Specjalne ostrzeżenia
Anapran EC

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Anapran EC

Podczas leczenia produktem Anapran EC należy stosować najniższą skuteczną dawkę przez najkrótszy możliwy okres, co pozwala zminimalizować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Pacjenci długotrwale przyjmujący niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) powinni być regularnie monitorowani w celu wykrycia ewentualnych objawów niepożądanych.¹

Grupy zwiększonego ryzyka

Pacjenci w podeszłym wieku oraz osoby osłabione są szczególnie narażone na wystąpienie ciężkich działań niepożądanych podczas terapii NLPZ, zwłaszcza krwawień i owrzodzeń, które mogą prowadzić do zgonu. W tej grupie pacjentów nie zaleca się długotrwałego stosowania NLPZ, a jeśli jest ono konieczne, wymaga regularnej kontroli lekarskiej.²

Maskowanie objawów choroby

Ze względu na działanie przeciwgorączkowe i przeciwzapalne, Anapran EC może maskować objawy gorączki i stanu zapalnego, zmniejszając ich użyteczność diagnostyczną, co należy uwzględnić przy interpretacji objawów klinicznych.³

Wpływ na układ oddechowy

Należy uwzględnić ryzyko wystąpienia skurczu oskrzeli u pacjentów z aktywną lub przebytą astmą oskrzelową lub chorobą alergiczną.⁴

Zaburzenia czynności wątroby

Podczas stosowania naproksenu, podobnie jak innych NLPZ, może dojść do zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych. Zaburzenia wątrobowe są częściej wynikiem reakcji nadwrażliwości niż bezpośrednim wyrazem toksyczności leku. Odnotowano przypadki ostrych reakcji wątrobowych, w tym żółtaczki i zapalenia wątroby (niektóre przypadki zapalenia mogą prowadzić do zgonu). Należy pamiętać o możliwości występowania reakcji krzyżowych z innymi NLPZ.⁵

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, takimi jak przewlekła choroba alkoholowa wątroby lub inne postacie marskości wątroby, całkowite stężenie naproksenu w osoczu jest zmniejszone, natomiast stężenie wolnej frakcji naproksenu jest zwiększone. Mimo braku ustalonych wytycznych dotyczących dawkowania naproksenu w tej grupie pacjentów, zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki.⁶

Wpływ na układ krzepnięcia

Naproksen wpływa na funkcję płytek krwi, zmniejszając ich agregację i wydłużając czas krwawienia. Należy uwzględnić ten fakt przy interpretacji wyników czasu krwawienia.⁷

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia krwi lub przyjmujących leki wpływające na homeostazę krwi. Produkty zawierające naproksen mogą zwiększać ryzyko krwawienia u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawienia lub stosujących leki przeciwzakrzepowe, np. pochodne dikumarolu.⁸

Wpływ na układ krążenia

Mimo że badania kliniczne nie wykazały retencji jonów sodu związanej ze stosowaniem naproksenu, pacjenci z osłabioną lub zaburzoną czynnością serca mogą być w grupie zwiększonego ryzyka podczas terapii produktem Anapran EC.⁹

Dane z badań klinicznych i epidemiologicznych wskazują, że stosowanie niektórych NLPZ (szczególnie w dużych dawkach i długotrwale) może wiązać się z niewielkim zwiększeniem ryzyka zakrzepicy tętnic, w tym zawału serca lub udaru mózgu. Chociaż wyniki badań sugerują, że stosowanie naproksenu (w dawce dobowej 1000 mg) wiąże się z niskim ryzykiem, nie można całkowicie wykluczyć takiego ryzyka.¹⁰

Pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, zastoinową niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca, chorobą tętnic obwodowych i/lub chorobą naczyń mózgowych należy leczyć naproksenem wyłącznie po dokładnej analizie korzyści i ryzyka. Podobne podejście zaleca się przed rozpoczęciem długotrwałego leczenia pacjentów z czynnikami ryzyka chorób układu krążenia (nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu).¹¹

Pacjentów z nadciśnieniem tętniczym w wywiadzie i/lub łagodną do umiarkowanej zastoinową niewydolnością serca z zatrzymaniem płynów i obrzękami należy odpowiednio monitorować i udzielać im właściwych zaleceń. Zatrzymanie płynów i obrzęki były zgłaszane w związku z leczeniem NLPZ.¹²

Powikłania ze strony przewodu pokarmowego

W każdym momencie leczenia NLPZ może dojść do krwawienia z przewodu pokarmowego, owrzodzenia lub perforacji, które mogą być śmiertelne, występując z objawami ostrzegawczymi lub bez nich, niezależnie od wywiadu dotyczącego poważnych zdarzeń dotyczących przewodu pokarmowego.¹³

Ryzyko wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego, owrzodzenia lub perforacji zwiększa się wraz ze zwiększeniem dawki NLPZ. Szczególnie narażeni są:¹⁴

• Pacjenci z chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy w wywiadzie, szczególnie powikłaną krwawieniem lub perforacją
• Pacjenci w podeszłym wieku

U tych pacjentów leczenie należy rozpoczynać od najmniejszej możliwej dawki. U pacjentów z grupy zwiększonego ryzyka oraz u osób wymagających jednoczesnego stosowania małych dawek kwasu acetylosalicylowego lub innych leków zwiększających ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych należy rozważyć jednoczesne zastosowanie leków osłonowych (np. mizoprostol, inhibitory pompy protonowej).¹⁵

Pacjenci, u których w przeszłości wystąpiły działania toksyczne dotyczące przewodu pokarmowego, szczególnie osoby w podeszłym wieku, powinni zgłaszać wszelkie niepokojące objawy ze strony przewodu pokarmowego (zwłaszcza krwawienie), szczególnie na początku leczenia.¹⁶

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów jednocześnie stosujących leki, które mogą zwiększać ryzyko choroby wrzodowej żołądka i/lub dwunastnicy lub krwawienia, takie jak:¹⁷

• Doustne kortykosteroidy
• Leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna)
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• Leki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy)

W przypadku wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego lub owrzodzenia u pacjenta przyjmującego Anapran EC, należy natychmiast przerwać leczenie.¹⁸

Należy zachować ostrożność podczas stosowania NLPZ u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit w wywiadzie (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna), ponieważ mogą one ulec zaostrzeniu.¹⁹

Wpływ na nerki

W związku ze stosowaniem naproksenu odnotowano przypadki:²⁰

• zaburzeń czynności nerek
• niewydolności nerek
• ostrego śródmiąższowego zapalenia nerek
• krwiomoczu
• białkomoczu
• martwicy brodawek nerkowych
• w sporadycznych przypadkach zespołu nerczycowego

Stosowanie NLPZ może prowadzić do zależnego od dawki zmniejszenia syntezy prostaglandyn i przyspieszać wystąpienie niewydolności nerek. Do grupy podwyższonego ryzyka należą:²¹

• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
• Pacjenci z zaburzeniami czynności serca
• Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
• Pacjenci stosujący leki moczopędne
• Pacjenci stosujący inhibitory konwertazy angiotensyny
• Pacjenci stosujący antagonistów receptora angiotensyny II
• Pacjenci w podeszłym wieku

U wszystkich tych pacjentów konieczne jest monitorowanie czynności nerek.

Szczególną ostrożność należy zachować podczas podawania naproksenu pacjentom z zaburzeniami czynności nerek, ponieważ lek jest w dużym stopniu (95%) wydalany z moczem w wyniku przesączania kłębuszkowego. U tych chorych zaleca się kontrolowanie stężenia kreatyniny w surowicy krwi i/lub klirensu kreatyniny oraz zapewnienie odpowiedniego nawodnienia. Anapran EC jest przeciwwskazany u pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min.²²

Hemodializa nie obniża stężenia naproksenu w osoczu ze względu na wysoki stopień wiązania z białkami.²³

U określonych grup pacjentów zaleca się kontrolę czynności nerek przed i podczas leczenia Anapran EC:²⁴

• Pacjenci ze zmniejszonym przepływem nerkowym
• Pacjenci z nadmierną utratą płynu pozakomórkowego
• Pacjenci z marskością wątroby
• Pacjenci stosujący dietę z ograniczoną zawartością sodu
• Pacjenci z zastoinową niewydolnością serca
• Pacjenci z wcześniejszymi zaburzeniami czynności nerek
• Pacjenci w podeszłym wieku z możliwym zaburzeniem czynności nerek
• Pacjenci stosujący leki moczopędne

U tych pacjentów należy rozważyć zmniejszenie dawki dobowej leku, aby zapobiec potencjalnemu kumulowaniu się metabolitów naproksenu.

Reakcje nadwrażliwości

U pacjentów ze szczególną skłonnością do reakcji nadwrażliwości mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne (rzekomoanafilaktyczne) po podaniu naproksenu. Dotyczy to zarówno osób, u których wcześniej wystąpiły, jak i tych, u których nie wystąpiły reakcje nadwrażliwości po podaniu kwasu acetylosalicylowego, innych NLPZ lub produktów zawierających naproksen.²⁵

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z:²⁶

• Obrzękiem naczynioruchowym
• Reakcjami bronchospastycznymi (np. astmą)
• Zapaleniem błony śluzowej nosa
• Polipami nosa

Reakcje rzekomoanafilaktyczne, takie jak anafilaksja, mogą zagrażać życiu pacjenta.²⁷

Jednoczesne stosowanie kortykosteroidów

Jeśli konieczne jest zmniejszenie dawki lub odstawienie kortykosteroidu stosowanego jednocześnie z naproksenem, należy stopniowo zmniejszać dawkę kortykosteroidu, jednocześnie dokładnie monitorując pacjenta pod kątem wystąpienia objawów działań niepożądanych, w tym niewydolności nadnerczy i zaostrzenia objawów zapalenia stawów.²⁸

Zaburzenia widzenia

W badaniach nie wykazano zaburzeń widzenia związanych bezpośrednio ze stosowaniem naproksenu. Jednakże w rzadkich przypadkach u pacjentów przyjmujących NLPZ obserwowano zaburzenia oka, takie jak zapalenie i obrzęk tarczy nerwu wzrokowego oraz pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego. Mimo braku potwierdzonego związku przyczynowo-skutkowego z naproksenem, zaleca się, aby każdego pacjenta, u którego wystąpią zaburzenia widzenia, poddać badaniu okulistycznemu.²⁹

Choroby autoimmunologiczne

U pacjentów z uogólnionym toczniem rumieniowatym lub mieszaną chorobą tkanki łącznej może wystąpić zwiększone ryzyko aseptycznego zapalenia opon mózgowych.³⁰

Reakcje skórne

Bardzo rzadko u pacjentów leczonych NLPZ obserwowano ciężkie reakcje skórne, niekiedy prowadzące do zgonu, w tym:³¹

• Złuszczające zapalenie skóry
• Zespół Stevensa-Johnsona
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka

Ryzyko wystąpienia tych reakcji jest największe na początku leczenia, w większości przypadków objawy pojawiają się w ciągu pierwszego miesiąca terapii. Anapran EC należy odstawić natychmiast w przypadku wystąpienia wysypki skórnej, zmian na błonach śluzowych lub jakichkolwiek innych objawów nadwrażliwości.³²

Łączenie z innymi NLPZ

Jednoczesne stosowanie naproksenu z innymi lekami z grupy NLPZ, w tym z selektywnymi inhibitorami COX-2, nie jest zalecane ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych charakterystycznych dla tej grupy leków.³³

Zawartość sodu

Anapran EC zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, można więc uznać go za „wolny od sodu”.³⁴