Interakcje leku
Amlator 10 mg + 10 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Preparat Amlator jest produktem złożonym zawierającym dwie substancje czynne: atorwastatynę i amlodypinę, które mogą wchodzić w interakcje z innymi lekami zarówno indywidualnie, jak i wspólnie. W badaniu interakcji przeprowadzonym u zdrowych ochotników wykazano, że jednoczesne stosowanie atorwastatyny w dawce 80 mg i amlodypiny w dawce 10 mg powodowało zwiększenie AUC atorwastatyny o 18%. Co istotne, wielokrotne podawanie amlodypiny w dawce 10 mg jednocześnie z atorwastatyną w dawce 80 mg nie prowadziło do istotnych zmian w parametrach farmakokinetycznych atorwastatyny w stanie stacjonarnym.¹

Interakcje związane z amlodypiną

Wpływ innych produktów leczniczych na amlodypinę może znacząco wpływać na jej skuteczność terapeutyczną i profil bezpieczeństwa. Szczególnie istotna jest interakcja z inhibitorami i induktorami cytochromu CYP3A4.²

Inhibitory CYP3A4 (zarówno silne, jak i umiarkowane) mogą prowadzić do znacznego zwiększenia ekspozycji na amlodypinę, co wiąże się ze zwiększonym ryzykiem niedociśnienia tętniczego. Do tej grupy należą: inhibitory proteazy, leki przeciwgrzybicze z grupy azoli, a także makrolidy (np. erytromycyna czy klarytromycyna), werapamil i diltiazem. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku, u których efekty tych interakcji mogą być bardziej nasilone i wymagać modyfikacji dawkowania.³

Szczególną uwagę należy zwrócić na klarytromycynę – inhibitor CYP3A4, który podczas jednoczesnego stosowania z amlodypiną zwiększa ryzyko niedociśnienia tętniczego. Zaleca się dokładną obserwację pacjentów podczas takiej terapii skojarzonej.⁴

Induktory CYP3A4, szczególnie te silne jak ryfampicyna czy ziele dziurawca, mogą zmieniać stężenie amlodypiny w osoczu. W trakcie terapii skojarzonej z tymi substancjami, jak również po jej zakończeniu, należy ściśle kontrolować ciśnienie tętnicze i w razie potrzeby modyfikować dawkę amlodypiny.⁵

Nie zaleca się równoczesnego spożywania grejpfruta lub soku grejpfrutowego podczas terapii amlodypiną, gdyż może to prowadzić do zwiększenia biodostępności leku i nasilać efekt hipotensyjny.⁶

Jednoczesne stosowanie dantrolenu (we wlewie) z antagonistami kanałów wapniowych, takimi jak amlodypina, należy unikać u pacjentów podatnych na złośliwą hipertermię i w leczeniu hipertermii złośliwej ze względu na ryzyko hiperkalemii. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano przypadki prowadzącego do śmierci migotania komór i zapaści krążeniowej po podaniu werapamilu i dantrolenu.⁷

Wpływ amlodypiny na inne produkty lecznicze może być również klinicznie istotny:

• Efekt hipotensyjny amlodypiny sumuje się z działaniem innych leków przeciwnadciśnieniowych.⁸
• Takrolimus – w przypadku jednoczesnego stosowania z amlodypiną istnieje ryzyko zwiększenia stężenia takrolimusu we krwi. Aby uniknąć jego toksycznego działania, należy monitorować stężenie tego leku i w razie potrzeby dostosować dawkę.⁹
• Inhibitory mTOR (syrolimus, temsyrolimus, ewerolimus) są substratami CYP3A. Amlodypina, jako słaby inhibitor CYP3A, może zwiększać ekspozycję na te leki podczas jednoczesnego stosowania.¹⁰
• Cyklosporyna – u pacjentów po przeszczepie nerki zaobserwowano zwiększenie minimalnego stężenia cyklosporyny o zmiennym charakterze (średnio 0%-40%) podczas jednoczesnego stosowania z amlodypiną. Zaleca się monitorowanie stężenia cyklosporyny u takich pacjentów i ewentualne zmniejszenie jej dawki.¹¹
• Symwastatyna – jednoczesne stosowanie wielokrotnych dawek 10 mg amlodypiny z 80 mg symwastatyny spowodowało wzrost ekspozycji na symwastatynę o 77%. U pacjentów przyjmujących amlodypinę należy ograniczyć dawkę symwastatyny do 20 mg na dobę.¹²

Warto zauważyć, że amlodypina w badaniach klinicznych dotyczących interakcji nie wpływała na farmakokinetykę atorwastatyny, digoksyny lub warfaryny.¹³

Interakcje związane z atorwastatyną

Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) i jest substratem transporterów wątrobowych – polipeptydów 1B1 (OATP1B1) i 1B3 (OATP1B3) transportujących aniony organiczne. Ponadto, metabolity atorwastatyny są substratami OATP1B1. Atorwastatyna jest również substratem pomp efluksowych – P-glikoproteiny (P-gp) i białka oporności raka piersi (BCRP), co może ograniczać wchłanianie jelitowe i klirens żółciowy tego leku.¹⁴

Wpływ innych jednocześnie stosowanych produktów leczniczych na atorwastatynę:

Inhibitory CYP3A4 – silne inhibitory CYP3A4 powodują znaczne zwiększenie stężenia atorwastatyny w osoczu. Zaleca się, jeśli to możliwe, unikanie jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 (np. cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, delawirdyna, styrypentol, ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol, niektóre leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu HCV oraz inhibitory proteazy HIV). W przypadkach, gdy nie można uniknąć jednoczesnego stosowania, należy rozważyć zmniejszenie dawek atorwastatyny i odpowiednio monitorować pacjenta.¹⁵

Również umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, diltiazem, werapamil i flukonazol) mogą zwiększać stężenie atorwastatyny w osoczu. W przypadku jednoczesnego stosowania atorwastatyny z tymi lekami należy rozważyć zmniejszenie maksymalnej dawki atorwastatyny i monitorować stan pacjenta.¹⁶

Induktory CYP3A4 – jednoczesne stosowanie atorwastatyny z induktorami cytochromu P450 3A (np. efawirenz, ryfampicyna, ziele dziurawca) może w różnym stopniu zmniejszać stężenie atorwastatyny w osoczu. Ze względu na podwójny mechanizm interakcji ryfampicyny (indukcja cytochromu P450 3A i hamowanie aktywności transportera OATP1B1 w hepatocytach), zaleca się podawanie atorwastatyny dokładnie w tym samym czasie co ryfampicyny, ponieważ opóźnione zastosowanie atorwastatyny prowadzi do znacznego zmniejszenia jej stężenia w osoczu.¹⁷

Inhibitory transportu białek – leki takie jak cyklosporyna i letermowir są inhibitorami transporterów biorących udział w rozmieszczeniu atorwastatyny (OATP1B1/1B3, P-gp, BCRP), co prowadzi do zwiększenia ogólnoustrojowej ekspozycji na atorwastatynę. W przypadku konieczności jednoczesnego podawania tych leków zaleca się zmniejszenie dawki atorwastatyny i monitorowanie pacjenta.¹⁸

Nie zaleca się stosowania atorwastatyny u pacjentów przyjmujących jednocześnie letermowir z cyklosporyną.¹⁹

Fibraty i ezetymib – stosowanie fibratów w monoterapii może być związane z działaniami niepożądanymi na mięśnie, w tym z rabdomiolizą. Ryzyko to zwiększa się podczas jednoczesnego stosowania pochodnych kwasu fibrynowego z atorwastatyną. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania należy używać najmniejszej skutecznej dawki atorwastatyny i regularnie monitorować pacjenta.²⁰

Podobnie ezetymib może wywoływać działania niepożądane na mięśnie, włącznie z rabdomiolizą. W związku z tym podczas jednoczesnego stosowania ezetymibu i atorwastatyny należy monitorować stan kliniczny pacjentów.²¹

Kolestypol – jednoczesne podawanie kolestypolu z atorwastatyną zmniejsza stężenie atorwastatyny i jej aktywnych metabolitów w osoczu (proporcja stężenia atorwastatyny: 0,74). Jednakże wpływ na lipidy jest większy podczas jednoczesnego stosowania tych leków niż podczas monoterapii każdym z nich.²²

Kwas fusydowy – jednoczesne stosowanie statyn, w tym atorwastatyny, z kwasem fusydowym podawanym ogólnoustrojowo może zwiększać ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy. Mechanizm tej interakcji nie jest do końca poznany. W przypadku konieczności stosowania kwasu fusydowego należy przerwać leczenie atorwastatyną na cały okres jego przyjmowania.²³

Kolchicyna – mimo braku formalnych badań interakcji pomiędzy atorwastatyną i kolchicyną, zgłaszano przypadki miopatii podczas jednoczesnego stosowania tych leków. Należy zachować ostrożność przy przepisywaniu atorwastatyny z kolchicyną.²⁴

Wpływ atorwastatyny na inne jednocześnie stosowane produkty lecznicze:

• Digoksyna – wielokrotne podawanie digoksyny jednocześnie z atorwastatyną w dawce 10 mg powodowało nieznaczne zwiększenie stężenia digoksyny w stanie stacjonarnym. Pacjenci przyjmujący digoksynę równocześnie z atorwastatyną powinni być odpowiednio monitorowani.²⁵
• Doustne środki antykoncepcyjne – jednoczesne stosowanie atorwastatyny i doustnych środków antykoncepcyjnych prowadzi do zwiększenia stężenia noretysteronu i etynyloestradiolu.²⁶
• Warfaryna – badania kliniczne wykazały, że atorwastatyna w dawce 80 mg na dobę podawana jednocześnie z warfaryną może powodować niewielkie (o około 1,7 sekundy) skrócenie czasu protrombinowego w pierwszych 4 dniach stosowania, z powrotem do wartości prawidłowych w ciągu 15 dni leczenia. U pacjentów stosujących warfarynę lub inne pochodne kumaryny zaleca się oznaczenie czasu protrombinowego przed rozpoczęciem leczenia atorwastatyną i z odpowiednią częstością podczas początkowego okresu terapii.²⁷

Interakcje leku z alkoholem

Brak jest bezpośrednich danych dotyczących interakcji produktu leczniczego Amlator z alkoholem. Jednakże, opierając się na ogólnej wiedzy dotyczącej interakcji statyn i blokerów kanałów wapniowych z alkoholem, należy uwzględnić następujące aspekty:

Spożywanie alkoholu podczas terapii amlodypiną może nasilać jej działanie hipotensyjne, zwiększając ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, zawrotów głowy i omdleń, szczególnie po rozpoczęciu leczenia lub zwiększeniu dawki leku.

W przypadku atorwastatyny, alkohol może wpływać na metabolizm wątrobowy leków, potencjalnie nasilając obciążenie wątroby. Nadmierne i przewlekłe spożywanie alkoholu może zwiększać ryzyko hepatotoksyczności, co jest szczególnie istotne przy terapii statynami, które również mogą wpływać na funkcję wątroby.

Ponadto, zarówno alkohol jak i atorwastatyna mogą wpływać na mięśnie, zwiększając ryzyko miopatii i rabdomiolizy podczas jednoczesnego stosowania.

Ze względu na powyższe, zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu podczas stosowania produktu Amlator, a pacjentów należy poinformować o możliwych konsekwencjach łączenia leku z alkoholem.

Zestawienie najważniejszych interakcji leku Amlator