Działania niepożądane leku Angeliq (estradiol 1 mg + drospirenon 2 mg)

Produkt leczniczy Angeliq zawiera 1 mg estradiolu w postaci półwodzianu estradiolu oraz 2 mg drospirenonu. Produkt występuje w postaci czerwonawych, okrągłych tabletek powlekanych o wypukłych powierzchniach, z wytłoczonymi literami DL wpisanymi w regularny sześciokąt. Działania niepożądane związane ze stosowaniem tego produktu zostały zidentyfikowane w trakcie badań klinicznych fazy III, obejmujących 2424 kobiet, u których związek z terapią produktem leczniczym Angeliq uznano za co najmniej możliwy.¹

Najczęstsze działania niepożądane

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi podczas stosowania leku Angeliq są ból piersi (występujący z częstością większą niż 10%) oraz krwawienie i plamienie podczas pierwszych kilku cykli leczenia (również występujące z częstością większą niż 10%). Należy podkreślić, że nieregularność krwawień zwykle ustępuje przy kontynuacji leczenia, a częstość występowania krwawień zmniejsza się w toku terapii.^{10%) oraz podczas pierwszych kilku cykli leczenia, krwawienie i plamienie (>10%). Nieregularność krwawień zwykle mija przy kontynuacji leczenia (patrz punkt 5.1). Częstość występowania krwawień zmniejsza się w toku leczenia.”>2}

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę działań niepożądanych obserwowanych podczas terapii produktem leczniczym Angeliq, uporządkowanych według układów narządowych zgodnie z nomenklaturą MedDRA oraz częstością występowania.³

Działania niepożądane u pacjentek z nadciśnieniem

W badaniach klinicznych u kobiet z nadciśnieniem stosujących Angeliq zaobserwowano dodatkowe działania niepożądane, które zostały uznane za co najmniej prawdopodobnie związane z leczeniem:⁴

• Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: hiperkaliemia
• Zaburzenia serca: niewydolność serca, trzepotanie przedsionków, wydłużenie odstępu QT, kardiomegalia
• Badania diagnostyczne: zwiększenie stężenia aldosteronu we krwi

Dodatkowe działania niepożądane związane z HTZ

W związku ze stosowaniem produktów leczniczych do hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) obserwowano również następujące działania niepożądane: rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, ostuda oraz zapalenie krwotoczne skóry.⁵

Ryzyko poważnych działań niepożądanych związanych z HTZ

Ryzyko wystąpienia raka piersi

Stosowanie złożonej terapii estrogenowo-progestagenowej przez ponad 5 lat może zwiększyć ryzyko zdiagnozowania raka piersi 2-krotnie. U pacjentek stosujących wyłącznie terapię estrogenową wzrost ryzyka jest mniejszy niż u tych, które stosują preparaty estrogenowo-progestagenowe. Poziom ryzyka uzależniony jest od czasu stosowania HTZ.⁶

Zgodnie z wynikami największej metaanalizy prospektywnych badań, oszacowane dodatkowe ryzyko raka piersi po 5 latach leczenia u kobiet z BMI równym 27 (kg/m²) wynosi:⁷

• Dla wyłącznie estrogenowej HTZ u kobiet w wieku 50 lat: 2,7 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet stosujących HTZ (przy wyjściowej zapadalności 13,3 na 1000 kobiet niestosujących HTZ i współczynniku ryzyka 1,2).
• Dla złożonej estrogenowo-progestagenowej HTZ u kobiet w wieku 50 lat: 8,0 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet stosujących HTZ (przy wyjściowej zapadalności 13,3 na 1000 kobiet niestosujących HTZ i współczynniku ryzyka 1,6).

Po 10 latach leczenia u kobiet z BMI równym 27 (kg/m²) oszacowane dodatkowe ryzyko raka piersi wynosi:⁸

• Dla wyłącznie estrogenowej HTZ u kobiet w wieku 50 lat: 7,1 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet stosujących HTZ (przy wyjściowej zapadalności 26,6 na 1000 kobiet niestosujących HTZ i współczynniku ryzyka 1,3).
• Dla złożonej estrogenowo-progestagenowej HTZ u kobiet w wieku 50 lat: 20,8 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet stosujących HTZ (przy wyjściowej zapadalności 26,6 na 1000 kobiet niestosujących HTZ i współczynniku ryzyka 1,8).

Ryzyko wystąpienia raka błony śluzowej trzonu macicy

U kobiet po menopauzie z zachowaną macicą, niestosujących HTZ, ryzyko wystąpienia raka błony śluzowej trzonu macicy wynosi około 5 na każde 1000 kobiet. Stosowanie wyłącznie estrogenowej HTZ u kobiet z zachowaną macicą nie jest zalecane, ponieważ zwiększa to ryzyko wystąpienia raka błony śluzowej trzonu macicy.⁹

Badania epidemiologiczne wykazały, że wzrost ryzyka raka błony śluzowej trzonu macicy w zależności od czasu trwania terapii estrogenowej oraz dawki estrogenu wynosi od 5 do 55 dodatkowych przypadków na każde 1000 kobiet w wieku od 50 do 65 lat. Dołączenie progestagenu do terapii estrogenowej, przez co najmniej 12 dni cyklu, może zapobiec wzrostowi ryzyka.¹⁰

Według badania Million Women Study (MWS), pięcioletnie stosowanie złożonej (sekwencyjnej lub ciągłej) HTZ nie zwiększyło ryzyka raka błony śluzowej trzonu macicy (RR – 1,0 (0,8-1,2)).¹¹

Ryzyko wystąpienia raka jajnika

Stosowanie zarówno wyłącznie estrogenowej HTZ, jak i złożonej estrogenowo-progestagenowej HTZ wiąże się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem rozpoznania raka jajnika. Metaanaliza 52 badań epidemiologicznych wykazała zwiększone ryzyko raka jajnika u kobiet aktualnie stosujących HTZ w porównaniu do kobiet, które nigdy nie stosowały HTZ (RW 1,43%, 95% PU 1,31-1,56).¹²

U kobiet w wieku od 50 do 54 lat stosowanie HTZ przez 5 lat może spowodować 1 dodatkowe rozpoznanie na 2000 stosujących, podczas gdy wśród kobiet w tym samym wieku, które nie stosują HTZ, rak jajnika zostanie rozpoznany w okresie 5 lat u 2 na 2000 kobiet.¹³

Ryzyko wystąpienia zakrzepicy żylnej

Stosowanie HTZ wiąże się z 1,3-3 krotnym wzrostem względnego ryzyka wystąpienia zakrzepicy żylnej (VTE), czyli zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej. Wystąpienie przypadków zakrzepicy jest najbardziej prawdopodobne w pierwszym roku stosowania terapii hormonalnej.¹⁴

Według badania WHI, dodatkowe ryzyko wystąpienia VTE po ponad 5-letnim stosowaniu HTZ u kobiet w wieku 50-59 lat wynosi:¹⁵

• Dla wyłącznie doustnej estrogenowej HTZ: 1 dodatkowy przypadek na 1000 kobiet stosujących HTZ (przy wyjściowej zapadalności 7 na 1000 kobiet w grupie placebo i współczynniku ryzyka 1,2 (0,6-2,4)).
• Dla złożonej doustnej estrogenowo-progestagenowej HTZ: 5 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet stosujących HTZ (przy wyjściowej zapadalności 4 na 1000 kobiet w grupie placebo i współczynniku ryzyka 2,3 (1,2-4,3)).

Ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych

U pacjentek w wieku powyżej 60 lat stosujących złożoną estrogenowo-progestagenową HTZ ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej jest nieznacznie podwyższone.¹⁶

Ryzyko wystąpienia udaru mózgu

Stosowanie estrogenowej lub złożonej estrogenowo-progestagenowej HTZ wiąże się z do 1,5-krotnym wzrostem względnego ryzyka wystąpienia udaru niedokrwiennego. Ryzyko udaru krwotocznego nie wzrasta podczas stosowania HTZ. Ryzyko względne nie zależy od wieku ani od czasu trwania terapii, jednak ponieważ ryzyko wyjściowe w znacznym stopniu zależy od wieku, całkowite ryzyko udaru u kobiet stosujących HTZ wzrasta wraz z wiekiem.¹⁷

Według badania WHI, dodatkowe ryzyko wystąpienia udaru przy ponad 5-letnim stosowaniu HTZ u kobiet w wieku 50-59 lat wynosi 3 dodatkowe przypadki na 1000 kobiet stosujących HTZ (przy wyjściowej zapadalności 8 na 1000 kobiet w grupie placebo i współczynniku ryzyka 1,3 (1,1-1,6)).¹⁸

Inne działania niepożądane związane z HTZ

Oprócz wymienionych wcześniej działań niepożądanych, w związku z leczeniem estrogenowo-progestagenowym zgłaszano również:¹⁹

• Chorobę pęcherzyka żółciowego
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: ostuda, rumień wielopostaciowy, rumień guzowaty, plamica naczyniowa
• Przypuszczalnie otępienie u kobiet w wieku powyżej 65 lat

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.²⁰