Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Aripsan

Podczas terapii lekiem Aripsan należy mieć świadomość, że poprawa kliniczna może nastąpić dopiero po kilku dniach lub tygodniach leczenia. W tym okresie pacjent powinien pozostawać pod ścisłą obserwacją medyczną, aby zapewnić bezpieczeństwo terapii i monitorować potencjalne skutki uboczne.¹

Ryzyko samobójcze

Istnieje związek między występowaniem zachowań samobójczych a chorobami psychicznymi oraz zaburzeniami nastroju. Przypadki prób samobójczych były zgłaszane po rozpoczęciu lub zmianie leczenia przeciwpsychotycznego, w tym terapii arypiprazolem. Pacjenci z grupy wysokiego ryzyka wymagają ścisłego nadzoru podczas leczenia przeciwpsychotycznego. Badania epidemiologiczne wskazują, że u dorosłych pacjentów ze schizofrenią lub zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym nie występuje zwiększone ryzyko samobójstwa po zastosowaniu arypiprazolu w porównaniu z innymi lekami przeciwpsychotycznymi. Należy jednak zachować szczególną ostrożność, ponieważ dane dotyczące populacji pediatrycznej są niewystarczające, a istnieją dowody sugerujące, że ryzyko samobójstwa przy stosowaniu atypowych leków przeciwpsychotycznych, w tym arypiprazolu, utrzymuje się po pierwszych 4 tygodniach leczenia.²

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Należy zachować szczególną ostrożność stosując Aripsan u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak:

• Zawał mięśnia sercowego lub choroba niedokrwienna w wywiadzie
• Niewydolność serca
• Zaburzenia przewodzenia
• Choroba naczyń mózgu
• Stany predysponujące do niedociśnienia (odwodnienie, zmniejszenie objętości krwi krążącej, leczenie przeciwnadciśnieniowe)
• Nadciśnienie tętnicze, w tym postępujące lub złośliwe

Po zastosowaniu leków przeciwpsychotycznych obserwowano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). W związku z tym, że u pacjentów leczonych lekami przeciwpsychotycznymi często występują nabyte czynniki ryzyka VTE, przed rozpoczęciem oraz w trakcie leczenia produktem Aripsan należy zidentyfikować wszystkie możliwe czynniki ryzyka VTE i wdrożyć odpowiednie środki zapobiegawcze.³

Zaburzenia przewodzenia

W badaniach klinicznych częstość występowania wydłużenia odstępu QT podczas stosowania arypiprazolu była porównywalna do placebo. Jednak, podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpsychotycznych, arypiprazol należy stosować ostrożnie u pacjentów z wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym.⁴

Dyskinezy i objawy pozapiramidowe

Podczas leczenia arypiprazolem zgłaszano niezbyt częste przypadki późnych dyskinez wymagających interwencji. Jeżeli u pacjenta przyjmującego produkt Aripsan wystąpią objawy podmiotowe lub przedmiotowe późnych dyskinez, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Objawy te mogą czasowo nasilić się lub nawet pojawić dopiero po odstawieniu leku.⁵

W badaniach pediatrycznych z zastosowaniem arypiprazolu obserwowano akatyzję oraz parkinsonizm. W przypadku wystąpienia objawów innych zaburzeń pozapiramidowych u pacjenta przyjmującego produkt Aripsan, należy rozważyć zmniejszenie dawki oraz wprowadzenie ścisłej kontroli klinicznej.⁶

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (NMS)

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny to potencjalnie śmiertelny zespół objawów, który może wystąpić w związku z podawaniem leków przeciwpsychotycznych. W badaniach klinicznych odnotowano rzadkie przypadki NMS podczas terapii arypiprazolem. Klinicznymi objawami tego zespołu są:

• Bardzo wysoka gorączka
• Sztywność mięśni
• Zaburzenia świadomości
• Objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego (nieregularne tętno, wahania ciśnienia krwi, częstoskurcz, obfite pocenie się, zaburzenia rytmu serca)

Mogą również wystąpić objawy dodatkowe, takie jak:

• Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej
• Mioglobinuria (rabdomioliza)
• Ostra niewydolność nerek

Należy zauważyć, że obserwowano również zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej i rabdomiolizę, które nie były związane z NMS. W przypadku wystąpienia objawów podmiotowych lub przedmiotowych świadczących o NMS, bądź niewyjaśnionej wysokiej gorączki bez innych objawów NMS, należy przerwać leczenie wszystkimi przeciwpsychotycznymi produktami leczniczymi, w tym także produktem Aripsan.⁷

Drgawki

W badaniach klinicznych odnotowano niezbyt częste przypadki napadów drgawek w czasie leczenia arypiprazolem. Z tego powodu Aripsan należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów, u których w przeszłości występowały napady drgawek lub u których występują choroby związane ze skłonnością do takich napadów.⁸

Ryzyko upadków

Arypiprazol może powodować senność, niedociśnienie ortostatyczne, niestabilność ruchową i czuciową, co może zwiększać ryzyko upadków. Należy zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów z podwyższonym ryzykiem upadków i rozważyć zmniejszenie dawki początkowej, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku lub osłabionych.⁹

Pacjenci w podeszłym wieku z psychozą związaną z demencją

Zwiększona śmiertelność: W trzech badaniach kontrolowanych placebo (n = 938, średnia wieku: 82,4 lat; zakres: 56-99 lat) u osób w podeszłym wieku z psychozą związaną z chorobą Alzheimera leczonych arypiprazolem występowało zwiększone ryzyko zgonu w porównaniu z grupą otrzymującą placebo. Częstość zgonów w grupie leczonej arypiprazolem wynosiła 3,5% w porównaniu do 1,7% w grupie placebo. Przyczyny zgonów były zróżnicowane, ale większość była związana z chorobami układu krążenia (np. niewydolność serca, nagłe zgony) lub chorobami zakaźnymi (np. zapalenie płuc).¹⁰

Działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego: U pacjentów w tych samych badaniach odnotowano działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego (np. udar, przejściowe napady niedokrwienia), w tym o przebiegu zakończonym zgonem. Ogólnie 1,3% pacjentów leczonych arypiprazolem zgłaszało działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego, w porównaniu do 0,6% pacjentów otrzymujących placebo. W jednym z badań z zastosowaniem ustalonego dawkowania u pacjentów leczonych arypiprazolem obserwowano istotną zależność odpowiedzi od dawki dla działań niepożądanych dotyczących krążenia mózgowego.¹¹

Produkt leczniczy Aripsan nie jest wskazany w leczeniu psychoz związanych z demencją.¹²

Hiperglikemia i cukrzyca

U pacjentów leczonych nietypowymi lekami przeciwpsychotycznymi, w tym arypiprazolem, obserwowano hiperglikemię, w niektórych przypadkach bardzo wysoką, z kwasicą ketonową i śpiączką hiperosmotyczną lub zgonem. Czynnikami ryzyka predysponującymi do wystąpienia ciężkich powikłań są otyłość i cukrzyca w wywiadzie rodzinnym.¹³

W badaniach klinicznych z arypiprazolem nie stwierdzono istotnych różnic w częstości występowania działań niepożądanych związanych z hiperglikemią (w tym cukrzycy) ani nieprawidłowych wartości laboratoryjnych stężenia glukozy w porównaniu do placebo. Pacjenci leczeni jakimikolwiek lekami przeciwpsychotycznymi, w tym produktem Aripsan, powinni być obserwowani pod kątem objawów hiperglikemii, takich jak:¹⁴

• Nadmierne pragnienie
• Wielomocz
• Nadmierny apetyt
• Osłabienie

Pacjenci z cukrzycą lub czynnikami ryzyka wystąpienia cukrzycy powinni być regularnie monitorowani pod kątem pogorszenia kontroli glikemii.¹⁵

Nadwrażliwość

Podobnie jak w przypadku innych leków, po zastosowaniu arypiprazolu mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości charakteryzujące się objawami uczulenia.¹⁶

Zwiększenie masy ciała

Zwiększenie masy ciała obserwowane u pacjentów ze schizofrenią i zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym często wynika z współistniejących chorób, stosowania leków przeciwpsychotycznych o znanym wpływie na masę ciała oraz niewłaściwego stylu życia. Może to prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych. Po wprowadzeniu arypiprazolu do obrotu obserwowano zwiększenie masy ciała u pacjentów, zwykle tych z istotnymi czynnikami ryzyka, takimi jak:¹⁷

• Cukrzyca
• Zaburzenia tarczycy
• Gruczolak przysadki w wywiadzie

W badaniach klinicznych arypiprazol nie powodował klinicznie istotnego zwiększenia masy ciała u dorosłych. Natomiast w badaniach klinicznych z udziałem młodzieży z epizodem manii w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego wykazano, że stosowanie arypiprazolu ma związek ze zwiększeniem masy ciała po 4 tygodniach leczenia. U tej grupy pacjentów należy regularnie kontrolować przyrost masy ciała, a w przypadku znaczącego klinicznie przyrostu należy rozważyć zmniejszenie dawki.¹⁸

Dysfagia

Zaburzenia kurczliwości mięśniówki przełyku i aspiracja są związane z leczeniem przeciwpsychotycznym, w tym arypiprazolem. Aripsan i inne leki przeciwpsychotyczne należy stosować ostrożnie u pacjentów z ryzykiem wystąpienia zachłystowego zapalenia płuc.¹⁹

Patologiczne uzależnienie od hazardu

Po wprowadzeniu arypiprazolu do obrotu notowano przypadki patologicznego uzależnienia od hazardu, niezależnie od wcześniejszej historii uprawiania hazardu przez pacjenta. Pacjenci, którzy w przeszłości byli uzależnieni od hazardu, mogą być szczególnie narażeni na to działanie niepożądane i wymagają specjalnego monitorowania.²⁰

Laktoza

Produkt Aripsan zawiera laktozę. Pacjenci z rzadką, wrodzoną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni stosować tego produktu leczniczego.²¹

Pacjenci ze współistniejącym ADHD

Pomimo wysokiej częstości współistnienia zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I oraz zespołu ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi), dane dotyczące bezpieczeństwa jednoczesnego stosowania arypiprazolu oraz stymulantów są bardzo ograniczone. Z tego powodu należy zachować wyjątkową ostrożność podczas jednoczesnego podawania tych leków.²²