczyniowego wzrasta w tych przypadkach z poziomu poniżej 1% do niemal 1,5%. Co istotne, ryzyko to wydaje się zwiększać proporcjonalnie do stosowanej dawki oraz czasu trwania terapii.<sup data-drug="Aspicam" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="Hamowanie syntezy prostaglandyn może negatywnie wpływać na przebieg ciąży i (lub) rozwój zarodka lub płodu. Dane pochodzące z badań epidemiologicznych wskazują na zwiększone ryzyko poronienia, występowania wad serca oraz wad przewodu pokarmowego związane ze stosowaniem inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnych tygodniach ciąży. Bezwzględne ryzyko występowania wad układu sercowo-naczyniowego zwiększało się w tych badaniach z wartości 1

W badaniach na modelach zwierzęcych zaobserwowano, że dawka śmiertelna dla płodu przekraczała dawki stosowane klinicznie. U zwierząt otrzymujących inhibitory syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy odnotowano zwiększoną częstość występowania różnorodnych wad rozwojowych, w tym wad układu sercowo-naczyniowego.²

Ryzyko stosowania meloksykamu po 20. tygodniu ciąży

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwe powikłania stosowania meloksykamu od 20. tygodnia ciąży. W tym okresie lek może prowadzić do rozwoju małowodzia w wyniku zaburzenia czynności nerek płodu. Jest to powikłanie zwykle odwracalne po przerwaniu leczenia. Poza tym, opisywano przypadki zwężenia przewodu tętniczego u płodów matek leczonych meloksykamem w drugim trymestrze ciąży, które w większości przypadków ustępowały po zaprzestaniu terapii.³

Zalecenia dotyczące stosowania w poszczególnych trymestrach

Pierwszy i drugi trymestr: Meloksykam nie powinien być stosowany w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli istnieje konieczność zastosowania leku u kobiety planującej ciążę lub w trakcie pierwszego i drugiego trymestru, należy podawać najmniejszą skuteczną dawkę przez jak najkrótszy czas. U pacjentek przyjmujących meloksykam po 20. tygodniu ciąży przez kilka dni, należy rozważyć monitorowanie przedporodowe w kierunku małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego. W przypadku wykrycia któregokolwiek z tych powikłań, leczenie meloksykamem należy natychmiast przerwać.⁴

Trzeci trymestr: Meloksykam jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży. W tym okresie, wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn, w tym meloksykam, mogą wywoływać następujące działania niepożądane:⁵

Wpływ na płód:

• Toksyczne działanie na układ oddechowy i sercowo-naczyniowy (włączając przedwczesne zwężenie lub zamknięcie przewodu tętniczego oraz nadciśnienie płucne)⁶
• Zaburzenia czynności nerek⁷

Wpływ na matkę i noworodka pod koniec ciąży:

• Wydłużenie czasu krwawienia wskutek działania antyagregacyjnego (może wystąpić nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek)⁸
• Hamowanie czynności skurczowej macicy, co może prowadzić do opóźnienia lub przedłużenia porodu⁹

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Niesteroidowe leki przeciwzapalne, w tym meloksykam, przenikają do mleka kobiet karmiących. Z tego względu stosowanie meloksykamu jest przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią.¹⁰

Wpływ na płodność

Meloksykam może wywierać niekorzystny wpływ na płodność kobiet, dlatego nie zaleca się jego stosowania u pacjentek planujących ciążę. W przypadku kobiet mających trudności z zajściem w ciążę lub poddawanych diagnostyce w kierunku niepłodności, należy rozważyć odstawienie meloksykamu.¹¹

Wnioski i zalecenia dla personelu medycznego

Lekarz przepisujący meloksykam kobietom w wieku rozrodczym powinien zawsze rozważyć potencjalne korzyści terapeutyczne w stosunku do możliwych zagrożeń dla płodu. Należy poinformować pacjentkę o następujących faktach:

1. Meloksykam jest przeciwwskazany w III trymestrze ciąży
2. W I i II trymestrze ciąży lek powinien być stosowany tylko w przypadkach bezwzględnej konieczności
3. Po 20. tygodniu ciąży konieczne jest monitorowanie w kierunku małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego
4. Stosowanie meloksykamu w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane
5. Kobiety planujące ciążę powinny unikać stosowania meloksykamu

Pacjentka powinna być również poinformowana o konieczności natychmiastowego powiadomienia lekarza w przypadku podejrzenia zajścia w ciążę w trakcie terapii meloksykamem.