Dawkowanie i sposób podawania
Alexan 20 mg/ml

Dawkowanie i sposób podawania leku Alexan

Lek Alexan (cytarabina) 20 mg/ml w postaci roztworu do wstrzykiwań może być podawany drogą dożylną, podskórną oraz dokanałową. Należy podkreślić, że cytarabina podana doustnie jest nieaktywna. Dawkowanie oraz metodologia podawania zależą ściśle od zastosowanego schematu leczenia.¹

Produkt leczniczy Alexan może być stosowany wyłącznie w specjalistycznych klinikach, przez lekarzy posiadających znaczące doświadczenie w prowadzeniu chemioterapii, którzy są w stanie zapewnić odpowiednie leczenie wspomagające. Przed rozpoczęciem terapii, lekarz powinien dokładnie zapoznać się z fachową literaturą medyczną, potencjalnymi działaniami niepożądanymi, środkami ostrożności, przeciwwskazaniami oraz ostrzeżeniami dotyczącymi produktów włączonych do programu leczenia.²

Cytarabina może być stosowana zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z innymi lekami cytotoksycznymi, a czasami także z kortykosteroidami. Ze względu na fakt, że białaczka jest często leczona kilkoma (od 2 do 5) lekami cytotoksycznymi równocześnie, możliwe jest podanie jedynie ogólnych zaleceń dotyczących dawkowania. Szczegółowe schematy leczenia zostały przedstawione w literaturze fachowej.³

W celu przygotowania roztworu do infuzji, produkt Alexan należy dodać do 0,9% roztworu sodu chlorku lub 5% roztworu glukozy. Podawanie cytarabiny w postaci szybkich infuzji dożylnych jest lepiej tolerowane przez pacjentów niż podawanie w tej samej dawce w postaci ciągłych infuzji dożylnych. Wynika to z faktu, że przy szybkim podawaniu następuje szybka utrata aktywności leku oraz krótkie narażenie na działanie znaczących stężeń leku zarówno w komórkach zdrowych, jak i nowotworowych.⁴

Schematy dawkowania w różnych wskazaniach

Leczenie indukujące remisję

W leczeniu indukującym remisję, zazwyczaj stosowana dawka cytarabiny wynosi od 100 do 200 mg/m² powierzchni ciała (pc.) na dobę. Najczęściej podawana jest w ciągłej infuzji dożylnej lub w szybkiej infuzji przez okres od 5 do 10 dni.⁵

Czas trwania leczenia uzależniony jest od wyników badań klinicznych i morfologicznych (badań szpiku kostnego). Typowy schemat terapii może obejmować leczenie trwające do 7 dni, po czym następuje 7-9 dniowa przerwa, aż do uzyskania remisji w szpiku kostnym. Następnie cykle terapii (których liczba jest często ograniczona) mogą być kontynuowane do uzyskania remisji lub do wystąpienia działań toksycznych. Alternatywnie, leczenie może być kontynuowane aż do wystąpienia hipoplazji szpiku, co należy uznać za próg tolerancji.⁶

Przed powtórzeniem cykli terapii (których liczba jest często ograniczona), zaleca się zapewnienie przerwy w leczeniu trwającej 14 dni, a najlepiej do chwili uzyskania normalizacji obrazu szpiku kostnego.⁷

Leczenie podtrzymujące remisję

W leczeniu podtrzymującym remisję, dawka cytarabiny wynosi zwykle od 70 do 200 mg/m² pc. na dobę. Lek podawany jest w szybkim wstrzyknięciu dożylnym lub podskórnym przez 5 dni co 4 tygodnie lub raz na tydzień.⁸

Leczenie chłoniaków nieziarniczych (Non-Hodgkin’s lymphoma)

Leczenie dorosłych

Chłoniaki nieziarnicze u dorosłych są zwykle leczone z zastosowaniem chemioterapii skojarzonej według określonych schematów. Przykładowo, w schemacie PROMACE-CYTABOM, cytarabina w dawce 300 mg/m² pc. na dobę jest stosowana 8. dnia cyklu leczenia.⁹

Leczenie dzieci

Zastosowanie cytarabiny w chłoniaku nieziarniczym u dzieci zależy od stopnia zaawansowania choroby i jej typu histologicznego. Cytarabina stosowana jest w różnych protokołach leczenia i w różnych dawkach. Poniżej przedstawiono przykładowe dawkowanie w wybranych terapiach skojarzonych, które zgodnie z aktualną wiedzą medyczną uważa się za skuteczne:¹⁰

• Dawka 150 mg cytarabiny/m² pc. podawana w 1-godzinnej infuzji dożylnej co 12 godzin w 4. i 5. dniu terapii, zwanej w protokole „częścią A” lub „częścią AA” (łącznie 4 infuzje dożylne), w skojarzeniu z innymi lekami cytotoksycznymi (protokoły BMF dla chłoniaka z komórek B w stadium II i III lub w stadium IV).¹¹
• Dawka 75 mg cytarabiny/m² pc. w dniach od 31. do 34., od 38. do 41., od 45. do 48. oraz od 52. do 55. terapii indukcyjnej, w skojarzeniu z innymi lekami cytotoksycznymi (protokół BMF dla chłoniaków nie-B-komórkowych w stadium I i II).¹²

Leczenie dużymi dawkami

W leczeniu dużymi dawkami stosuje się zwykle od 1 g do 3 g cytarabiny/m² pc. w infuzji dożylnej trwającej od 1 do 3 godzin, podawanej co 12 godzin przez 4 do 6 dni. W tym przypadku należy stosować wyłącznie rozcieńczalniki niezawierające konserwantów, zwłaszcza przy leczeniu dokanałowym lub stosowaniu dużych dawek.¹³

Leczenie białaczek zlokalizowanych w obrębie ośrodkowego układu nerwowego (OUN)

Leczenie dokanałowe

Do podawania dokanałowego zaleca się stosowanie produktu Alexan w stężeniu 20 mg/ml. Zwykle stosowana dawka cytarabiny w tej drodze podania wynosi od 5 do 30 mg/m² pc., podawanej co 2 do 7 dni.¹⁴

Częstość podawania i dawkowanie różnią się w zależności od zastosowanego schematu leczenia. Najczęściej stosuje się dawkę 30 mg/m² pc. podawaną raz na cztery dni, do czasu stwierdzenia, że płyn mózgowo-rdzeniowy nie zawiera zwiększonej liczby komórek złośliwych.¹⁵

Jeżeli roztwór do wstrzykiwań przeznaczony do podawania dokanałowego wymaga rozcieńczenia, należy zastosować wyłącznie 0,9% roztwór sodu chlorku bez konserwantów.¹⁶

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby i nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek należy zachować szczególną ostrożność i, o ile to możliwe, podawać produkt leczniczy w możliwie najmniejszej dawce. Warto podkreślić, że cytarabinę można usunąć z organizmu metodą hemodializy, dlatego nie należy podawać leku bezpośrednio przed lub po zabiegu dializy.¹⁷

Pacjenci w podeszłym wieku

Pacjentom w wieku powyżej 60 lat można podawać duże dawki produktu leczniczego wyłącznie po dokonaniu starannej oceny stosunku ryzyka do korzyści.¹⁸

Tabela dawkowania leku Alexan (cytarabina)